Factcheck: ja, in Koeweit branden autobanden, maar een groter klimaatprobleem dan de uitstoot van de veestapel is dat niet

Facebookgebruikers stellen dat in Koeweit zeven miljoen autobanden in brand staan. Dat klopt, al gaat het niet om een recent incident. Al in 2021 werd over de bewuste brand bericht. Verder klopt het niet dat die brand een groter klimaatprobleem zou vormen dan de uitstoot van de veestapel, zoals sommigen beweren.

Deze factcheck is uitgevoerd op basis van de beschikbare informatie op de datum van publicatie. Lees hier meer over hoe we werken.

Bij deCheckers, een Belgische vzw die de verspreiding van nepnieuws wil tegengaan en waarvan Knack een partner is, liep onlangs een vraag binnen over onderstaande Facebookpost van 26 oktober op de pagina Familie Magazine, die 38.000 volgers telt. 

In de reacties vinden we een link naar een artikel op de Nederlandse website DIY Vandaag. Daarin stelt de auteur dat het klimaatdebat zich toespitst op de uitstoot van methaan en stikstof door koeien in Nederland, terwijl in Koeweit zeven miljoen afgedankte autobanden in brand staan, wat voor een veel groter milieuprobleem zou zorgen.

Die brand zou, volgens het artikel, plaatsvinden aan de rand van de woestijn, bij Al Jahra, een van de grootste bandenstortplaatsen ter wereld, en er zouden schadelijke stoffen zoals benzeen, zware metalen en dioxines vrijkomen. Bij het artikel zit een foto van een dikke rookpluim die kilometers ver zichtbaar zou zijn, en een link naar YouTubebeelden van de brand.

Ook zou het niet om een eenmalig incident gaan, maar om terugkerende branden. Nog volgens het artikel ontbreken in Koeweit recyclingsmogelijkheden, en er zou ook te weinig politieke wil zijn om te investeren in het duurzaam verwerken van autobanden, terwijl de technologie daarvoor nochtans beschikbaar is. De Koeweitse overheid zou dan maar kiezen voor ‘gecontroleerd’ afbranden. 

Klopt het dat in Koeweit zeven miljoen autobanden in brand staan?

Wanneer we een omgekeerde zoekopdracht uitvoeren met een foto van de brand, komen we erachter dat het om oude beelden gaat, die al langer rond gaan op Facebook en TikTok. In 2021 werden ze reeds gepubliceerd in onder meer The Irish Sun en The Observers, die toen verslag uitbrachten over de brand van zeven miljoen autobanden in Koeweit.

Volgens lokale Koeweitse media ging het om een brand op een autobandenkerkhof in Al-Salmi op 29 april 2021, zoals de factcheckers van dpa al in januari van dit jaar achterhaalden. 

Uit dat onderzoek bleek dat de bandenstortplaats in Al-Salmi meer dan 3 vierkante kilometer groot is en wordt beschouwd als de grootste ter wereld. Koeweit importeerde in de jaren 1980 en 1990 gebruikte banden van over de hele wereld, met de bedoeling om die te recycleren, maar dat lukt dus niet zo goed.

Volgens lokale media zou de brand van 29 april 2021 zijn aangestoken, zoals al drie keer zou zijn gebeurd. De brandweer zou het vuur na zeven uur blussen onder controle hebben gekregen. Het lijkt dus niet te gaan om het bewust verbranden van autobanden, zoals bepaalde socialemediaposts suggereren. 

Dpa vergeleek in zijn factcheck ook de klimaatimpact van de autobandenbrand in Koeweit met die van de wereldwijde rundveehouderij, en kwam tot de conclusie dat de jaarlijkse impact van de veeteelt op de klimaatverandering veel groter is dan die van de brand in Koeweit.