Plastic wordt gezien als een van de grootste milieu-uitdagingen van deze tijd. Volgens cijfers van de Europese Commissie maakt maar liefst 87 procent van EU-burgers zich zorgen om de impact van plastic op het milieu. De verwachting is dat er tegen 2050 onze oceanen en zeeën meer stukken plastic dan vissen zullen bevatten. De EU-lidstaten en veel milieuorganisaties proberen daarom om plasticproductie drastisch te beteugelen en te verhinderen dat er nog méér nieuw plastic in het water belandt. Dat gaat van campagnes die consumenten aansporen om minder plastic zakjes te gebruiken tot en met het bannen van plastic wegwerpproducten zoals rietjes.
...

Plastic wordt gezien als een van de grootste milieu-uitdagingen van deze tijd. Volgens cijfers van de Europese Commissie maakt maar liefst 87 procent van EU-burgers zich zorgen om de impact van plastic op het milieu. De verwachting is dat er tegen 2050 onze oceanen en zeeën meer stukken plastic dan vissen zullen bevatten. De EU-lidstaten en veel milieuorganisaties proberen daarom om plasticproductie drastisch te beteugelen en te verhinderen dat er nog méér nieuw plastic in het water belandt. Dat gaat van campagnes die consumenten aansporen om minder plastic zakjes te gebruiken tot en met het bannen van plastic wegwerpproducten zoals rietjes.Het gevecht tegen plastic speelt zich op dit moment dus vooral af aan land. Maar wat met al het plastic dat zich al in het water bevindt? Slechts een paar organisaties hebben zich tot nog toe over dat aspect van de plasticproblematiek gebogen.Enerzijds is er het welbekende Ocean Cleanup van de Nederlandse uitvinder Boyan Slat. Zijn uitvinding gebruikt echter drijvende netten om grotere stukken plastic te vangen. Volgens Marcella Hansch (33) is haar initiatief op dit moment het enige dat microplastics uit het water probeert te halen. Net die focus maakt Hansch' project veelbelovend.Want hoewel foto's van schildpadden die stikken in plastic zakken, terecht verontwaardiging wekken, zijn ze een vertekening van de realiteit. Het merendeel van het plastic dat zich in oceanen bevindt zijn immers piepkleine microplastics, stukjes plastic die kleiner dan vijf millimeter zijn. Ze ontstaan onder meer doordat grote stukken plastic na verloop van tijd door water en zonlicht uiteenvallen (plastic is niet biologisch afbreekbaar). Microplastics drijven zo'n 30 à 50 meter onder het wateroppervlak.De naam van Hansch' non-profit organisatie - Pacific Garbage Screening - is een verwijzing naar de Great Pacific Garbage, een ophoping van drijvend plasticafval in de Pacifische of de Stille Oceaan. Met Pacific Garbage Screening zijn Hansch en haar team een platform aan het ontwikkelen dat kan verhinderen dat microplastics van rivieren en riviermondingen doorstromen naar oceanen. Tachtig procent van alle plasticafval in oceanen belandt er immers via rivieren.'Als we aan de slag gaan voor het plastic oceanen bereikt, is het plastic ook schoner', zegt Hansch. Microplastics uit rivieren zijn veel minder aangetast dan plastics die lang in open zee hebben gelegen en kunnen dus makkelijker worden gerecycleerd en teruggewonnen, legt ze uit.Wat met het opgevangen plastic zal gebeuren staat namelijk nog niet vast. 'Veel mensen vertellen ons: "Verbrand het gewoon, want dat is de meest zuinige oplossing"', zegt Hansch. 'Maar wij zien dat niet als de beste oplossing. Voor ons is plastic een grondstof.' En die willen ze dan ook hergebruiken.Hansch was maandag in Brussel om een keynote speech te geven voor de Searica-werkgroep van het Europese Parlement. Die organiseerde een themadag over oceaanvervuiling, innovatie en wetenschap.Het modulaire platform dat Hansch en haar team aan het bouwen zijn, moet gebruikmaken van passieve sedimentatietechnieken die geen schade toebrengen aan marien leven, zoals netten dat bijvoorbeeld wel doen. In plaats daarvan zal de bolvormige structuur van het platform onderwaterkanalen creëren die de microplastics van de diepte naar de oppervlakte zullen stuwen. Daar kunnen de microplastics vervolgens worden opgevangen. Door haar modulaire structuur zal het platform bovendien kunnen worden aangepast aan de breedte van de rivier, van een vijftal tot tientallen meter breed. Lees verder onder de videoPacific Garbage Screening was lange een tijd een hobbyproject voor Hansch en de twee dozijn ingenieurs, biologen, designers en economen die zich gaandeweg achter haar visie schaarden. Het idee voor het platform maakte deel uit van haar afstudeerscriptie architectuur.Maar toen Hansch en haar team in 2018 op korte tijd 250.000 euro ophaalden met een crowdfundingactie en daarbovenop donaties ontvingen van twee Duitse stichtingen - de Straniak Foundation en de European Animal and Nature Conservation Foundation - kon Pacific Garbage Screening eindelijk vier mensen in dienst nemen. Het geld zorgde er ook voor dat Hansch haar baan als architecte in Aken kon opgeven om zich volledig te wijden aan het project. 'Als we nu terugkijken naar waar we een jaar geleden stonden ... We hadden geen geld, helemaal niets', zegt Hansch al lachend. 'Niemand werkte fulltime voor ons en we hadden geen idee hoe we ons idee zouden uitvoeren. En nu zijn we op weg om dit jaar een prototype te kunnen ontwikkelen.' Pacific Garbage Screening heeft ook een ledenwerking uitgebouwd die inmiddels meer dan 900 leden telt. En de komende vier jaar wil Hansch 11 miljoen euro ophalen om het platform op verschillende rivieren te kunnen inzetten, eerst in Europa, later in Azië en Europa. Pacific Garbage Screening heeft al verschillende design- en ingenieursprijzen en lof van het Duitse milieuagentschap gewonnen dat het omschreef als een 'visionair en oplossingsgericht' project. Vorige september benoemde de Bill & Melinda Gates Foundation Hansch ook tot 'goalkeeper', namelijk iemand die zijn of haar handen uit de mouwen steekt om de Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties te bereiken.Eind vorig jaar ontwikkelden Hansch en haar collega's ook een eerste primotype - een eerste onderdeel van het prototype - in samenwerking met de RWTH Aachen Universiteit. Naast de ontwikkeling van het platform heeft Pacific Garbage Screening ook volop ingezet op publieke bewustwording. Hansch en haar team hebben educatieve milieuworkshops ontwikkeld voor scholen en ze reist voortdurend het land af om het bewustzijn van Duitsers over plasticvervuiling te vergroten. Want hoewel Hansch vindt dat de overheid plasticconsumptie drastisch moet beteugelen, wil ze niet afhangen van diezelfde regeringsleiders. Net daarom zetten ze niet alleen in op het rivierplatform, maar ook op de bewustmaking van consumenten. Het zijn tenslotte die consumenten die kiezen welke regeringsleiders ze aan de macht brengen, zegt ze. 'Als we gewoon gaan wachten totdat de regering actie onderneemt, gaan we mogen wachten tot ze onze planeet hebben verwoest', vertelt ze. 'Wij willen mensen empoweren om iets te doen. Want iets kleins doen is beter dan helemaal niets doen.'Lees meer: Pacific-Garbage-Screening.com