Hoe goed beschermen de vaccins ons tegen covid-19? Dat is de hamvraag die het verdere verloop van deze coronapandemie zal bepalen. En juist daarover bestaat bij sommige vaccins de laatste tijd wat verwarring. Vaccinproducenten goochelen met percentages, maar wat betekenen die cijfers allemaal?
...

Hoe goed beschermen de vaccins ons tegen covid-19? Dat is de hamvraag die het verdere verloop van deze coronapandemie zal bepalen. En juist daarover bestaat bij sommige vaccins de laatste tijd wat verwarring. Vaccinproducenten goochelen met percentages, maar wat betekenen die cijfers allemaal? Wanneer het gaat over 'effectiviteit' of 'werkzaamheid' van een vaccin bedoelt men de bescherming tegen het ontwikkelen van (ernstige) symptomen. Die percentages variëren voor de coronavaccins van in de 90 (Moderna, Pfizer-BioNTech, Sputnik V) tot in de 60 procent (AstraZeneca en Johnson & Johnson).Maar de bedoeling van vaccins is vooral om je te beschermen tegen ziekenhuisopname en overlijden. En dat doen alle vaccins - niet onbelangrijk - zo goed als volledig. Maar om effectief te claimen dat dit specifieke beschermingspercentage wel degelijk 100 procent is, is niet eenvoudig. Ziekenhuisopnames en overlijden door covid-19 komen sowieso al relatief weinig voor in de brede bevolking. Daarom is die beschermingsgraad moeilijk statistisch aan te tonen aan de hand van kleinschalige klinische studies die van korte duur zijn. Zelfs studies met 30.000 proefpersonen zijn daarvoor te klein. Bovendien zijn die proefpersonen meestal jonge, gezonde volwassenen, waardoor de werkzaamheid tegen hospitalisatie en overlijden op die manier moeilijker kan worden nagegaan. Ook moeten we opletten met het vergelijken van verschillende vaccins. Zo worden de vaccins in verschillende landen getest op verschillende momenten. De fase 3-studies van Pfizer-BioNTech en Moderna werden bijvoorbeeld op een 'rustiger' moment in de pandemie uitgevoerd toen het virus minder aanwezig was, en er ook nog geen varianten waren. Mochten deze studies vandaag worden uitgevoerd, zouden ze mogelijk andere resultaten geven. In tussentijd blijven er ook steeds meer nieuwe gegevens bijkomen uit verschillende studies die momenteel aan de gang zijn.