Het is een van de succesverhalen van de moderne geneeskunde: de strijd tegen kindersterfte. In 1950 stierven er wereldwijd 19,6 miljoen kinderen van minder dan vijf jaar oud (prille baby's niet meegerekend), in 2017 was dat aantal teruggevallen tot 5,4 miljoen. Toch is er nog altijd beterschap ...

Het is een van de succesverhalen van de moderne geneeskunde: de strijd tegen kindersterfte. In 1950 stierven er wereldwijd 19,6 miljoen kinderen van minder dan vijf jaar oud (prille baby's niet meegerekend), in 2017 was dat aantal teruggevallen tot 5,4 miljoen. Toch is er nog altijd beterschap mogelijk. 58 procent van de kinderdoden tussen 2000 en 2017 was vermijdbaar geweest als de kindjes toegang hadden gehad tot betere gezondheidsvoorzieningen: dat besluit een uitgebreide analyse in Nature, waaraan de Vlaamse wereldgezondheidsexpert Jan-Walter De Neve heeft meegewerkt. Zelfs bij ons kan het beter. Epidemioloog Tim Nawrot (UHasselt) en zijn collega's schrijven in Nature Communications dat ze roetdeeltjes hebben aangetroffen in foetussen van amper twaalf weken oud. Die krijgen de vervuiling binnen via hun moeder. De deeltjes dringen door de moederkoek tot in de groeiende baby. De concentratie in de foetus kan zelfs groter zijn dan die in de moeder, omdat hij kan de deeltjes niet goed kan uitscheiden. Het effect op de ontwikkeling is nog onduidelijk. Zorgwekkend is de vaststelling hoe dan ook: van roetdeeltjes is bekend dat ze kanker kunnen veroorzaken. Luchtvervuiling in het algemeen kan leiden tot premature geboortes en een laag geboortegewicht. Een studie van Chinese moeders die in een sterk vervuilde omgeving leven, zo rapporteren wetenschappers in Nature Sustainability, heeft uitgewezen dat het risico op een heel vroege miskraam erdoor vergroot.