Automatische update:
Aan
Uit
De nieuwste eerst De oudste eerst
Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Boris Johnson: 'Wereld is op weg in goede richting'

De Britse premier Boris Johnson maakt een positieve balans op van de VN-klimaattop in Glasgow. 'De wereld is onbetwist op weg in de juiste richting', zei de conservatieve politicus zondagavond op een persconferentie met de voorzitter van de top, Alok Sharma. De persconferentie vond plaats in Downing Street in Londen, waar de regering zetelt.

Johnson was vooral tevreden over het besluit van de deelnemende landen om de afhankelijkheid van steenkool te verminderen. 'Glasgow luidde de doodsklok voor steenkoolenergie', zei Johnson. Tegelijkertijd gaf hij toe dat niet alle doelstellingen bereikt werden. 'Dat is niet de definitieve oplossing, en dat kan het ook niet zijn.'

Johnson zei dat hij ondanks alle verwezenlijkingen toch voor een stuk 'ontgoocheld' is. De bijna 200 landen die deelnamen aan de klimaattop in Glasgow bereikten zaterdag een akkoord over een slotverklaring. Daarin wordt onder meer een vermindering van het gebruik van steenkool overeengekomen. Maar de formulering werd op het laatst afgezwakt onder druk van China en India.

Alok Sharma, die vlak voor de goedkeuring zaterdag kort tegen de tranen moest vechten, vreesde naar eigen zeggen dat de klimaattop op het einde zou mislukken. Hij voelde in een emotioneel moment 'de last van de wereld' op zijn schouders, zei Sharma. (Belga)

Belga Image
© Belga Image
Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

'Veel meer dan blabla, maar ruim onvoldoende'

De beslissingen die genomen zijn tijdens de COP26 in Glasgow, zullen helpen bij de uitvoering van het klimaatakkoord van Parijs. Dat heeft klimatoloog Jean-Pascal van Ypersele (UCLouvain) zondag gezegd. Volgens hem gaat het om 'een stap in de goede richting'. 'Het is veel meer dan blabla, maar ruim onvoldoende', concludeert hij. Van Ypersele, die de Belgische delegatie adviseerde op COP26, haalt toch een aantal positieve punten aan in het klimaatakkoord van Glasgow, dat zaterdagavond aangenomen werd door bijna 200 landen.

Bij die punten zijn 'de nog duidelijkere erkenning van de urgentie om te handelen, gekoppeld aan een gunstige ontvangst van het recentste rapport van het IPCC - de intergouvernementele werkgroep inzake klimaatverandering -, de erkenning van de enorme kloof tussen de huidige plannen en wat nodig is, en een oproep om de ambities van deze plannen jaarlijks te verhogen en niet slechts om de vijf jaar'.

Jean-Pascal van Ypersele is ook tevreden over de oproep om het steenkoolgebruik af te bouwen en de subsidies voor fossiele brandstoffen. Ook 'een begin van antwoord op de vraag van de kwetsbare landen om de schade die ze ondervinden door de klimaatverandering gecompenseerd te zien door de landen die er de grootste verantwoordelijkheid voor dragen', stemt de klimatoloog tevreden. 'De teksten die aangenomen werden in Glasgow zorgen niet onmiddellijk voor een daling van de uitstoot van broeikasgassen, maar ze creëren een kader en steeds duidelijkere signalen richting decarbonisatie voor alle regeringen, alle economische actoren en alle burgers. Aan het werk nu', concludeert de klimatoloog. (Belga)

Rudi Rotthier
door Rudi Rotthier

Greta Thunberg: 'Samengevat: blah, blah, blah'

Activiste Greta Thunberg reageerde via Twitter op de eindtekst van de klimaattop in Glasgow.

'Hier is een korte samenvatting: blah, blah, blah.'

'Maar het echte werk gaat door buiten deze gebouwen. En we zullen nooit opgeven, nooit'.

'"Kleine stappen in de juiste richting", "enige vooruitgang maken" of "langzaamaan winnen" betekent verliezen'.

Rudi Rotthier
door Rudi Rotthier

Von der Leyen: 'COP26 houdt klimaatdoelen van Parijs levend'

Volgens de Europese Commissie blijven de klimaatdoelen die in 2015 in Parijs zijn afgesproken 'levend' door het akkoord dat zaterdagavond bereikt in Glasgow.

In een verklaring schrijft Commissievoorzitter Ursula von der Leyen dat de internationale klimaattop ons een kans geeft om 'de opwarming van de aarde te beperken tot maximaal 1,5 graad'.

Volgens Von der Leyen is er vooruitgang geboekt bij het bereiken van de doelstellingen die aan het begin van de klimaattop in Glasgow zijn gesteld. Ze zegt dat 'het vertrouwen geeft dat we de mensheid een veilige en welvarende ruimte op deze planeet kunnen bieden'. Maar, stelt Van der Leyen, 'er zal geen tijd te verliezen zijn en er wacht ons nog veel hard werk'. (Belga)

Rudi Rotthier
door Rudi Rotthier

Oxfam: 'Onze leiders zijn nog steeds niet wakker'

'Onze leiders zijn nog steeds niet wakker.' Dat is de reactie van ngo Oxfam op de resultaten van de klimaattop in Glasgow.

'Het is duidelijk dat sommige wereldleiders denken dat ze niet op dezelfde planeet leven als wij', zegt Gabriela Bucher, uitvoerend directeur van Oxfam International. 'Geen droogte, branden en stijgende zeespiegel kunnen hen doordringen van de noodzaak om te stoppen met CO2- en methaanuitstoot.'

Oxfam noemt de oproep om tegen eind volgend jaar de reductiedoelstellingen voor 2030 te versterken wel 'een belangrijke stap'. Vooral de rijke landen zullen gehoor moeten geven aan die oproep en hun doelstellingen op elkaar moeten afstemmen, luidt het. 'Ondanks jaren van overleg blijven de emissies stijgen en zijn we gevaarlijk dicht bij het verliezen van deze race tegen de klok.'

'Bespottelijk' vindt Oxfam dan weer het feit dat rijke landen slechts akkoord gingen met 'beperkte' financiering voor bijstand aan economisch kwetsbare landen die na klimaatrampen moeten heropbouwen.

Oxfam België vindt het tot slot betreurenswaardig dat de regio's en de federale regering in België het niet eens zijn geraakt over duidelijke doelstellingen. De organisatie neemt daarbij Vlaanderen onder vuur. 'Ondanks het feit dat de Europese Commissie België vraagt om zijn uitstoot van broeikasgassen tegen 2030 met 47 procent te verminderen, weigert de Vlaamse regering, die 60 procent van de Belgische uitstoot voor haar rekening neemt, om haar uitstoot voorlopig met meer dan 40 procent te verminderen', zegt Alba Saray Pérez Terán, klimaatspecialist bij Oxfam België. V

laams minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) eiste dat de Europese Commissie de inspanning die België moet doen, nog naar beneden bijstelt. Ze argumenteerde dat het niet kan dat Oost-Europese landen tot 40 procentpunten minder moeten doen dan landen in West-Europa. (Belga)

Rudi Rotthier
door Rudi Rotthier

Greenpeace: zwak akkoord

Het slotakkoord van de klimaattop COP26 in Glasgow is zwak en biedt geen antwoord op de klimaatcrisis die ons nu al bedreigt. Grote beslissingen worden doorgeschoven naar volgend jaar. Dat zegt milieuorganisatie Greenpeace in een eerste reactie op het akkoord dat zaterdag in de Schotse stad werd bereikt. Ze vindt ook dat België 'eens te meer een belabberde beurt maakte'.

Volgens Greenpeace hangt de doelstelling om de klimaatopwarming te beperken tot 1,5 graden Celsius aan een zijden draadje, onder meer omdat er in Glasgow nieuwe achterpoortjes werden gecreëerd voor grote vervuilers. Anderzijds bevat het akkoord wel 'een belangrijk signaal dat het tijdperk van steenkool en fossiele subsidies ten einde loopt en legt het de focus op een rechtvaardige transitie', aldus Jennifer Morgan, directeur van Greenpeace International. En 'de tekst erkent de noodzaak om de uitstoot dit decennium drastisch te verminderen, maar uiteindelijk worden de grote beslissingen opnieuw doorgeschoven naar volgend jaar'. Morgan vindt voorts dat de beloftes voor solidariteit met de kwetsbare landen die nu al verlies en schade lijden door de klimaatcrisis, tekortschieten.

Vanuit Greenpeace België komt er ook kritiek op de 'belabberde beurt' die België maakte. 'Vooral Vlaanderen zet de hakken in het zand', zegt Joeri Thijs, de woordvoerder van Greenpeace België. 'De Vlaamse regering kwam met een haastig en ondermaats klimaatkladje en Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir had zelfs het lef om tijdens de top een lagere klimaatdoelstelling voor ons land te eisen. Dit is ronduit beschamend.'

Greenpeace België roept de verschillende regeringen in het land op om samen te werken. 'Vooruitgang op het internationale klimaattoneel wordt bepaald door de nationale ambities van landen. De Belgische klimaatinspanning moet zo snel mogelijk verdeeld worden en omgezet in krachtig en onderling coherent beleid op alle niveaus. In 2022 wordt immers van alle landen verwacht dat ze meer ambitie aan de dag leggen om de kloof met de 1,5 graden Celsius-doelstelling te dichten', besluit Thijs. (Belga)

Rudi Rotthier
door Rudi Rotthier

Akkoord bereikt

Met ruim 24 uur achterstond op het officiële schema is er een akkoord bereikt.

Dat gebeurde, zoals nodig, met unanimiteit, en nadat koolsteenproducenten India en China hadden bedongen dat de slottekst werd verwaterd inzake steenkool.

Hoe de slotdag verliep, en wat er in het akkoord staat, leest u hier.

Kamiel Vermeylen
door Kamiel Vermeylen

Derde tekst klaar, maar akkoord nog veraf

In de derde tekst worden landen nog steeds opgeroepen om het gebruik van steenkool uit te faseren en steun aan fossiele brandstoffen af te bouwen. Dat is een verrassing, want nooit eerder heeft een VN-klimaatakkoord fossiele brandstoffen expliciet vernoemd.

De zin werd in een latere versie al wat afgezwakt, maar overleeft ook in de derde versie van de tekst, die vandaag (zaterdag) is voorgesteld na een nacht van onderhandelingen. De omschrijving is weliswaar nog iets meer verwaterd, maar als ze overleeft in het finale akkoord is dat een doorbraak, zegt Greenpeace-baas Jennifer Morgan in een reactie op de tekst.

'De cruciale zin staat nog steeds in de tekst. Afgezwakt en verwaterd weliswaar, maar het blijft een doorbraak', stelt Greenpeace-baas Jennifer Morgan in een reactie. Ook Fernanda Carvalho van het Wereldnatuurfonds noemt de tekst op dat vlak 'historisch'.

Er is ook vooruitgang geboekt op het vlak van emissiehandel, en landen worden opgeroepen om tegen volgend jaar al met nieuwe klimaatplannen te komen die in lijn zijn met het Klimaatakkoord van Parijs.

Maar in de nieuwe tekst zijn ook belangrijke elementen gesneuveld, met name rond het hete hangijzer 'loss and damage': schadevergoeding voor landen die te maken krijgen met de gevolgen van de klimaatverandering, zoals de stijgende zeespiegel of orkanen.

De kwetsbare landen hoopten op de oprichting van een internationaal rampenfonds die dergelijke hulp zou controleren, maar dat plan is gesneuveld. Met name de VS is resoluut gekant tegen het idee. Als grootste historische uitstoter vreest de VS dat het de deur zou openen naar aansprakelijkheid.

De onderhandelingen gaan intussen koortsachtig door achter gesloten deuren. Rond de middag is een nieuwe plenaire zitting gepland, waar duidelijker zal worden hoe groot de consensus rond de nieuwe tekst is en waar de grote breuklijnen zich bevinden.

Hoe dan ook zal een officieel akkoord nog even op zich laten wachten. Zelfs als de delegaties het relatief snel eens zouden worden, moet de tekst nog vertaald worden in een juridische VN-tekst, inclusief vertalingen. De COP26 is pas voorbij als de hamer van voorzitter Alok Sharma valt, en dat zal nog minstens uren duren. (Belga)

Kamiel Vermeylen
door Kamiel Vermeylen

Wallonië trekt miljoen euro uit voor klimaatschade in arme landen

Wallonië maakt een miljoen euro vrij om schade en verliezen ten gevolge van de klimaatverandering in de armere landen aan te pakken. Dat heeft Waals minister van Klimaat Philippe Henry (Ecolo) zaterdag aangekondigd in het kader van de COP26-klimaattop in de Schotse stad Glasgow.

De kwestie van de 'loss and damage', het compenseren van de schade die minder ontwikkelde landen lijden door klimaatverandering, is een van de knelpunten in de COP26-onderhandelingen, die zaterdag de verlengingen zijn ingegaan. Veel landen zijn daartegen gekant, omdat ze vrezen dat dat de weg effent voor rechtszaken om schadevergoedingen af te dwingen.

In de ontwerptekst van slotverklaring staat dat er een dialoog over opgestart wordt. Aan het begin van de klimaattop kondigde de Schotse premier Nicola Sturgeon aan dat Schotland, als eerste wereldwijd, een miljoen pond (zowat 1,2 miljoen euro) vrijmaakt voor 'loss and damage' in de minder ontwikkelde landen. Enkele dagen later verdubbelde ze dat bedrag.

Wallonië volgde zaterdag dus het Schotse voorbeeld. "Dit is een belangrijk gebaar, in overeenstemming met het engagement van de Schotse regering", zei Waals minister Henry aan Belga. 'De regels van inwerkingtreding zullen op elkaar afgestemd worden door de klimaatministers van beide regio's.'

Wallonië kondigde eerder aan zijn klimaatfinanciering op te trekken van 8,25 in 2021 naar 12,5 miljoen euro in 2022. Het miljoen euro dat Henry zaterdag aankondigde, is daar een onderdeel van. De Franstalige koepel van organisaties voor ontwikkelingssamenwerking CNCD-11.11.11 is tevreden met het Waalse initiatief. 'Het vraagstuk van steun aan slachtoffers staat centraal op COP26 en het is nodig dat de rijkste landen het voortouw nemen en hun verantwoordelijkheid opnemen.' (Belga)

Kamiel Vermeylen
door Kamiel Vermeylen

Nieuwe ontwerptekst van slotverklaring behoudt passage over uitfasering steenkool

Op de klimaattop van Glasgow is zaterdagvoormiddag een nieuw ontwerptekst gepubliceerd van een slotverklaring. Volgens het Britse nieuwsagentschap PA is er weinig veranderd ten opzichte van een eerdere ontwerptekst van vrijdag. Zo bevat de tekst nog steeds een passage waarin gevraagd wordt om door te gaan met het uitfaseren van 'minder intensieve steenkool' (unabated coal) en 'inefficiënte' subsidies voor fossiele brandstoffen.

Ook bepaalt de tekst nog steeds dat landen tegen de klimaattop in Egypte volgend jaar al hun doelstellingen moeten 'herzien en versterken' om de uitstoot van broeikasgassen te beperken tegen 2030, 'rekening houdend met nationale omstandigheden'. Het klimaatakkoord van Parijs bepaalde een update iedere vijf jaar - nu moet het dus sneller.

Rijke landen worden ook opgeroepen om tegen 2025 hun collectieve provisies voor klimaatfinanciering te verdubbelen, vergeleken met 2019, om armere landen te helpen om zich aan te passen aan de klimaatverandering. Over het ontwerp zal nu verder gediscussieerd worden. Normaal moest de klimaattop vrijdagavond eindigen, maar dat bleek niet haalbaar. Vrijdag viel te horen bij de Belgische delegatie dat op zaterdagavond wordt gemikt om een finaal akkoord te bereiken. (Belga)

Arne Gillis
door Arne Gillis

Waarom het verwachte klimaatakkoord voorlopig uitblijft?

Landen die de gevolgen van de klimaatverandering vandaag al voelen, blijven aandringen op de oprichting van een klimaatfonds. 'Die vraag heeft enorm aan belang gewonnen op deze top - iets waar de EU en de VS zich helemaal op hebben verkeken', zeggen waarnemers.

Arne Gillis
door Arne Gillis

'Slotverklaring klimaattop waarschijnlijk pas zaterdag verwacht'

De VN-klimaatconferentie COP26 zal waarschijnlijk ten vroegste zaterdag landen. Dat heeft Belga vernomen bij de Belgische delegatie. Vrijdagnacht staan enkel nog bilaterale consultaties met de onderhandelingsblokken op het programma. Het Britse voorzitterschap zou mikken op zaterdagavond om alles finaal af te kloppen.

De aanwezige landen op de klimaattop in Glasgow praten zaterdagochtend vanaf 10.00 uur verder over het mogelijke slotakkoord. Dat heeft voorzitter van de top Alok Sharma inmiddels laten weten. Nieuwe conceptteksten worden zaterdagochtend om 8.00 uur gepresenteerd, aldus Sharma. Alle landen krijgen vervolgens de kans hun mening te geven over wat er op dat moment op papier staat. Eerder had het Duitse persagentschap dpa al op basis van bronnen bij de onderhandelingen gemeld dat er zaterdagmorgen een nieuwe ontwerptekst van de slotverklaring zal worden voorgelegd. Oorspronkelijk was het einde van COP26 voor vrijdagavond 18 uur gepland, maar onenigheid over de uitfasering van fossiele brandstoffen en de financiële contributies aan arme landen zorgden ervoor dat de onderhandelingen, net als bij de vorige klimaattoppen, langer aansleepten. (belga)

Rudi Rotthier
door Rudi Rotthier

Top belandt in toegevoegde tijd

Officieel moest de top in Glasgow om 19 uur Belgische tijd afgerond zijn. Dat is dus, zoals ingewijden voorspelden, niet gebeurd. Lees hier wat er nog op tafel ligt.

De Amerikaanse klimaatgezant John Kerry kondigde aan Sky News aan dat de onderhandelingen de nacht ingaan. 'We werken hard en het gaat goed', vertelde hij.

De top zou dus eindigen om 18.00 uur Britse tijd, maar de 197 aanwezige delegaties zijn nog niet tot een slotakkoord gekomen. Een van de thema's waarover nog wordt gediscussieerd is de financiering van klimaatbeleid in armere landen. Die landen willen dat er duidelijke afspraken komen over geld om de gevolgen van klimaatverandering op te vangen. (Belga)

Rudi Rotthier
door Rudi Rotthier

Johnson: 'Er moet geld komen voor arme landen'

'Er moet geld op de tafel gelegd worden voor de arme landen.' Dat verklaarde de Britse premier Boris Johnson op de Britse openbare omroep BBC.

'Dat is wat er moet gebeuren in de komende uren. De mensen moeten zien dat er genoeg geld is om mee te beginnen en genoeg engagementen om op voort te bouwen', vervolgde Johnson op het moment dat de onderhandelingen op de VN-klimaatconferentie COP26 in Glasgow de eindfase zijn ingegaan. 'We zullen er niet in slagen om alles op te lossen op deze COP, maar we kunnen er tenminste mee beginnen', aldus nog Johnson.

De financiering die naar de arme landen moet gaan om de gevolgen van de klimaatverandering het hoofd te bieden, vormt een van de grootste twistpunten die het bereiken van een slotakkoord bemoeilijkt. De rijke landen hebben namelijk hun eerdere belofte om vanaf 2020 jaarlijks 100 miljard dollar over te maken, niet gehouden. De ontwikkelingslanden waren dan ook 'extreem ontgoocheld' over de voorlopige slottekst waarin de rijke landen worden aangemoedigd hun belofte te houden, maar zonder daar veel gevolgen aan te verbinden. (Belga)

Rudi Rotthier
door Rudi Rotthier

België zal niet langer fossiele brandstoffen in het buitenland financieren

België heeft vrijdag op de (in principe) laatste dag van de VN-klimaatconferentie COP26 in Glasgow zijn krabbel gezet onder een verklaring om de financiering van fossiele brandstoffen in het buitenland te stoppen.

Met de verklaring, die bij het begin van de klimaattop door het Brits voorzitterschap werd aangekondigd, verbinden de ondertekenaars zich ertoe hun steun aan nieuwe internationale projecten met olie, gas en steenkool voor eind 2022 te zullen staken.

Op die afspraak zijn overigens wel 'beperkte uitzonderingen' mogelijk.

Naast België ondertekende ook Frankrijk vrijdag de verklaring, waardoor nu al een dertigtal landen zich hebben geëngageerd. Daaronder ook onder meer de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Canada, Denemarken, Duitsland, Italië, Nederland, Spanje, maar ook de Heilige Stoel en de Europese Investeringsbank. (Belga)

Rudi Rotthier
door Rudi Rotthier

België wil leger klimaatvriendelijker maken

Een twintigtal landen, waaronder ook België, heeft vrijdag op initiatief van Frankrijk een roadmap ondertekend om samen te werken om het leger aan te passen aan de klimaatverandering. Er wordt onder meer de intentie uitgesproken om het gebruik van fossiele brandstoffen terug te dringen. Dat heeft de Franse minister van Defensie Florence Parly aangekondigd.

De samenwerking komt er op het moment dat de VN-klimaatconferentie COP26 haar eindpunt nadert. In het initiatief is er sprake van een samenwerking om de risico's die gepaard gaan met de klimaatverandering aan te pakken, de strijdkrachten aan te passen aan de nieuwe klimatologische omstandigheden en de ecologische voetafdruk zo veel mogelijk te beperken.

Naast België en Frankrijk, ondertekenden ook Albanië, Cyprus, Ivoorkust, Zuid-Korea, Denemarken, Spanje, Estland, de Verenigde Staten, Finland, Griekenland, Hongarije, Ierland, Litouwen, Luxemburg, Malta, Noorwegen, Nederland, Portugal, Senegal en Slovenië de verklaring. (Belga)

Rudi Rotthier
door Rudi Rotthier

John Kerry: 'Subsidies voor fossiele brandstoffen zijn definitie van waanzin'

De duizenden miljarden dollar die in de vorm van subsidies richting fossiele brandstoffen stromen, zijn 'de definitie van waanzin'. Dat verklaarde de Amerikaanse klimaatgezant John Kerry op de VN-klimaatconferentie COP26 in Glasgow.

Kerry's uitspraken op de plenaire vergadering komen er op het moment dat de laatste kladversie van de eindconclusies landen oproept om 'inefficiënte' steun voor fossiele brandstoffen te beperken. Dit in tegenstelling tot een oproep om versneld toe te werken naar een einde aan de financiering van alle fossiele brandstoffen zoals in de eerste kladversie.

De Amerikaanse klimaatgezant riep de andere landen voorts op nu te handelen, want enkel zo kunnen de zwaarste gevolgen van de klimaatverandering nog vermeden worden. 'Vandaag al sterven er mensen', onderstreepte Kerry en overal op de wereldbol worden de gevolgen van de klimaatverandering duidelijk. Wel gaf de voormalige Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken toe dat de G20, die goed zijn voor 80 procent van de uitstoot van broeikasgassen, de grootste verantwoordelijkheid dragen. (Belga)

Belga
© Belga
Rudi Rotthier
door Rudi Rotthier

Wat zijn de struikelstenen?

De top in Glasgow zou vandaag om 19 uur Belgische tijd met een akkoord besloten worden. Althans, dat was en is voor sommigen nog steeds de bedoeling. Maar ingewijden gaan er vanuit dat het later wordt, wellicht morgen of zelfs zondag, vooraleer een slottekst wordt goedgekeurd. Wat zijn de struikelstenen?

Lees het hier.

Lotte Philipsen
door Lotte Philipsen

Dieren in de Middellandse Zee duiken steeds dieper om te ontsnappen aan het warme water

Naarmate de Middellandse Zee opwarmt, duiken vissen en zeezoogdieren steeds dieper om te overleven. Maar niet alle mariene soorten kunnen overleven in de diepere wateren.

Is de diepte waarop het mariene leven zich afspeelt in de Middellandse Zee de voorbije veertig jaar veranderd? Met die vraag gingen onderzoekers van de universiteit van Tel Aviv aan de slag.

Uit hun onderzoek, dat meer dan tweehonderd mariene diersoorten onder de loep nam, blijkt van wel. Gemiddeld verplaatsten zeedieren - waaronder vissen, schaaldieren en weekdieren zoals inktvissen - hun habitat 55 meter dieper, wat een gemiddeld temperatuurverschil van 6 graden oplevert. (IPS)

Tex Van berlaer
door Tex Van berlaer

Slotteksten coulanter voor steenkool

De slotteksten die in de maak zijn op de klimaattop in Glasgow, zijn op een aantal punten afgezwakt ten opzichte van de vorige versie. Zo zijn veranderingen aangebracht in passages over CO-reducties op korte termijn en het afbouwen van steenkoolgebruik.

In de vorige versie stond nog een duidelijke oproep aan alle landen om het uitfaseren van steenkool te versnellen en sneller te stoppen met subsidies voor fossiele brandstoffen. Nu gaat het over het uitfaseren van 'ongemitigeerde' kolenstroom en 'inefficiënte' steun voor fossiele brandstoffen.

De term 'ongemitigeerd' duidt op stroomopwekking waarbij de CO2 de lucht in gaat. Daartegenover staat het afvangen en opslaan van het broeikasgas, een omstreden techniek die zich volgens critici nog niet echt heeft bewezen. De 'fossiele' alinea begint nu ook met een oproep om versneld 'technologieën te ontwikkelen' voor een overstap op 'energiesystemen met een lage emissie'. Ook het snel opschalen van schone energiebronnen wordt genoemd.

Een ander duidelijk verschil zijn de bewoordingen waarin landen worden opgeroepen hun klimaatambities verder aan te scherpen. Wat blijft staan, is de oproep om nog voor eind 2022 de plannen om CO2-uitstoot omlaag te krijgen te versterken. Nieuw is de toevoeging dat daarbij rekening moet worden gehouden met 'verschillende nationale omstandigheden'. Waar in de eerdere versie nog werd 'aangedrongen', is nu sprake van een 'verzoek'.

Wel is het nog steeds de bedoeling dat alle plannen in lijn moeten komen met 'het temperatuurdoel van Parijs'. Wereldleiders spraken in het Klimaatakkoord van Parijs van 2015 af zich te zullen inspannen om de opwarming van de aarde te beperken tot maximaal 2 graden, en bij voorkeur 1,5 graad. In de conceptteksten wordt beaamd dat 1,5 graad beter zou zijn.

Op de eerdere ontwerptekst was felle kritiek gekomen van ontwikkelingslanden, die vonden dat zij niet aan dezelfde standaarden gehouden mogen worden als rijke landen. (Belga)

Eva Schram
door Eva Schram

Komende klimaattop in Egypte, daarna in Verenigde Arabische Emiraten

De komende twee klimaattoppen van de Verenigde Naties worden gehouden in respectievelijk Egypte en de Verenigde Arabische Emiraten. Dat hebben de landen donderdag op een van de laatste dagen van de huidige top in Glasgow bevestigd.

De 27ste editie van de 'Conference of the Parties' (COP) vindt volgend jaar plaats in de Egyptische badplaats Sharm El-Sheikh. De Egyptische minister van Klimaat Yasmine Fouad zei tijdens de plenaire vergadering in Glasgow dat de volgende editie in haar land 'echt een Afrikaanse COP' zal worden, waar onder meer de financiering van het tegengaan van klimaatverandering opnieuw een belangrijk thema zal zijn.

COP28 vindt in 2023 plaats in de Verenigde Arabische Emiraten, zo heeft de sjeik van Dubai Mohammed bin Rashid al-Maktoum laten weten op Twitter. 'We zullen al onze capaciteit inzetten om de conferentie tot een succes te maken', aldus de sjeik in het bericht. (Belga)

Julie Herreman
door Julie Herreman

Boris Johnson roept op om 'sterk initiatief' te nemen in strijd tegen klimaatopwarming

De Britse premier Boris Johnson heeft woensdag op de COP26-klimaattop van de Verenigde Naties opgeroepen om 'sterk initiatief' te nemen om een akkoord te bereiken in de strijd tegen de klimaatopwarming.

Bij de terugkeer van de internationale klimaatconferentie in het Schotse Glasgow riep de premier op tot samenwerking en ambitie. 'Als we onze doelen willen bereiken, hebben we nog een sterke duw nodig om over de eindstreep te geraken', aldus de Brit. (Belga)

Julie Herreman
door Julie Herreman

België schroeft bijdrage aan internationale klimaatfinanciering komende jaren omhoog

België heeft woensdag op een zogenaamd 'side event' op de VN-klimaatconferentie COP26 in Glasgow een stand van zaken gegeven van de bijdragen aan de internationale klimaatfinanciering in het verleden en de vooruitzichten voor de toekomst. Daaruit blijkt dat het budget dat naar wereldwijde projecten in de strijd tegen de klimaatopwarming gaat de komende jaren zal worden opgekrikt. Toch reageert koepelorganisatie 11.11.11 ontgoocheld. 'Een structureel Belgisch engagement blijft uit. Het blijft bij eenmalige aankondigingen in plaats van het uittekenen van beleid op lange termijn', klinkt het.

Op het event tekenden federaal minister van Ontwikkelingssamenwerking Meryame Kitir, Brussels minister voor Klimaat Alain Maron en Waals klimaatminister Philippe Henry present. Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir moest verstek laten gaan wegens een actuadebat in het Vlaams parlement. 'Tekenend voor het gebrek aan samenwerking en structurele ambities', vindt 11.11.11.

De verschillende aanwezige ministers verklaarden stuk voor stuk dat hun bijdragen de komende jaren omhoog zullen gaan, waarmee ze zich achter de oproep schaarden dat er meer financiering moet gaan naar klimaatadaptatie en -mitigatie in de arme landen, een van de centrale thema's op COP26.

Nieuw was dat Henry aankondigde dat het budget van Wallonië volgend jaar met zowat 50 procent zal worden verhoogd, goed voor een extra som van 4 miljoen euro en een totaalbedrag van circa 12,5 miljoen euro. Het federale niveau trekt, zoals eerder al aangekondigd, de bijdrage op met 70 procent in vergelijking met 2020, tot 112,5 miljoen euro in 2022. Ook Brussel zal meer bijdragen met 20 procent extra in 2021 (van 2,25 naar 2,75 miljoen). Het budget voor 2022 is nog niet afgeklopt, omdat dat zal afhangen van de interfederale onderhandelingen omtrent de klimaatinspanningen en de verdelingen van de inkomsten uit emissierechten op Europees niveau. Vlaanderen zou geen extra budget uitgetrokken hebben.

11.11.11 is tevreden over de extra inspanningen, maar toch beschouwt de koepelorganisatie het evenement als een gemiste kans. 'Klimaatadaptatie vraagt stevige investeringen en dus is de voorspelbaarheid van financiering erg belangrijk. Wanneer lage-inkomenslanden delen van hun economie moeten omzwaaien, moeten we hen ook de nodige garanties bieden', besluit 11.11.11.(Belga)

Julie Herreman
door Julie Herreman

Oppositie hakt in op Vlaams klimaatplan

In het Vlaams Parlement heeft de oppositie fors ingehakt op het klimaatakkoord dat de Vlaamse regering vorige week heeft bereikt. Oppositiepartijen Groen, Vooruit, PVDA en Vlaams Belang vinden vooral dat de regering-Jambon de kosten en verantwoordelijkheden afwentelt op de burgers.

Na moeizame gesprekken bereikte de Vlaamse regering vorige week een klimaatakkoord. Dat akkoord met in totaal een 40-tal maatregelen voorziet dat Vlaanderen tegen 2030 40 procent minder zal uitstoten dan in 2005. De maatregelen gaan van de elektrificatie van het wagenpark tot de verplichte renovatie van energieverslindende woningen.

'Een duidelijk pakket met ambitieuze en berekende doelstellingen', zo zei minister-president Jan Jambon woensdag bij de start van het actualiteitsdebat in het Vlaams Parlement. 'Geen holle frasen, maar een onderbouwd, positief en realistisch plan', dixit Jambon. De oppositie is het daar duidelijk niet mee eens. 'Dit plan is niet robuust en geeft geen antwoord op de klimaaturgentie', stelt Groen-fractieleider Björn Rzoska. Volgens hem ontbreken er in het plan een aantal 'essentiële keuzes', zoals de slimme kilometerheffing voor personenwagens, de betonstop en de afbouw van de veestapel.

Groen vindt ook dat de regering Jambon de klimaatinspanningen 'afwentelt' op de burgers en gezinnen. Een kritiek die ook te horen was bij Bruno Tobback (Vooruit), Jos D'Haese (PVDA) en Sam Van Rooy (Vlaams Belang). Volgens Vooruit en PVDA maakt Vlaanderen zich ronduit 'belachelijk' met dit klimaatplan. Voor de linkse oppositie gaan de Vlaamse plannen op veel vlakken niet ver genoeg. Bij het uiterst rechtse Vlaams Belang is dan weer te horen dat Vlaanderen niet moet meestappen in het 'hypocriete klimaatcircus' van Glasgow. 'Niet de CO2-uitstoot moet naar beneden, wel de energiefactuur', aldus Sam Van Rooy. (Belga)

Kamiel Vermeylen
door Kamiel Vermeylen

Eerste ontwerpverklaring vraagt meer inspanningen om doelstelling van 1,5 graden te halen

In het eerste ontwerp van het slotdocument van de klimaatconferentie in Glasgow (COP26) wordt vastgehouden aan de doelstelling om de opwarming van de aarde te beperken tot 1,5°C. De ambities moeten daarom in dit 'kritieke decennium' opgevoerd worden en ook de steun aan ontwikkelingslanden moet naar boven.

Het Britse voorzitterschap heeft dinsdagavond de eerste ontwerpteksten laten circuleren. Die teksten vormen de basis voor het vervolg van de onderhandelingen, die uiteindelijk moeten leiden tot een slotverklaring die ondertekend wordt door de bijna tweehonderd deelnemende landen. Er wordt benadrukt dat er bijkomende inspanningen nodig zijn om de opwarming van de aarde te beperken tot 1,5°C. De uitstoot van broeikasgassen moet tegen 2030 met 45 procent worden teruggedrongen, in vergelijking met 2010.

Tegen 2050 moet koolstofneutraliteit worden bereikt. Er wordt daarom aan de landen gevraagd om tegen het eind van 2022 de nationale klimaatplannen voor de periode tot 2030 "te herzien en te versterken". Er wordt ook opgeroepen om de geleidelijke afschaffing van steenkool te versnellen en subsidies voor steenkool, gas en olie af te schaffen. De ontwerpverklaring herhaalt ook de oproep aan de rijke landen om meer middelen ter beschikking te stellen aan de ontwikkelingslanden, om hen te helpen bij de aanpak en het bestrijden van de gevolgen van de klimaatverandering. (Belga)

Eva Schram
door Eva Schram

Youth For Climate laakt verzet van Demir tegen Belgische deelname High Ambition Coalition

Activisten van Youth for Climate, gesteund door de Klimaatcoalitie, protesteren woensdag voor het kabinet van Vlaams minister van Milieu Zuhal Demir (N-VA). Ze willen zo hun woede tonen over de weigering van de Vlaamse minister om deel te nemen aan de High Ambition Coalition.

De activisten laken dat Demir eerder al de Europese klimaatdoelstellingen probeerde te heronderhandelen en de EU blokkeerde in het vervoegen van de coalitie. Ze verzet zich nog steeds en verhindert zo de deelname van België, klinkt het in een persbericht.

'We zijn geschokt te constateren dat een van de vier ministers van Milieu van ons land nog steeds weigert de verantwoordelijkheid op te nemen voor het bestrijden van de huidige klimaat- en sociale crisis.'

De High Ambition Coalition is een groep landen die meer klimaatambitie willen. De Europese Unie zei klaar te zijn om toe te treden, net als onder meer lidstaten Duitsland, Frankrijk en Nederland. België vervoegt de coalitie niet, omdat Vlaanderen zich verzet. De coalitie maant alle landen aan om uitstootdoelstellingen aan te nemen die de opwarming van de aarde onder 1,5 graden Celsius kunnen houden.

'De keuzes van Zuhal Demir versterken de beschamende positie van België, die lager in de rangschikking staat dan China en India in de Climate Change Performance Index. We kunnen andere landen niet langer veroordelen voor hun gebrek aan ambitie als die van ons zo goed al onbestaand is', aldus Youth For Climate nog.

'Het wordt tijd dat minister Demir de verantwoordelijkheid opneemt. We staan ¿¿erop dat ze eindelijk doet waarvoor ze werd verkozen, we willen geen loze beloften meer.' (Belga)

Jan Herregods
door Jan Herregods

Wallonië wil de trein van de groene waterstof niet missen

Het Waalse gewest wil een rol spelen in de sector van de groene waterstof. De Waalse minister van Klimaat en Energie, Philippe Henry (Ecolo), deed dinsdag tijdens de klimaattop in Glasgow de Waalse ambities uit de doeken.

Groene waterstof wordt beschouwd als een essentiële energiebron voor de energietransitie en als een middel om industriële activiteiten die goed zijn voor een hoge CO2-uitstoot te vergroenen. Waterstof is groen, of proper, als die wordt gewonnen door hydrolyse, en dat met hernieuwbare energie, zoals wind- of zonne-energie.

"Deze energie moet het op termijn mogelijk maken om tot een nuluitstoot te komen van sectoren waarvan men dacht dat dit onmogelijk was", aldus Henry. "Waterstof zal een dominante plaats gaan innemen in de energiemix, maar laten we niet naïef zijn: er moeten nog obstakels, vooral technologische, overwonnen worden."

Dinsdag woonde de Waalse minister, in de marge van COP26, twee events bij over de thematiek. Een van de obstakels is het relatief beperkte potentieel van Wallonië voor hernieuwbare energie. Daarom wendt het gewest zich tot partners zoals Marokko, dat al jarenlang fors investeert in zonne- en windenergie. Het land zou in staat zijn om onder meer groene waterstof aan competitieve prijzen te produceren en naar Wallonië te exporteren.

Het Waalse luik van het relanceplan heeft het ook over groene waterstof, en onlangs werd een oproep gelanceerd voor projecten in de sector, goed voor 25 miljoen euro. Cédric Brüll, directeur van de Cluster TWEED (Technologie Wallonne Energie - Environnement et Développement durable), ziet veel potentieel in de voor Wallonië belangrijke luchtvaartsector, de zware industrie of het wegtransport.

Daarnaast is er ook een rol weggelegd voor de havens van Antwerpen en Zeebrugge, die zich profileren als havens waar de waterstof Europa kan binnenkomen. De federale regering rondde recent een strategie daarrond af. Vorige week nog tekende federaal Energieminister Tinne Van der Straeten (Groen) een Memorandum of Understanding met Namibië, om groene waterstof uit het Afrikaanse land te importeren. (Belga)

Jan Herregods
door Jan Herregods

Vlaanderen treedt toe tot wereldwijde coalitie om methaanuitstoot te beperken

Vlaanderen treedt toe tot de Climate and Clean Air Coalition (CCAC), een coalitie die wereldwijd de strijd tegen methaanuitstoot wil aanscherpen. Bovendien doneert de Vlaamse regering ook eenmalig 245.000 euro aan het project. Dat heeft Vlaams parlementslid Andries Gryffroy (N-VA) dinsdag aangekondigd op een speciaal bijeengeroepen internationale ministerraad onder leiding van Amerikaans klimaatgezant John Kerry op de VN-klimaatconferentie COP26. Gryffroy fungeerde er als plaatsvervanger voor Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA), die niet naar Glasgow kon afreizen wegens een coronabesmetting op haar kabinet.

Vorige week besliste de Vlaamse regering om haar klimaatambities te verhogen door de lat voor de reductie van de uitstoot van broeikasgassen op 40 procent te leggen. Daarin werd ook de ambitie uitgesproken om de methaanuitstoot tegen 2030 met 30 procent te verlagen. Twee dagen eerder ondertekenden circa 100 landen het Global Methane Pledge-initiatief, waar Vlaanderen zich nu dus ook achter heeft geschaard door toe te treden tot het CCAC en het overmaken van een eenmalige bijdrage.

Amerikaans klimaatgezant Kerry onderstreepte dinsdag dat methaan momenteel goed is voor de helft van de klimaatopwarming. Door de uitstoot tegen 2030 met 30 procent terug te dringen, kan de opwarming van de aarde met 0,2 graden worden verminderd. "Dat komt overeen met het emissievrij maken van alle auto's, vrachtwagens, vliegtuigen en schepen. Dat is met andere woorden enorm", aldus de VS-klimaatgezant. Methaan is een broeikasgas dat onder meer voorkomt in de landbouwsector en 25 keer schadelijker is dan CO2. Het beperken van de uitstoot met 30 procent heeft naast positieve gevolgen voor het klimaat, ook een positieve impact op de volksgezondheid.

Volgens de Global Methane Assessment van de Climate and Clean Air Coalition (CCAC) en het Milieuprogramma van de Verenigde Naties (UNEP) kunnen door het terugdringen van de methaanuitstoot tegen 2030 meer dan 200.000 vroegtijdige overlijdens en honderdduizenden aan astma gerelateerde ziekenhuisopnames per jaar worden voorkomen. (Belga)

Jan Herregods
door Jan Herregods

Magnette: 'Uitblijven Belgisch akkoord is een schande'

Het uitblijven van een interfederaal akkoord over de Belgische klimaatinspanningen is "een schande", zo heeft PS-voorzitter Paul Magnette dinsdag op twitter gereageerd.

'De bevoegde ministers moeten zich herpakken. Mooie speeches dienen tot niets. Er zijn resultaten nodig! België, dat reeds een zware tol betaald door de klimaatontregeling, kan het zich niet permitteren om te falen', stelt Magnette.

Dinsdag werd duidelijk dat het federale niveau en de deelstaten het tijdens de VN-klimaatconferentie COP26 in Glasgow niet eens zullen raken over de verdeling van de inspanningen om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen in sectoren als transport en gebouwen.

België moet de uitstoot tegen 2030 met 47 procent verminderen. Het Vlaamse Klimaatplan mikt op een vermindering met 40 procent. Dinsdag was in Glasgow interfederaal overleg gepland, maar dat is uiteindelijk uitgesteld. Volgens de Waalse minister van Klimaat, Philippe Henry, liggen de verschillende standpunten nog te ver uit elkaar. 'De technische discussies worden voortgezet met als doelstelling om nog dit jaar onder Waals voorzitterschap een sterk politiek akkoord te bereiken', stelde de Ecolo-minister.

De Franstalige groenen, die ook de bevoegde ministers op federaal niveau en in Brussel leveren, relativeren het uitblijven van een akkoord. Volgens covoorzitter Rajae Maouane gaat het er vooral om dat er uiteindelijk een goed akkoord wordt bereikt.

Een akkoord 'dat de engagementen respecteert, dat ambitieus is op klimaatvlak en evenwichtig is, zodat de andere regio's niet betalen voor het gebrek aan ambitie van Vlaanderen', reageerde Maouane in Glasgow.

Andere Franstalige partijen sparen intussen hun kritiek niet. cdH spreekt van een 'pijnlijke mislukking voor België'. "Vier klimaatministers in zo'n klein land, dat zijn er drie te veel", klinkt het bij PVDA.

Voormalig federaal minister Marie-Christine Marghem stelt dan weer dat Henry er niet in slaagt de "voorwaarden voor een akkoord" te creëren. (Belga)

Jan Herregods
door Jan Herregods

Europese Commissie schenkt 100 miljoen aan VN-adaptatiefonds

De Europese Commissie gaat 100 miljoen euro schenken aan het VN-adaptatiefonds. Dat heeft vicevoorzitter van de Europese Commissie en klimaatverantwoordelijke Frans Timmermans dinsdag aangekondigd op de VN-klimaatconferentie in Glasgow. Het gaat om de grootste donatie aan het fonds ooit.

Maandag raakte al bekend dat het VN-adaptatiefonds, dat arme landen wereldwijd moet helpen bij de aanpak en het bestrijden van de gevolgen van de klimaatverandering, meer dan 200 miljoen euro (232 miljoen dollar) had opgehaald. Daar komt nu dus nog eens 100 miljoen euro bovenop. "We moeten de internationale klimaatfinanciering naar een hoger niveau tillen", verklaarde Timmermans. "Het Adaptatiefonds kan daarin een sleutelrol spelen en daarom ben ik verheugd om te mogen aankondigen dat de Europese Commissie 100 miljoen euro zal schenken."

Klimaatfinanciering voor ontwikkelingslanden vormt dit jaar een van de hete hangijzers op de klimaattop. Volgens afspraken die al in 2009 werden gemaakt, hadden rijke landen vanaf vorig jaar 100 miljard dollar (86 miljard euro) per jaar beschikbaar moeten stellen voor verduurzaming en aanpassing.

Volgens VN-cijfers stond de teller een jaar daarvoor nog maar op zo'n 80 miljard. De cijfers over vorig jaar zijn nog niet binnen, maar het is duidelijk dat het beloofde bedrag nog niet is gehaald. EU-landen leveren overigens de grootste bijdrage met een totaalbedrag van ruim 23 miljard euro. (Belga)

Jan Herregods
door Jan Herregods

De Croo waarschuwt voor discussie over Belgische klimaatdoelstelling

"Be careful what you wish for: als we de discussie willen voeren over de klimaatdoelstelling die elk land in Europa moet leveren, kan snel de vraag komen om een lagere doelstelling financieel te compenseren." Dat schot voor de boeg heeft premier Alexander De Croo dinsdag gegeven.

In het kader van de Europese klimaatdoelstellingen, die de netto-uitstoot van broeikasgassen tegen 2030 met 55% moet terugdringen ten opzichte van 1990, wordt van België een inspanning van 47% verwacht. Toen Vlaanderen vorige week bekendmaakte dat het zijn uitstoot met 40% wil verminderen ten opzichte van 2005, reageerden de federale ministers Zakia Khattabi (Ecolo) en Tinne Van der Straeten (Groen) meteen kritisch, onder meer vanwege het "gebrek aan ambitie".

Zaterdag dan wierp Vlaams minister van Klimaat Zuhal Demir (N-VA) de vraag op om de verdeling van de inspanning over de lidstaten te herbekijken. Dat landen als Bulgarije (-10%) en Roemenië (-12,7%) bijna 40 procentpunten minder moeten doen dan België is een verschil "dat ik hier niet krijg uitgelegd", zei ze. In de Kamercommissie Europese aangelegenheden wees premier De Croo dinsdag op de mogelijke gevolgen van die demarche - evenwel zonder dat hij Demir bij naam noemde.

Volgens De Croo moet de discussie gevoerd worden met "'like minded'-landen", die industrieën en samenlevingen hebben die gelijkaardig zijn. "Nederland heeft bijvoorbeeld een industrieel weefsel dat vergelijkbaar is met dat in Vlaanderen en moet een inspanning van 49% doen. Wat we zien, is dat Nederland zich rond dat cijfer aan het organiseren is", zei hij.

"Als we in de discussie terecht willen komen over het naar beneden halen van de doelstelling, kun je je de vraag stellen of dat de juiste positie is om economisch voordeel te halen", zei De Croo, die erop wees dat België heel wat innovatie te exporteren heeft. Maar hij waarschuwde tegelijk: "Ook kan snel de vraag komen om een lagere doelstelling financieel te compenseren. Dan zou het kunnen dat die compensatie nog meer kost (dan de oorspronkelijke inspanning)". Op de VN-klimaatconferentie in Glasgow hadden de verschillende klimaatministers van ons land vandaag/dinsdag naar een akkoord over de verdeling van de klimaatinspanningen tussen de deelstaten moeten zoeken. Maar dat overleg is uitgesteld naar een later tijdstip.

Volgens de Waalse minister van Klimaat, Philippe Henry, liggen de verschillende standpunten nog te ver uit elkaar "om op korte termijn een voldoende ambitieus interfederaal akkoord te bereiken". Vlaams minister Demir zegt dat de verschillende ministers normaal gezien later deze week rond de tafel zullen zitten.

Trui Engels
door Trui Engels

Interfederaal overleg over klimaatinspanningen uitgesteld

Het interfederaal overleg omtrent de klimaatinspanningen die België dient te leveren in het kader van het Europees 'Fit for 55'-programma van dinsdag is uitgesteld naar een later tijdstip. Volgens de Waalse minister van Klimaat, Philipe Henry, liggen de verschillende standpunten namelijk nog te ver uit elkaar. Het kabinet van Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) laat weten dat de verschillende ministers normaal gezien later deze week opnieuw rond de tafel zouden zitten. Een akkoord tijdens de VN-klimaatconferentie COP26 in Glasgow lijkt dus uitgesloten.

Normaal gesproken zouden de verschillende ministers van de deelstaten dinsdagmiddag overleg plegen over de verdeling van de inspanningen. Zoals geweten, moet België de uitstoot van broeikasgassen tegen 2030 met 47 procent verminderen. Het Vlaamse Klimaatplan, dat vorige week werd gepresenteerd, mikt op een vermindering met 40 procent. Maar Henry, die de interfederale commissie voorzit, stelt vast dat het 'ondanks de geleverde inspanningen onmogelijk is om op korte termijn een voldoende ambitieus interfederaal akkoord te bereiken'.

'Ondanks enkele vorderingen, gaapt er nog een te diepe kloof tussen de ambities van de verschillende partijen', aldus nog de minister. Daarom werd het overleg alvast uitgesteld naar later deze week.

Lotte Philipsen
door Lotte Philipsen

Honderdduizenden plasticdeeltjes vervuilen kusten wereldwijd

Meer dan 90 procent van de landen die aan een onderzoek naar vervuiling hebben deelgenomen, hebben honderdduizenden plasticdeeltjes op hun kustlijn liggen. Dat blijkt uit het onderzoek van de Schotse milieuorganisatie Fidra.

Leden van Fidra zullen de resultaten van hun onderzoek dinsdag 9 november voorstellen op de internationale klimaattop COP26 in Glasgow.

Getty
© Getty
Trui Engels
door Trui Engels

Greenpeace sleept VW voor rechter om verbrandingsmotor te bannen tegen 2030

De twee directeurs van Greenpeace Duitsland en een klimaatactiviste hebben bij de rechtbank in Braunschweig een rechtszaak aangespannen tegen het Duitse autoconcern Volkswagen (VW), omdat de autobouwer volgens hen onvoldoende inspanningen levert om het klimaat te beschermen. Greenpeace gaat ook een gelijkaardige rechtszaak door een bioboer voor een andere Duitse regionale rechtbank steunen, zo meldt de milieu-organisatie dinsdag.

De klagers stellen dat de CO2-emissies van het autoconcern op significante wijze bijdragen aan de klimaatcrisis. Het businessmodel van VW is volgens hen niet compatibel met de doelstelling om de wereldwijde opwarming te beperken tot 1,5 graad Celsius.

Ze willen dat VW onder meer stopt met de verkoop van verbrandingsmotoren tegen uiterlijk 2030.

Trui Engels
door Trui Engels

België verliest verder terrein op Climate Change Performance Index

België is negen plaatsen gezakt in de jaarlijkse rangschikking van zestig landen plus de Europese Unie op het vlak van de strijd tegen de klimaatverandering, opgesteld door milieu-ngo's. Ons land bezet de 49ste plaats (-9) in de Climate Change Performance Index (CCPI) 2022 die dinsdag is gepubliceerd.

Ons land ligt daarmee ver achter bij het Europese gemiddelde, of zelfs opkomende landen als India (10de) en China (37ste).

Redenen voor de Belgische ngo's Bond Beter Leefmilieu, Greenpeace, Inter-Environment Wallonie en WWF om aan de Vlaamse regering te vragen om de Belgische bijdrage aan de Europese doelstelling - minstens 47 procent emissiereductie in 2030 ten opzichte van 2005 in niet-ETS-sectoren - te valideren en om van COP26 gebruik te maken om aan een intra-Belgische overeenkomst te werken voor de verdeling van de inspanningen.

Ze dringen er bij de vier regionale en federale regeringen ook op aan om op korte termijn 'in alle sectoren maatregelen te nemen om structurele emissiereducties in ons land op gang te brengen.'

Geen enkel land presteert voldoende om in de hoogste categorie te eindigen. Daarom blijft de top drie van de index onbezet. Denemarken (4e) levert met een index van 76,92 de beste score en wordt gevolgd door Zweden (74,46) en Noorwegen (73,62).

Arne Gillis
door Arne Gillis

Zestien arrestaties bij protest rond klimaatconferentie in Glasgow

Bij een protest in Glasgow van actiegroepen Extinction Rebellion en Glasgow Calls Out Polluters zijn maandagavond laat zestien arrestaties verricht, meldt het lokale nieuwsmedium Glasgow Live. Een ander lokale krant, Glasgow Times, meldt dat er in totaal ongeveer dertig demonstranten aanwezig waren.

De demonstranten hadden zich vastgeketend aan fietsen om zo een drukke straat in de wijk Maryhill te blokkeren. In een restaurant in die straat zaten zakenlieden die deelnemen aan de klimaatconferentie COP26 te dineren. Rond middernacht werd het protest volgens de politie opgebroken en werden zestien demonstranten gearresteerd.

(belga)

Arne Gillis
door Arne Gillis

Vijftigtal landen engageert zich voor duurzamere gezondheidszorg op klimaattopCOP26

Een groep van 47 landen heeft zich op de klimaattop COP26 geëngageerd om een duurzaam gezondheidssysteem op te bouwen, met een lage CO2-uitstoot. Dat meldt de Wereldgezondheidsorganisatie in een persbericht. Het engagement is een antwoord op het feit dat het steeds duidelijker wordt dat de klimaatverandering een grote impact heeft op de gezondheid.

In de groep van 47 zitten zowel enkele van de meest kwetsbare landen voor de gezondheidsrisico's door klimaatverandering, als landen die veel CO2 uitstoten zoals de Verenigde Staten. Ze hebben beloofd concrete stappen te nemen in de richting van klimaatbestendige gezondheidssystemen. Ook heel wat EU-landen ondertekenden het engagement, zoals Spanje, Ierland, Nederland of Duitsland. Tweeënveertig landen hebben beloofd hun gezondheidssystemen aan te passen zodat ze duurzamer worden en minder CO2 uitstoten. Twaalf landen hebben beloofd tegen 2050 koolstofneutraal te zijn. De egagementen maken deel uit van het COP26 Health Programme, een parnterschap tussen de Britse overheid, de Wereldgezondheidsorganisatie, de Klimaatconferentie van de VN (UNFCCC) en gezondheidsgroepen. 'De toekomst van onze gezondheidszorg moet gebouwd worden rond systemen die veerkrachtig zijn voor de impact van epidemieën, pandemieën en andere noodsituaties, maar ook voor de impact van de klimaatverandering, waaronder extreme weerfenomenen en de toenemende lasten door verschillende ziektes gelinkt aan luchtvervuiling en de opwarming van de planeet', zegt algemeen directeur van de WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus. 'Gezondheidssystemen moeten ook deel van de oplossing zijn, door de CO2-uitstoot te verlagen'.

(belga)

Tobias Cobbaert
door Tobias Cobbaert

Adaptatiefonds van de Verenigde Naties gespijsd met meer dan 200 miljoen euro

Het Adaptatiefonds van de Verenigde Naties, waarmee projecten en programma's worden gefinancierd die kwetsbare landen moeten helpen het hoofd te bieden aan de klimaatverandering, wordt gespijsd met meer dan 200 miljoen euro (232 miljoen dollar). Dat is het hoogste bedrag ooit opgehaald. Onder de donateurs bevindt zich ook de Vlaamse regering.

Volgens de Klimaatconferentie van de VN (UNFCCC) staat het Verenigd Koninkrijk op zijn eentje borg voor 20 miljoen pond (meer dan 23 miljoen euro). Daarnaast zijn er ook nog engagementen aangegaan door de Verenigde Staten, Canada, een zestal lidstaten van de Europese Unie, Zwitserland, Qatar, Quebec en Vlaanderen. Het bedrag dat de Vlaamse regering heeft overgemaakt, werd niet bekendgemaakt.

De klimaatfinanciering zorgt al een hele tijd voor frictie tussen de rijke landen en de ontwikkelingslanden en de COP26 in Glasgow vormt daarop geen uitzondering. De ontwikkelingslanden verwijten de rijke landen dat ze hun belofte om tegen 2020 jaarlijks 100 miljard dollar te doneren niet hebben gehouden. De zuidelijke landen hekelen ook regelmatig dat de klimaatfinanciering vooral gaat naar het beperken van de klimaatverandering in plaats van de aanpassing eraan. (Belga)

Trui Engels
door Trui Engels

Het krioelt van de lobbyisten voor fossiele brandstoffen in Glasgow

Minstens 503 lobbyisten voor de fossiele sector hebben een aanvraag ingediend om deel te nemen aan de VN-klimaattop in Glasgow. Dat is een grotere groep dan eender welke landendelegatie.

Lees meer

reuters
© reuters
Kevin Van der Auwera
door Kevin Van der Auwera

Rapport: klimaatverandering is economische ramp voor armste landen

Het bruto nationaal product (bnp) van de 65 meest kwetsbare landen ter wereld zal in 2050 gemiddeld 20 procent lager uitkomen als de klimaatverandering zich ongewijzigd voortzet en de aarde dus 2,9 graden opwarmt. Tegen het jaar 2100 zullen de economieën van die landen dan zelfs 64 procent gekrompen zijn. Dat blijkt maandag uit een rapport van de ngo Christian Aid, dat is voorgesteld op de klimaattop in Glasgow.

Mocht de opwarming wereldwijd beperkt blijven tot 1,5 graad, zoals in 2015 overeengekomen op de klimaattop van Parijs, dan nog zal de economie van die landen tegen 2050 met 13 procent en tegen 2100 met 33 procent gekrompen zijn.

De 65 onderzochte landen zijn de armste en minst ontwikkelde landen en kleine eilandstaten, die extra zwaar getroffen worden door de stijgende zeespiegel en de toegenomen kans op stormen.

Voor Christian Aid is het dan ook duidelijk dat meer dan een derde van alle landen ter wereld dringend hulp nodig heeft om voldoende weerstand op te bouwen tegen klimaatverandering. Alleen dan zullen zij economisch het hoofd kunnen bieden aan toekomstige periodes van hitte, droogte, overstromingen en stormen, die door de opwarming van de aarde heviger en dodelijker worden. 'De leiders van de rijke landen moeten in deze kwestie knopen doorhakken op COP26', klinkt het.

Acht van de tien zwaarst getroffen landen uit het onderzoek liggen in Afrika, twee in Zuid-Amerika. Soedan zal de zwaarste klap voor zijn bnp moeten opvangen. (Belga)

Arne Gillis
door Arne Gillis

Britse premier roept op tot meer ambitie bij klimaattop

De Britse premier Boris Johnson heeft halverwege de wereldklimaatconferentie COP26 in Glasgow opgeroepen tot meer ambitie bij de onderhandelingen. 'De COP26 heeft nog een week om de wereld te helpen, we moeten allemaal samenwerken en naar de finish gaan', zei de gastheer van de top.

In de eerste week van de top zijn er enkele concrete zaken aangekondigd, zoals het stoppen van ontbossing en het verminderen van de uitstoot van het schadelijke broeikasgas methaan. 'Maar we moeten de taak om het doel van 1,5 graad levend te houden niet onderschatten', aldus Johnson. Daarvoor zijn 'grote compromissen en ambitieuze toezeggingen' nodig, benadrukte de premier. In Glasgow onderhandelen momenteel vertegenwoordigers van zo'n 200 landen over hoe de in Parijs afgesproken klimaatdoelen gerealiseerd en uitgevoerd gaan worden. Eerder afgesproken plannen van de staten zijn daarvoor bij lange na niet toereikend. De Britse Labour-politicus Ed Miliband riep Johnson op om het roer over te nemen en de onderhandelingen vooruit te helpen. In zijn optiek zijn er nog geen grote stappen gezet om de doelstelling van maximaal 1,5 graad opwarming te halen. Onderzoekers verwachten catastrofale gevolgen als de planeet verder opwarmt.

(belga)

Bart Vereecke
door Bart Vereecke

Klimaatmarsen trekken door Glasgow en rest van de wereld

Onder stortregen zijn zaterdag in de Schotse stad Glasgow tienduizenden demonstranten vertrokken voor een klimaatmars. Overal ter wereld staan zaterdag gelijkaardige protestmarsen gepland met één gemeenschappelijk doel: de onderhandelaars die rond de tafel zitten op de cruciale internationale COP26 laten weten dat het tijd is voor actie tegen de klimaatverandering.

Van Sydney tot Parijs, maar ook in Londen, Nairobi, Mexico en Brussel, volgens de organisatoren staan zaterdag wereldwijd meer dan 200 evenementen gepland. De Schotse politie verwacht tot 50.000 mensen in de straten van de stad. De mars vertrok rond 12.40 uur lokale tijd niet ver van het congrescentrum, dat onder hoge beveiliging is geplaatst en waar sinds een week de COP26-conferentie plaatsvindt over het klimaat.

'Minder praten, meer actie'

In Sydney en Melbourne waren de demonstranten uitgedost als kolen of als Scott Morrison, de Australische premier die een groot voorstander is van de mijnindustrie. Ze hekelden de COP26 als 'een komedie' en noemden hun regeringsleider 'een absolute schande'.

In Brussel werden 's ochtends voorbijgangers uitgenodigd om enkele minuten te lopen op een loopband, geïnstalleerd op het Muntplein. Verschillende Extinction Rébellion-activisten werden opgepakt terwijl ze de Wetstraat bezetten uit protest tegen het gebrek aan actie voor het klimaat.

In Zuid-Korea marcheerden zo'n 500 mensen door de straten van de hoofdstad Seoel om onmiddellijke hulp te eisen voor de bevolking die al zwaar getroffen is door de gevolgen van de opwarming van de aarde. En ook in Londen verzamelden duizend mensen voor de Bank of England met borden die opriepen tot 'minder praten, meer actie'.

Mislukking

Ook vrijdag al trokken jongeren door de straten van Glasgow. Onder meer de zweedse klimaatactiviste Greta Thunberg was er aanwezig. 'Het is geen geheim dat COP26 een mislukking is', zei ze aan de duizenden aanwezige activisten. Ze noemde de conferentie "een feest van 'business as usual' en bla bla bla", zoals ze geregeld zegt over de klimaatacties van politici. 'Ze kunnen de wetenschappelijke consensus niet negeren en ze kunnen ons niet negeren', aldus Thunberg. 'Onze leiders lopen niet voorop, dit is hoe leiderschap eruit ziet'. 'Onze keizers dragen geen kleren', zei ze over de wereldleiders die bijeen zijn gekomen voor COP26. 'De geschiedenis zal streng over hen oordelen.'

(Belga)

Bart Vereecke
door Bart Vereecke

Protestactie Extinction Rebellion in Wetstraat

De politie heeft zaterdagmiddag 238 militanten van Extinction Rebellion administratief aangehouden tijdens een niet-geautoriseerde actie in de Wetstraat in Brussel. Dat meldt de politiezone Brussel Hoofdstad Elsene. De activistische klimaatbeweging protesteerde halverwege de klimaattop COP26 in Glasgow tegen de 'desastreuze politieke aanpak van de ecologische crisis'. De politie was massaal aanwezig in de Wetstraat. De betoging was niet toegelaten.

Na jaren van betogingen, petities en klimaatspijbelacties is het nu tijd voor woede, zo liet Extinction Rebellion eerder deze week in een persbericht weten. Daarom plande de klimaatbeweging met #Time4Rage een nationale actie van geweldloze burgerlijke ongehoorzaamheid in Brussel. De politie, die aanwezig was met combi's, honden en een helikopter die boven de zone vloog, ging over tot de arrestatie van militanten, die op de straat lagen of zaten.

Extinction Rebellion hekelt enkele 'desastreuze' beleidskeuzes van de Belgische regeringen, die 'de ecologische crisis verergeren'. Daarbij richt de klimaatbeweging onder meer de pijlen op de nieuwe gascentrales van federaal minister van Energie Tinne Van der Straeten (Groen). 'Engie zal subsidie krijgen voor twee megagascentrales, voor 15 jaar. Zo stroomt meer dan 1 miljard belastinggeld naar extra CO2-uitstoot.'

Ook onder meer de komst van de e-commercegigant Alibaba naar de luchthaven van Luik en de nieuwe Ineos-fabriek in de haven van Antwerpen zijn volgens de klimaatbeweging foute keuzes.

(Belga)

Rudi Rotthier
door Rudi Rotthier

Demir niet naar Glasgow na besmetting op kabinet

Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) gaat dan toch niet naar de klimaattop in Glasgow, en dat door een coronabesmetting op haar kabinet. Dat zegt de minister aan VTM Nieuws en Het Laatste Nieuws.

Minister Demir had normaal gezien dit weekend naar het Schotse Glasgow moeten trekken voor de COP26. Maar het bezoek gaat niet door. De kabinetschef van Demir is besmet geraakt met het coronavirus en daardoor kan de minister dus ook niet vertrekken. Minister Demir zelf heeft geen symptomen. Ze heeft een coronatest ondergaan en verwacht de resultaten de komende uren.

'Het is rot, maar de regels zijn de regels. Daar moet iedereen zich aan houden', zegt Demir. Alle vergaderingen die de minister had gepland op de klimaattop in Glasgow, zullen omgezet worden naar digitale vergaderingen. (Belga)

Rudi Rotthier
door Rudi Rotthier

Thunberg: 'Glasgowtop is een mislukking'

De klimaatconferentie van Glasgow is 'een mislukking'. Dat heeft de Zweedse klimaatactiviste Greta Thunberg vrijdag gezegd tijdens een grote klimaatmars in de Schotse stad, waar de top plaatsvindt.

'Het is geen geheim dat COP26 een mislukking is', zei ze aan de duizenden aanwezige activisten. Ze noemde de conferentie 'een feest van "business as usual" en bla bla bla,' zoals ze geregeld zegt over de klimaatacties van politici. 'Ze kunnen de wetenschappelijke consensus niet negeren en ze kunnen ons niet negeren', ging ze verder. 'Onze leiders lopen niet voorop, dit is hoe leiderschap eruit ziet', wees ze naar de menigte. 'Onze keizers dragen geen kleren', zei ze over de wereldleiders die bijeen zijn gekomen voor COP26. 'De geschiedenis zal streng over hen oordelen.' (Belga)

Rudi Rotthier
door Rudi Rotthier

Belgische klimaatministers onderhandelen in Glasgow

De verschillende klimaatministers van België hebben nog geen akkoord gevonden over de verdeling van de klimaatinspanningen tussen de deelstaten. Dinsdag vergaderen ze opnieuw, op de klimaatconferentie in Glasgow.

De Vlaamse regering besloot gisteren om de uitstoot tegen 2030 met 40 procent te verminderen ten opzichte van 2005. Europa vraagt van België in de aangescherpte ambities echter 47 procent. De deelstaten moeten nu beslissen hoe ze die inspanning zullen verdelen.

Waals minister Philippe Henry, die het klimaatoverleg volgens de beurtrol voorzit, deed vrijdag een eerste voorstel. 'De voorzitter heeft akte genomen van het akkoord binnen de Vlaamse regering, dat technisch moet worden doorgelicht voor er een intra-Belgisch akkoord kan komen', was vrijdag te horen bij het kabinet van Henry (Ecolo). Federaal minister Zakia Khattabi (eveneens Ecolo) liet eerder op de dag al weten teleurgesteld te zijn in het Vlaamse akkoord, omdat het onder de Europese doelstelling voor ons land ligt. (Belga)

Rudi Rotthier
door Rudi Rotthier

Al Gore: 'Klimaatcrisis verergert sneller dan ze wordt aangepakt'

De voormalige Amerikaanse vicepresident Al Gore heeft vrijdag op de klimaattop COP26 in Glasgow gewaarschuwd dat de klimaatcrisis sneller verslechtert dan dat maatregelen om de opwarming van de aarde tegen te gaan worden uitgevoerd. 'De wereld heeft bij de strijd tegen de klimaatverandering een omslagpunt bereikt', zei Gore, die via een videoverbinding een toespraak hield.

De voormalige vicepresident zei dat er 'indrukwekkende' beloften zijn gedaan en verwees onder meer naar landen die hebben beloofd de uitstoot van CO2 tot nul terug te brengen. Landen moeten aan die belofte worden gehouden, aldus Gore. De Democraat Gore was vicepresident onder Bill Clinton. In 2000 was hij zelf presidentskandidaat, maar hij verloor toen nipt van George W. Bush. Sindsdien zet hij zich in voor klimaatbescherming. Zijn film 'An Inconvenient Truth' won twee Oscars. Later kreeg hij de Nobelprijs voor de Vrede, samen met het klimaatpanel van de Verenigde Naties. (Belga)

Jongeren trekken de straat op in Glasgow: 'Genoeg bla bla bla'

Jongeren verwijten de wereldleiders loze beloften te doen op de klimaattop. Ze trekken daarom vandaag/vrijdag de straten van Glasgow op om de regeringen tot actie op te roepen nu de eerste week van COP26 er bijna opzit. De Schotse politie waarschuwt 'snel en krachtig' te zullen optreden bij geweld of schade.

'We hebben tot nu toe veel woorden gehoord van de wereldleiders', zei de Oegandese activiste Vanessa Nakate. 'Deze protesten zetten de machthebbers onder druk en we weten dat deze beweging moet groeien om de veiligheid van de huidige en toekomstige generaties te waarborgen.'

Geïnspireerd door de jonge Zweedse activiste Greta Thunberg trokken in 2019 wereldwijd miljoenen jongeren de straat op om van hun leiders te eisen dat ze sneller en harder zouden optreden tegen de opwarming van de Aarde. Na een lange pauze vanwege de coronapandemie zijn die demonstraties elke vrijdag de laatste weken opnieuw gestart. Daarbij kijken de betogers nog steeds naar Thunberg en scanderen haar leuze van de afgelopen maanden: 'bla bla bla'.

'Dit is niet langer een klimaatconferentie', tweette Thunberg donderdag in aanloop naar de protesten. 'Het is een 'greenwashing'-festival (marketingtruc om een misleidend beeld van ecologische verantwoordelijkheid te geven, red.) van rijke landen.'

De politie in Schotland heeft echter al gewaarschuwd 'snel en krachtig' op te zullen treden tegen gewelddadige acties of schade aan eigendommen. De agenten hebben wel samengewerkt met de belangrijkste actiegroepen om ervoor te zorgen dat de protesten veilig kunnen plaatsvinden.

Verbindingsagenten van de politie, die lichtblauwe vesten dragen, zullen in het weekend worden ingezet en als schakel fungeren tussen de organisatoren van evenementen en de politie.

De politie zegt nog dat het in Glasgow op de dagen van de marsen drukker zal zijn dan normaal, op de wegen en in het openbaar vervoer, en dringt er bij de mensen op aan hun reizen van tevoren te plannen en voorbereid te zijn op vertragingen en mogelijke wijzigingen.

In het conferentiecentrum wordt vandaag/vrijdag ook de dag van de jeugd.

In oktober beloofden de Italiaanse minister van Milieu Roberto Cingolani en de voorzitter van COP26 Alok Sharma om in Glasgow het manifest te overhandigen dat is goedgekeurd door 400 jongeren uit de hele wereld, die in Milaan bijeen waren gekomen onder auspiciën van de VN. Het gaat om ongeveer 50 bladzijden met voorstellen over energietransitie, financiering en burgerparticipatie. (Belga)

GettyImages
© GettyImages
Eva Schram
door Eva Schram

Oxfam: Rijkste 1% is tegen 2030 verantwoordelijk voor 16% van wereldwijde CO2-uitstoot

De rijkste 1 procent van de wereldbevolking zal in 2030 verantwoordelijk zijn voor 16 procent van de wereldwijde uitstoot van koolstofdioxide. Dat blijkt uit een nieuw rapport dat Oxfam heeft voorgesteld op de klimaattop COP26 in Glasgow.

In 2015 stemden regeringen in om de klimaatopwarming te beperken tot 1,5 graad Celsius boven het pre-industriële niveau, maar de huidige beloften om de uitstoot te verminderen volstaan niet. Daarvoor zou elke mens op Aarde tegen 2030 gemiddeld slechts 2,3 ton CO2 per jaar mogen uitstoten, de helft van de gemiddelde voetafdruk momenteel.

Het nieuwe rapport van Oxfam, op basis van onderzoek door het Instituut voor Europees Milieubeleid (IEEP) en het Stockholm Milieu-instituut (SEI), schat hoe de huidige toezeggingen van de landen de koolstofvoetafdruk van mensen over de hele wereld zullen beïnvloeden. De wereldbevolking en de inkomensgroepen worden behandeld alsof het om één land gaat. De conclusie is dat in 2030 de armste helft van de wereldbevolking nog steeds veel minder zal uitstoten dan het 1,5 graad-niveau en de rijkste 1 en de rijkste 10 procent dat niveau respectievelijk 30 en 9 keer zullen overschrijden. Een persoon uit de rijkste 1 procent zou zijn of haar uitstoot ten opzichte van vandaag met 97 procent moeten verminderen om het 1,5 graad-niveau te bereiken.

Opvallend: de rijkste 1 procent - minder mensen dan de bevolking van Duitsland - zal volgens het rapport tegen 2030 verantwoordelijk zijn voor 16 procent van de totale wereldwijde uitstoot, ten opzichte van 13 procent in 1990 en 15 procent in 2015.

Uit de studie blijkt ook dat de geografische spreiding van broeikasgasemissies zal veranderen, weg van de traditionele industrielanenlanden. Bijna een kwart (23 procent) van de uitstoot van de rijkste 1 procent zal van Chinezen komen en 11 procent van Indiërs. Amerikanen blijven wel verantwoordelijk voor een vijfde (19 procent) van de uitstoot.

De klimaatcrisis en de ongelijkheidscrisis vragen om één aanpak, concludeert Tim Gore, auteur van het rapport en hoofd van het Koolstofarme en Circulaire Economie-programma van het IEEP. 'De rijkste burgers op onze planeet stoten buitensporig veel uit', aldus Gore. 'Om de emissiekloof tegen 2030 te dichten, moeten regeringen hun maatregelen richten op de rijkste, grootste vervuilers. Dat omvat zowel maatregelen om luxe koolstofconsumptie zoals megajachten, privéjets en ruimtereizen aan banden te leggen, als om klimaatnadelige investeringen zoals aandelenbezit in de fossielebrandstofindustrie de kop in te drukken.'

Oxfam zegt dat de wereldleiders zich moeten richten op grotere emissiereducties tegen 2030, in overeenstemming met hun eerlijke aandeel, en ervoor moeten zorgen dat de rijksten radicaal minder uitstoten. 'Zij hebben het potentieel om dat proces drastisch te versnellen, zowel door een duurzamere levensstijl te volgen als door hun politieke invloed en investeringen te richten op een koolstofarme economie.'

Op de klimaattop COP26 in Glasgow ondertekenden donderdag 20 landen een akkoord om tegen eind 2020 hun overheidssteun voor fossielebrandstofprojecten te stoppen. Oxfam reageert voorzichtig positief maar hoopt dat ook enkele van de grootste financiers van steenkool, olie en gas zich bij de besprekingen aansluiten. (Belga)

Gert Segers
door Gert Segers

Plan klaar voor einde steenkool, maar grote vervuilers doen niet mee

Op de klimaattop COP26 in Schotland is een plan aangekondigd om na 250 jaar definitief een einde te maken aan stroomopwekking uit steenkool, maar het gebrek aan steun van enkele grote vervuilers leidt tot kopzorgen.

"Het einde van steenkool is in zicht", zei COP26-voorzitter Alok Sharma donderdag in Glasgow. Meer dan 40 landen hebben namelijk een verklaring ondertekend om de stroomopwekking uit steenkool geleidelijk aan stop te zetten, tegen 2030 voor de grote economieën en tegen 2040 voor de armere landen. Daarvan zijn er 23 die zich voor het eerst daartoe verbinden, waaronder landen als Polen, Vietnam en Chili. Ook investeringen in steenkoolcentrales in het buitenland zijn uit den boze.

Daarnaast hebben 28 nieuwe landen zich aangesloten bij de door het Verenigd Koninkrijk geleide "powering past coal alliance", die het gebruik van steenkool geleidelijk aan wil afbouwen.

Grote vervuilers als China, de Verenigde Staten, India en Australië staan echter niet op de lijst. Dat baart waarnemers zorgen.

Greenpeace uitte meteen ook kritiek op de overeenkomst. "De kleine lettertjes lijken landen veel speelruimte te geven om hun eigen uitfaseringsdatum te kiezen, ondanks de sprekende kop", zei delegatieleider Juan Pablo Osornion aan de Britse openbare omroep BBC. Stroomopwekking uit kolen is de belangrijkste oorzaak van de klimaatopwarming.

België is al sinds de sluiting van de centrale in Langerlo in 2016 steenkoolvrij. (Belga)

Gert Segers
door Gert Segers

Tekort aan klimaatfinanciering voor ontwikkelingslanden zal fors toenemen

Ontwikkelingslanden zullen de komende jaren nog veel meer geld tekortkomen om zich te wapenen tegen klimaatverandering dan nu. Daarvoor heeft het milieubureau van de Verenigde Naties (UNEP) gewaarschuwd.

UNEP becijfert in een rapport dat het bedrag dat arme landen nodig hebben om zich aan te passen, bijvoorbeeld aan meer droogtes en een stijgende zeespiegel, tot 2030 kan oplopen tot 300 miljard dollar per jaar. Dat is vijf keer zoveel als de bijna 80 miljard per jaar die ze tot nu toe jaarlijks aan giften en leningen ontvangen. In een optimistisch scenario is rond 2030 ongeveer 140 miljard per jaar nodig.

Rijke landen voldoen nog altijd niet aan hun belofte om jaarlijks 100 miljard dollar te leveren. Het cijfer van 80 miljard komt uit 2019, de cijfers over 2020 liggen waarschijnlijk hoger, maar die zijn nog niet bekend. Hoewel de bijdragen stijgen, zal volgens UNEP nog veel meer actie nodig zijn in de komende jaren. In 2050 is tussen de 280 miljard en de 500 miljard dollar per jaar nodig, schat het milieubureau.

Het halen van de beloofde 100 miljard is een van de doelstellingen van gastheer Verenigd Koninkrijk op de klimaattop in Glasgow. Dat bedrag zou tot 2025 jaarlijks betaald moeten worden aan de landen die het geld het hardst nodig hebben. UNEP constateert echter dat het gat tussen wat nodig is en wat geleverd wordt alleen maar groter dreigt te worden.

Volgens de opstellers van het rapport is het tegengaan van de oorzaken van klimaatverandering "de beste manier om de impact en de kosten te verminderen". Het verminderen van de uitstoot van broeikasgassen wordt mitigatie genoemd. Het aanpassen aan een al veranderd klimaat heet adaptatie.

"Zelfs als we de kraan van broeikasgasuitstoot vandaag dicht konden draaien, zouden we de gevolgen van klimaatverandering nog vele decennia voelen", zegt UNEP-chef Inger Andersen. Hij pleit dan ook voor hogere ambities. "Die zijn nu nodig."

De Europese Unie (EU) levert met ruim 27 miljard dollar veruit de grootste bijdrage. Daar komt tot 2027 nog 5 miljard bovenop. De Amerikaanse president Joe Biden wil de jaarlijkse bijdrage van de Verenigde Staten verdubbelen tot 2024, tot ruim 11 miljard dollar. (Belga)

Gert Segers
door Gert Segers

Griekenland voert eerste klimaatwet in

Griekenland heeft een eerste klimaatwet ingevoerd. Daarin staat onder meer dat nieuwe taxi's en een derde van de nieuwe huurauto's in Athene en Thessaloniki, de grootste steden van het land, vanaf 2025 hybride of elektrisch moeten zijn. Ook komt er in 2023 een verbod op stookolieketels in nieuwbouwwoningen op plekken waar voldoende aardgas is.

De wet moet Griekenland helpen bij het bereiken van het doel dat het land heeft gesteld. Tegen 2030 moet de uitstoot van schadelijke stoffen met 55 procent zijn teruggedrongen en tegen 2050 moet het land klimaatneutraal zijn. Om dat klimaatdoel te bereiken, zijn meer maatregelen nodig. Premier Kyriakos Mitsotakis heeft donderdag tijdens een regeringsbijeenkomst een aantal van zijn doelen gedeeld. Zo wil hij in 2030 een verbod invoeren op de verkoop van nieuwe auto's met een verbrandingsmotor. Zijn conservatieve regering maakte eerder bekend een voorstander te zijn van duurzamere energiebronnen. (Belga)

Lotte Philipsen
door Lotte Philipsen

Steden warmen twee keer sneller op dan rurale gebieden door opwarming aarde

Door het hitte-eilandeffect zal de opwarming van de aarde stedelingen harder treffen dan plattelandsbewoners. Innovatieve verkoelingsmethoden zullen daarom onmisbaar zijn in de toekomst. De VN-milieuorganisatie Unep lijst enkele methoden op in een nieuw handboek "Beating the Heat: A Sustainable Cooling Handbook for Cities".

Lees hier wat er in de handleiding van Unep staat.

Julie Herreman
door Julie Herreman

België gaat groene waterstof importeren uit Namibië

Ons land gaat groene waterstof, opgewekt door zon, importeren uit Namibië. Minister van Energie Tinne Van der Straeten (Groen) heeft daarover op de COP26 een Memorandum of Understanding (MoU) ondertekent met de Namibische minister van Mijnen en Energie Tom Alweendo. 'De ondertekening is een win-win voor beide landen. België heeft nood aan grote hoeveelheden groene waterstof voor schone industrie en Namibië heeft overvloed aan zon', aldus minister Van der Straeten.

Met de overeenkomst willen beide ministers de samenwerking aanmoedigen voor de oprichting van een grootschalige Green Energy Hub (GEH) in de Erongo-regio in Namibië. Die grenst in het westen aan de Atlantische Oceaan, waar de haven van Walvisbaai een belangrijke rol zal spelen bij de productie en export van groene waterstof.

Belgische bedrijven en hun Namibische partners zullen er samenwerken voor de ontwikkeling van een waterstoftankstation, industriële waterstoftoepassingen en een middelgrote zonnecentrale. Die laatste moet tegen 2026 jaarlijks 1 miljoen ton groene waterstof produceren. De helft daarvan is bedoeld voor export.

Vorige week nog stelde de regering haar eerste federale waterstofstrategie voor. Een derde van de CO2-uitstoot in ons land komt van de zware industrie, onder meer van de productie van staal, cement, aluminium en glas. Om die sectoren te vergroenen is groene waterstof nodig, en met die strategie wil de regering daar werk van maken.

'Groene waterstof importeren is voor ons land de goedkoopste manier en noodzakelijk voor de energieswitch naar 100% hernieuwbare energie en klimaatneutraliteit tegen 2050', zegt minister Van der Straeten donderdag. 'Het kan worden gemaakt waar er veel wind of zon is, zoals in Namibië. Het is een meer democratische brandstof, want minder afhankelijk van landen die geopolitiek gevoelig zijn. Met waterstof heb je meer keuze en ben je niet afhankelijk van ondergrondse voorraden.'

'Het MOU met België zal onze twee landen helpen om een succesvolle energietransitie te realiseren en onze internationale klimaatdoelstellingen te halen', zegt ook de Namibische minister van Mijnen en Energie Tom Alweendo.

'België is ideaal geplaatst om een leidende importeur en distributeur van groene waterstof in Europa te zijn en Belgische bedrijven hebben al hun bereidheid getoond om te investeren in groene waterstoftechnologieën, zowel in binnen- als buitenland. We kijken uit naar een sterke en wederzijds voordelige samenwerking met een land dat onze visie en toewijding deelt om duurzame energiesystemen te bouwen en koolstofarme economische groei en welvaart te bereiken.' (Belga)

Julie Herreman
door Julie Herreman

19 landen, waaronder VS, zullen financiering fossiele brandstoffen in buitenland stoppen

Minstens negentien landen, waaronder de VS, het Verenigd Koninkrijk, Canada en Denemarken, beloven een einde te maken aan hun overheidssteun voor fossielebrandstofprojecten in andere landen tegen eind 2022. Ze hebben daar donderdag een overeenkomst over gepresenteerd op de klimaattop COP26 in Glasgow. Of België de deal zal ondertekenen, is nog niet duidelijk.

Landen die de verklaring steunen,verbinden zich ertoe hun steun aan nieuwe internationale projecten met olie, gas en steenkool voor eind 2022 te zullen staken. Op die afspraak zijn overigens wel 'beperkte uitzonderingen' mogelijk. Kern van de verklaring is dat investeringen en garanties niet meer de klimaatdoelen mogen dwarszitten. In de tekst wordt verwezen naar het streven om de opwarming van de aarde niet boven de 1,5 graad te laten uitkomen. Alle prioriteit moet daarom voortaan gaan naar de overstap op schone energiebronnen, aldus de ondertekenaars, waaronder naast landen ook instellingen als de Europese Investeringsbank (EIB).

Ook onder meer Portugal, Finland, Zwitserland, Gambia, Nieuw-Zeeland, Mali, Costa Rica, Ethiopië en de Marshalleilanden zetten hun krabbel. (Belga)

Julie Herreman
door Julie Herreman

Mexicaanse president verwijt deelnemers aan klimaattop hypocrisie

De Mexicaanse president Andrés Manuel López Obrador verwijt deelnemers aan de klimaattop (COP26) 'hypocrisie'. Zij zijn er niet in geslaagd de oorzaken van de klimaatcrisis aan te pakken en gebruiken privévliegtuigen, aldus de linkse politicus.

Delegaties van bijna 200 landen zijn voor de top afgereisd naar Glasgow. Afgelopen week waren daar meer dan honderd regeringsleiders en staatshoofden, maar López Obrador was daar niet bij. Hij heeft sinds zijn aantreden in 2018 slechts een handvol buitenlandse reizen gemaakt. De president vindt het kwalijk dat machtige landen 'hun brandstofproductie verhogen terwijl ze toppen houden voor de bescherming van het milieu' en dan ook nog eens met privéjets reizen.

López Obrador spreekt van hypocrisie en vindt dat er actie moet worden ondernomen tegen de 'enorme monsterlijke ongelijkheid in de wereld'. Hij zal dat naar eigen zeggen aankaarten bij de Verenigde Naties. De president reist volgende week naar New York, waar Mexico het voorzitterschap van de VN-Veiligheidsraad overneemt.

Volgens López Obrador moeten landen niet alleen praten als ze het milieu willen beschermen, maar overgaan tot actie. Hij wijst onder meer op het besluit van Mexico, de op een na grootste uitstoter van broeikasgassen in Latijns-Amerika, om jaarlijks omgerekend 1,1 miljard euro uit te geven aan herbebossing. Het plan moet ook 15.000 banen opleveren. De president ziet het programma als een van de 'belangrijkste herbebossingsprojecten ter wereld'.

Mexico heeft zich aangesloten bij twee afspraken die op de klimaattop zijn gemaakt. Die gaan over het verminderen van methaanuitstoot met 30 procent in 2030 ten opzichte van 2020 en het beëindigen van ontbossing en bodemdegradatie tegen 2030. (Belga)

Julie Herreman
door Julie Herreman

Britse oppositie boos op 'hypocriete' premier na vliegreis

De Britse oppositie heeft boos gereageerd op berichten over een vliegreis van premier Boris Johnson tijdens klimaattop COP26. De krant Daily Mirror schreef dat de minister-president vanuit Glasgow met een privéjet naar Londen vloog voor een diner in een herenclub. 'Stuitende hypocrisie', oordeelde Anneliese Dodds van de linkse partij Labour.

De krant publiceerde foto's van Johnson die dinsdagavond de exclusieve Garrick Club verliet in de hoofdstad. Daar had de conservatieve premier naar verluidt een etentje bijgewoond voor oud-journalisten van de Daily Telegraph, zijn voormalige werkgever. Johnson had na zijn laatste persmoment in Glasgow ook de trein kunnen nemen, maar dan had de reis volgens de krant The Guardian ongeveer 4,5 uur geduurd.

Parlementariër Dodds spreekt schande over de reis. Ze klaagt in de Daily Mirror dat Johnson eerst wereldleiders waarschuwde voor een klimaatramp, om vervolgens met een privéjet te vertrekken. 'Het lijkt dat er bij het nemen van maatregelen om de klimaatcrisis aan te pakken andere regels gelden voor de Conservatieven dan voor de rest van de wereld.'

Het kantoor van Johnson vindt de kritiek overdreven. Een woordvoerder zei dat het belangrijk is dat de premier de mogelijkheid heeft om door het land te reizen. 'Bij alle beslissingen over reizen wordt gekeken naar de veiligheid en de tijdsdruk.' Johnson zou de reis van enkele honderden kilometers bovendien in een bijzonder zuinig vliegtuig hebben afgelegd. 'Er is ook de meest duurzame vliegtuigbrandstof mogelijk gebruikt.' (Belga)

Eva Schram
door Eva Schram

Rapport: Nog steeds geen neerwaartse trend in wereldwijde uitstoot van broeikasgassen

De wereldwijde uitstoot van koolstofdioxide (CO2) door de verbranding van kolen, olie en gas zal naar verwachting in 2021 weer in de buurt komen van het niveau van voor de crisis, na een daling in 2020 als gevolg van de coronapandemie. Als de huidige trends zich doorzetten en ook het weg- en luchtverkeer weer op het oude niveau komt, zou er in 2022 zelfs sprake kunnen zijn van een nieuwe piek. Dat blijkt uit de nieuwste analyse van het "Global Carbon Project" onder leiding van de universiteiten van Exeter in het Verenigd Koninkrijk en Stanford in de Verenigde Staten.

In principe zou de totale CO2-uitstoot met 1,4 miljard ton per jaar moeten dalen om de doelstelling van een nuluitstoot tegen 2050 te halen. In het coronajaar daalde de uitstoot met 1,9 miljard ton. De wereld is echter nog ver verwijderd van het einddoel.

Om 50 procent kans te maken om de opwarming van de Aarde te beperken tot 1,5 graden boven het pre-industriële niveau, mag in de toekomst in totaal slechts 420 miljard ton worden uitgestoten.Met vergelijkbare emissies als in 2021 zou dat budget binnen elf jaar opgebruikt zijn. Volgens de berekeningen zou de fossiele CO2-uitstoot dit jaar 36,4 miljard ton bedragen. Dat is ongeveer 4,9 procent meer dan in 2020 en bijna even veel als in het prepandemiejaar 2019 (36,7 miljard). In 2020 daalde de uitstoot met ongeveer 5,4 procent door de tijdelijke terugval in de industriële activiteiten en lucht- en wegverkeer.

CO2-emissies ziijn niet alleen afkomstig van fossiele brandstoffen zoals steenkool, olie en gas maar ook van de vernietiging van bossen. Tegelijkertijd nemen bossen ook veel CO2 op. Netto bedraagt de uitstoot door ontbossing ongeveer een tiende van de fossiele uitstoot.

Volgens het rapport is de stijging van fossiele uitstoot vooral te wijten aan het toenemde gebruik van steenkool in China. Ook in andere landen, zoals India, wordt de gestegen energievraag beantwoord met fossiele energie. In de Verenigde Staten en de Europese Unie daarentegen houdt de meerjarige trend van dalende CO2-emissies aan. De uitbreiding van hernieuwbare energiebronnen is er in 2020 onverminderd voortgezet.

Volgens berekeningen op basis van de voorlopige gegevens tot eind oktober voor de vier grootste vervuilers, zal de fossiele uitstoot ten opzichte van 2019 stijgen in China en India en dalen in de VS en de Europese Unie (EU).

In China, de grootste vervuiler ter wereld, zal de stijging naar verwachting 5,5 procent bedragen, in India, de op drie na grootste vervuiler, 4,4 procent. In de VS wordt een daling van 3,7 procent verwacht, in de EU 4,2 procent. (Belga)

Nieuwe boekhoudnormen om greenwashing te beteugelen

De stichting die verantwoordelijk is voor de internationale boekhoudstandaarden IFRS Foundation, werkt aan nieuwe normen voor de rapportering over duurzame maatregelen. Die moeten onder meer greenwashing, waarbij bedrijven zich milieuvriendelijker voordoen dan ze werkelijk zijn, tegengaan. De stichting richt daarvoor intern een nieuw orgaan op, dat begin 2022 van start zal gaan, zo maakte ze woensdag bekend op de internationale klimaattop in het Britse Glasgow (COP26).

Duurzaamheid en milieuvriendelijkheid zijn ook in het bedrijfsleven almaar belangrijker en spelen dan ook een steeds grotere rol bij de waardering van ondernemingen. Met nieuwe standaarden wil de IFRS Foundation nu verzekeren dat de rapportering over klimaat- of andere duurzaamheidsaspecten in jaarverslagen en -rekeningen eenduidig en transparant zijn. Momenteel zijn er bijvoorbeeld geen criteria over wat bepaalt of een investering al dan niet groen is.

Om de regels op te stellen, richt de IFRS Foundation een nieuw intern orgaan op: de International Sustainability Standards Board (ISSB). Het hoofdkantoor daarvan zal gevestigd zijn in het Duitse Frankfurt, met ook elders in de wereld verschillende vestigingen.

De voorzitter van de Belgische financiële regulator FSMA, Jean-Paul Servais, is binnen de IFRS-stichting ook voorzitter van de toezichtsraad. Hij verwelkomt de oprichting van de ISSB. 'Rapportering door vennootschappen op basis van wereldwijd aanvaarde normen van hoge kwaliteit blijft essentieel voor efficiënte, faire en transparante financiële markten', zegt hij. (Belga)

Klimaatorganisaties hekelen toegangsbeperkingen op COP26

Meerdere ngo's hebben woensdag de toegangsbeperkingen aangeklaagd die werden opgelegd door de organisatoren van de klimaattop in Glasgow. Daardoor kunnen duizenden experten de onderhandelingen niet bijwonen, wat de geloofwaardigheid van de conferentie dreigt aan te tasten, luidt het.

Volgens de regels van het klimaatverdrag van de Verenigde Naties mogen maatschappelijke organisaties de wereldwijde klimaatbijeenkomsten bijwonen, ook in de onderhandelingszalen, om de transparantie van het proces te verzekeren. Hun rol is cruciaal, vooral voor de landen van het Zuiden, na tientallen jaren van verbroken beloften.

Volgens Teresa Anderson, coördinator klimaatbeleid bij ActionAid International, mochten slechts vier vertegenwoordigers van de duizenden ngo's die geaccrediteerd zijn voor COP26, de onderhandelingen volgen.

COP26 werd vanwege de coronapandemie met een jaar uitgesteld en verloopt moeilijker vanwege coronamaatregelen. Veel landen in het Zuiden hebben nog steeds geen algemene toegang tot vaccins. Het Verenigd Koninkrijk had als gastheer van de conferentie aangeboden om de afgevaardigden in te enten, maar sommige afgevaardigden konden de quarantaine in een hotel niet betalen.

De voorzitter van COP26, Alok Sharma, verzekerde herhaaldelijk dat de conferentie 'zo inclusief' mogelijk zou zijn. De realiteit voor duizenden experten is echter dat ze de reis slechts maakten om uiteindelijk online naar vergaderingen en persconfernties te kijken.

'Het is een ramp om te zien dat het maatschappelijk middenveld geen toegang heeft tot cruciale vergaderingen en dat veel van zijn vertegenwoordigers niet eens het terrein van de COP op kunnen', vertelde Mohamed Adow van de denktank Power Shift Africa aan het Franse persagentschap AFP.

Sinds het begin van de conferentie zondag moeten de afgevaardigden in lange rijen wachten, soms meer dan een uur, om de veiligheidscontroles door te komen. (Belga)

Oudste permanent sneeuwveld van Verenigd Koninkrijk gesmolten door klimaatopwarming

Uitgerekend tijdens de klimaattop COP26 in Glasgow hebben wetenschappers in het Verenigd Koninkrijk een verontrustend bewijs van de voortschrijdende klimaatopwarming ontdekt. Een sneeuwveld dat bekend staat als 'The Sphinx' in het Cairngorm-gebergte in het noorden van Schotland, is volledig weggesmolten. Dat heeft de Britse openbare omroep BBC woensdag gemeld op basis van informatie van een lokale expert.

'The Sphinx' wordt door de Britten gekoesterd omdat ze niets hebben dat dichter in de buurt komt van een gletsjer. Sneeuwvelden worden gedurende het jaar geregeld kleiner. Dat ze tijdelijk helemaal verdwijnen, gebeurt meestal alleen in bijzonder warme jaren. In het geval van 'The Sphinx' was dat in de twintigste eeuw ongeveer om de 30 jaar. Sinds de eeuwwisseling gebeurt het echter vaker, namelijk om de paar jaar. Volgens expert Iain Cameron is dat hoogstwaarschijnlijk het gevolg van de klimaatverandering.

Op de COP26 in Glasgow worstelen staatshoofden, regeringsleiders, afgevaardigden en experten uit zowat 200 landen met de vraag hoe de klimaatdoelstelling van Parijs, de beperking van de opwarming van de Aarde tot 1,5 graden Celsius, kan worden bereikt. Eén van de vergaderzalen is genoemd naar de bergtop Cairn Gorm, die niet ver van het verdwenen sneeuwveld ligt. (Belga)

Ontwikkelingslanden roepen industrielanden op hun klimaatbeloften na te komen

Op de klimaatconferentie (COP26) in Glasgow hebben vertegenwoordigers van ontwikkelingslanden de geïndustrialiseerde landen opgeroepen hun uitstoot van broeikasgassen tegen 2030 te halveren en hun financiële beloften na te komen.

'We kunnen niet langer wachten', zei Sonam Phuntsho Wangdi, vertegenwoordiger van de regering van Bhutan en woordvoerder van een groep van de minst ontwikkelde landen. 'Wij hebben het minst bijgedragen aan deze klimaatcrisis.'

De 46 landen in de groep, met ongeveer een miljard inwoners, zijn verantwoordelijke voor slechts één procent van de wereldwijde emissies van broeikasgassen, zegt Wangdi. Tegelijkertijd ervaren ze al elke dag de gevolgen van klimaatverandering.

Wangdi riep de internationale gemeenschap op zich ertoe te verbinden de uitstoot van broeikasgassen tegen 2030 te halveren. Hij sprak ook zijn teleurstelling uit dat de industrielanden te laat zijn met het waarmaken van hun in het Klimaatakkoord van Parijs opnieuw bevestigde belofte om jaarlijks 100 miljard dollar uit te trekken voor de aanpak van de klimaatcrisis. 'Het is te weinig en te laat', aldus Wangdi. Eigenlijk zou dat bedrag al sinds 2020 elk jaar naar de zwaarst getroffen landen moeten gaan, maar volgens de huidige verwachtingen zal dat pas lukken tegen 2023. (Belga)

Kamiel Vermeylen
door Kamiel Vermeylen

Extinction Rebellion bezet zaterdag deel van Wetstraat

Extinction Rebellion zal komende zaterdag een deel van de Wetstraat in Brussel bezetten. De activistische klimaatbeweging protesteert zo halverwege de klimaattop COP26 in Glasgow tegen de 'desastreuze politieke aanpak van de ecologische crisis'. 'Onze bestuurders doen niet niks, ze verergeren de situatie net', zegt woordvoerster Marjolein Moreaux.

Na jaren van betogingen, petities en klimaatspijbelacties is het nu tijd voor woede, aldus Extinction Rebellion in een persbericht. Daarom plant de klimaatbeweging met #Time4Rage een nationale actie van geweldloze burgerlijke ongehoorzaamheid in Brussel. 'De overstromingen in Wallonië en het laatste IPCC-rapport (klimaatpanel van Verenigde Naties, red.) maken duidelijk dat de ecologische crisis onafwendbaar is', benadrukt Moreaux.

Extinction Rebellion hekelt enkele 'desastreuze' beleidskeuzes van de Belgische regeringen, die 'de ecologische crisis verergeren'. Daarbij richt de klimaatbeweging onder meer de pijlen op de nieuwe gascentrales van federaal minister van Energie Tinne Van der Straeten (Groen). "Engie zal subsidie krijgen voor twee megagascentrales, voor 15 jaar. Zo stroomt meer dan 1 miljard belastinggeld naar extra CO2-uitstoot.' Ook onder meer de komst van de e-commercegigant Alibaba naar de luchthaven van Luik en de nieuwe Ineos-fabriek in de haven van Antwerpen zijn volgens de klimaatbeweging foute keuzes.

Tijdens de actie op zaterdag 6 november zal Extinction Rebellion opnieuw volksassemblees organiseren. 'Wij eisen de oprichting van een soeverein Burgerparlement', aldus nog Moreaux, 'waarin gelote burgers zelf de nodige maatregelen kunnen formuleren voor een sociaal rechtvaardige ecologische transitie.' (Belga)

Kamiel Vermeylen
door Kamiel Vermeylen

Voorzitter klimaattop: 'Beloofde 100 miljard uiterlijk in 2023'

Het doel om jaarlijks 100 miljard dollar aan klimaatsteun beschikbaar te stellen aan ontwikkelingslanden moet uiterlijk in 2023 alsnog worden gehaald. Dat heeft voorzitter Alok Sharma van klimaattop COP26 gezegd aan de Britse krant The Guardian.

Het achterblijven van de beloofde klimaatsteun is een gevoelig punt op de klimaattop. Rijke landen hadden beloofd dat in 2020 al 100 miljard dollar per jaar beschikbaar zou worden gesteld voor ontwikkelingslanden. Volgens de laatste cijfers is die doelstelling niet gehaald en ontbreekt op jaarbasis nog altijd ongeveer 20 miljard dollar. De klimaattop begon afgelopen zondag en gaat een nieuwe fase in nu veel wereldleiders zijn vertrokken.

Britse media berichten dat onder meer de Amerikaanse president Joe Biden en de Japanse premier Fumio Kishida alweer op het vliegtuig zijn gestapt. De top duurt tot eind volgende week. Er blijven in Glasgow wel veel klimaatbetogers actief. Sky News bericht woensdag dat de politie een opblaasbaar monster van Loch Ness in beslag heeft genomen. Activisten stonden naast het gevaarte met protestborden met opschriften als 'weg met schuldenmonster' en 'nu klimaatrechtvaardigheid'. (Belga)

Kamiel Vermeylen
door Kamiel Vermeylen

China verdedigt klimaatbeleid na kritiek Biden

China heeft het eigen klimaatbeleid verdedigd na kritiek van de Amerikaanse president Joe Biden. Die had schande gesproken over de afwezigheid van de Chinese president Xi Jinping en andere wereldleiders op de klimaattop COP26 in Glasgow. "Daden wegen zwaarder dan woorden", reageerde een woordvoerder van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken.

Xi heeft China niet meer verlaten sinds het begin van de coronapandemie en komt ook niet naar de COP26, hoewel zijn land wereldwijd de meeste broeikasgassen uitstoot. Dat ergerde Biden, die klimaatverandering een 'gigantisch' probleem noemde. Hij zei dat de afwezige wereldleiders een kans laten liggen om 'mensen in de hele wereld en hier op de COP te beïnvloeden'.

Het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken zei dat de aanpak van klimaatverandering "meer is gebaat bij concreet beleid dan bij lege woorden". De woordvoerder benadrukte dat China wel degelijk serieuze stappen zet om klimaatverandering aan te pakken. Het land wil in 2060 klimaatneutraal zijn en zou 9.800 hectare land hebben herbebost op de dag waarop Biden zijn kritiek uitte. (Belga)

Trui Engels
door Trui Engels

Smeltende ondergrond in Siberië geeft onbekende virussen vrij

Nieuw onderzoek van NASA en ESA in Nature Climate Change onthult dat de permafrostdooi ook tot ernstige gezondheidsproblemen kan leiden. Zo blijkt dat er door de dooi mogelijk antibioticaresistente bacteriën, onontdekte virussen en zelfs radioactief afval van kernreactoren en onderzeeërs uit de Koude Oorlog kunnen vrijkomen.

Lees meer

getty
© getty
Eva Schram
door Eva Schram

Akkoord over financiering van Zuid-Afrikaanse energietransitie

Verschillende landen hebben dinsdag op de klimaatconferentie in Glasgow een initiatief aangekondigd om tot 8,5 miljard dollar vrij te maken voor de financiering van de energietransitie in Zuid-Afrika, dat sterk afhankelijk is van steenkool.

Onder meer de Europese Unie, Duitsland, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten hebben een overeenkomst met Johannesburg bereikt over dit internationale partnerschap wat betreft 'rechtvaardige energietransitie'. 'Er zal een toezegging van 8,5 miljard dollar voor de eerste financieringsfase worden vrijgemaakt via verschillende mechanismen, zoals subsidies, concessionele leningen (leningen onder zachte voorwaarden, nvdr.) en investeringen', aldus de ondertekenaars in een verklaring.

Het geld zal in de komende drie tot vijf jaar worden verstrekt.

De overeenkomst is gericht op de omschakeling van het elektriciteitssysteem in Zuid-Afrika, dat momenteel sterk afhankelijk is van het gebruik van steenkool. Op die manier moet het land de ambitieuze emissiedoelstellingen halen die Johannesburg voor COP26 al had uitgesproken.

'Klimaatverandering is een grote bedreiging voor iedereen en Zuid-Afrika heeft zich ertoe verbonden zijn steentje bij te dragen aan de vermindering van de wereldwijde uitstoot', aldus de Zuid-Afrikaanse president Cyril Ramaphosa. 'Dit partnerschip is een mijlpaal. Het is het bewijs dat we ambitieuze klimaatmaatregelen kunnen nemen en tegelijkertijd onze energiezekerheid kunnen vergroten, banen kunnen schepen en investeringskansen kunnen benutten.' (Belga)

Jan Herregods
door Jan Herregods

Biden: 'Chinese president fout door weg te blijven van klimaattop'

De Chinese president Xi Jinping heeft een "grote fout" gemaakt door weg te blijven van de klimaattop in Glasgow. Volgens de Amerikaanse president Joe Biden had hij daar de kans gehad mensen over de hele wereld te beïnvloeden.

"Het is eerlijk gezegd een grote fout van China om niet te komen", aldus Biden op een persconferentie als afsluiting van zijn bezoek aan de klimaatconferentie. Bidens aanwezigheid is door waarnemers als uiterst belangrijk bestempeld. De president verweet zijn Chinese ambtgenoot weg te lopen van de ambities om een leider in de wereld te zijn.

'China probeert, begrijpelijkerwijs, een nieuwe rol in de wereld als wereldleider te laten gelden. Maar dan niet komen opdagen? Kom op", zei Biden. Volgens hem geldt dat ook voor de Russische president Vladimir Poetin, die eveneens afwezig was. "Het is een gigantisch thema en zij keren het de rug toe."

De Chinese president heeft sinds het begin van de coronapandemie zijn land, dat geldt als de grootste milieuvervuiler ter wereld, niet verlaten. Amerikaanse functionarissen hadden eerder verwacht dat Xi afgelopen weekeinde in Rome voor het eerst Biden als president zou ontmoeten op de top van grootste economieën (G20). (Belga)

Jan Herregods
door Jan Herregods

OESO en IMF: 'Landen moeten fossiele brandstoffen minder steunen en schone energie meer'

Nu de subsidies voor fossiele brandstoffen in de rest van het jaar weer fors dreigen te stijgen, dringen de organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) en het Internationaal Energieagentschap (IEA) erop aan die subsidies te gebruiken voor meer klimaatvriendelijke investeringen.

"Ondanks een toezegging van de G20-landen uit 2009 om inefficiënte subsidies voor fossiele brandstoffen geleidelijk af te schaffen, blijven grote economieën de productie en het verbruik van steenkool, olie en aardgas ondersteunen met honderden miljarden Amerikaanse dollars per jaar", aldus de twee internationale organisaties in een verklaring dinsdag. De overheidssteun voor de productie en het gebruik is in 2020 met 29 procent gedaald ten opzichte van een jaar eerder tot 351 miljard dollar. Dat is echter vooral te danken aan de economische gevolgen van de COVID-19 pandemie, aldus de OESO en het IAE bij de opening van de klimaatconferentie (COP26) van de Verenigde Naties in Glasgow.

In 2020 zullen de subsidies naar verwachting opnieuw stijgen en zelfs meer dan verdubbelen als gevolg van de stijgende brandstofprijzen en het stijgend energieverbruik volgens cijfers van het IEA. "De wereld heeft echter dringend nood aan meer investeringen in technologieën en infrastructuur voor schone energie", zegt directeur Fatih Birol van het IAE.

Beide organisaties pleiten voor een verschuiving in de relancepakketten na de coronacrisis naar groene investeringen om de klimaatdoelstellingen te halen, zoals de beperking van de opwarming van de Aarde tot minder dan twee graden boven het pre-industriële niveau, zoals zondag opnieuw bevestigd werd op de G20-top in Rome.

Olie, gas en kolen zijn nog steeds goed voor 80 procent van het energieverbruik en veroorzaken driekwart van de klimaatverandering, aldus het IEA in een recent jaarverslag, dat half oktober werd gepubliceerd. Het voegt eraan toe dat de investeringen binnen tien jaar moeten verdrievoudigen om tegen 2050 koolstofneutraliteit te bereiken. (Belga)

Jan Herregods
door Jan Herregods

Boris Johnson 'voorzichtig optimistisch' over slaagkansen COP26

'Ik ben voorzichtig optimistisch', dat zei de Britse premier Boris Johnson dinsdag op de COP26-top. Johnson benadrukte dat 'we nog een lange weg voor de boeg hebben' om de klimaatverandering tegen te gaan. Hij wil vooral waken voor valse hoop.

Johnson tekende aan dat rijke landen te laat zijn om gevolg te geven aan hun eerdere belofte jaarlijks 100 miljard dollar beschikbaar te stellen voor klimaatbeleid in ontwikkelingslanden.

Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen sprak de hoop uit dat dit volgend jaar geregeld is. "De ogen van de wereld zijn gericht op de wereldleiders die hier tot 12 november zijn", zei Johnson. (Belga)

Jan Herregods
door Jan Herregods

De Croo roept op tot actie: 'Het is alle hens aan dek'

Premier Alexander De Croo heeft dinsdagnamiddag de wereldleiders toegesproken op de klimaatconferentie van de Verenigde Naties (COP26) in Glasgow. 'De klimaatverandering slaat hard toe, ook in Europa', wond hij er geen doekjes om. 'Het is tijd voor actie, vanaf vandaag.'

Jan Herregods
door Jan Herregods

ijna honderd landen sluiten pact om methaanuitstoot drastisch te verminderen tegen 2030

Op de klimaatconferentie (COP26) in Glasgow hebben bijna honderd landen zich aangesloten bij een initiatief van de Europese Unie en de Verenigde Staten om de uitstoot van het zeer krachtige broeikasgas methaan tegen 2030 terug te dringen met 30 procent. Dat heeft Europees Commissievoorzitter Ursula van der Leyen dinsdag bekendgemaakt.

"Het verminderen van methaanemissies is een van de meest efficiënte dingen die we kunnen doen", benadrukte von der Leyen dinsdag in Glasgow. Ze presenteerde het pact samen met de Amerikaanse president Joe Biden. Von der Leyen zei dat methaan verantwoordelijk is voor ongeveer 30 procent van de opwarming van de Aarde sinds de industriële revolutie. "Het is een van de krachtigste broeikasgassen", trad Biden haar bij. Volgens de Amerikaanse president vertegenwoordigen de ondertekenaars 70 procent van het wereldwijde bbp. De deelnemende landen beloven de methaanuitstoot met 30 procent te verminderen in 2030 ten opzichte van tien jaar eerder.

Sinds EU-klimaatcommissaris Frans Timmermans en de Amerikaanse klimaatgezant John Kerry het initiatief vorige maand lanceerden, hadden zich al tientallen landen aangemeld, waaronder Japan, Canada, Nigeria, Pakistan, Mexico en Indonesië. Australië, dat veel fossiele brandstoffen produceert, liet vorige week weten zich niet bij het akkoord aan te sluiten.

Volgens Kerry willen meer dan honderd landen meedoen. Methaan is na CO2 de belangrijkste veroorzaker van klimaatverandering. Het is de bedoeling dat door het zogenoemde Global Methane Pledge-initiatief de opwarming van de Aarde in 2050 minstens 0,2 graden lager is dan voorzien.

Methaan wordt vooral uitgestoten door vee, afvalverwerkers en de olie- en gasindustrie. Het houdt, net als CO2 en bijvoorbeeld lachgas, in de atmosfeer warmte vast. De VS hebben plannen bekendgemaakt om de methaanuitstoot in de olie- en gassector fors te verminderen door bedrijven te verplichten lekken snel te vinden en dichten. "Een van de belangrijkste dingen die we kunnen doen tijdens dit beslissende decennium om de 1,5 graad binnen bereik te houden is het zo snel mogelijk reduceren van onze methaanemissies", zei Biden. (Belga)

Trui Engels
door Trui Engels

The Lancet: klimaatverandering zorgt voor meer nierziekte

Elke 1°C-stijging van de gemiddelde temperatuur toont een toename van 1 procent in nierziekten.

Lees meer

getty
© getty
Tex Van berlaer
door Tex Van berlaer

Amazon-topman Bezos trekt 2 miljard dollar uit voor Afrika

Amazonoprichter Jeff Bezos heeft dinsdag beloofd 2 miljard dollar (ongeveer 1,72 miljard euro) te investeren in landherstel in Afrika.

De miljardair kondigde de financiering aan tijdens een evenement dat georganiseerd werd door de Britse premier Boris Johnson op klimaattop COP26. Bezos had maandag op een evenement met Prins Charles nog gezegd dat hij 1 miljard dollar zou investeren.

'We moeten behouden wat we nog hebben, herstellen wat we zijn kwijtgeraakt en verbouwen wat we nodig hebben om te leven zonder de planeet te beschadigen voor toekomstige generaties', zei Bezos. 'Twee derde van het land in Afrika is beschadigd, maar dat kan worden teruggedraaid. Herstel kan de vruchtbaarheid van de bodem verbeteren, de opbrengst verhogen en voedselzekerheid verhogen, watervoorraden meer betrouwbaar maken, jobs scheppen en economische groei stimuleren en tegelijkertijd koolstofdioxide afvangen en opslaan.' (Belga)

Tex Van berlaer
door Tex Van berlaer

Greenpeace: 'Wereldwijd nog bijna een decennium doorkappen'

Meer dan honderd wereldleiders zullen dinsdag op de klimaattop COP26 in Glasgow een akkoord ondertekenen om ontbossing te stoppen tegen 2030. Dat betekent echter dat er wereldwijd nog bijna een decennium mag worden doorgekapt, waarschuwt Greenpeace België.

'De afspraak om bosvernietiging te stoppen is bovendien niet bindend', zegt klimaatexperte Carine Thibaut van Greenpeace België vanuit Glasgow. 'Daarom voelt de Braziliaanse president Bolsonaro zich zo comfortabel om deze nieuwe deal te tekenen.'

Ondertussen nadert de Amazone zijn kantelpunt en kan het grootste regenwoud op aarde onmogelijk nog jaren ontbossing overleven, aldus Greenpeace België in een persbericht. 'Het blijft blablabla als landen als België niet tegelijkertijd hun voetafdruk verkleinen door middel van scherp beleid en wetgeving. Dat betekent dat een EU-Bossenwet ingevoerd moet worden, er geen EU-Mercosurdeal komt en er ingezet dient te worden op het drastisch verminderen van de vlees- en zuivelproductie en consumptie.'

De gezamenlijke verklaring zal dinsdag worden aangenomen door meer dan 100 landen die 85 procent van de bossen in de wereld herbergen, waaronder het boreale woud in Canada, het Amazoneregenwoud in Brazilië en het regenwoud in het Congobekken. Onder de ondertekenaars bevinden zich Brazilië en Rusland, die bekritiseerd zijn omdat ze ontbossing op hun grondgebied versnellen. Ook de VS, China, Australië en Frankrijk ondertekenen de deal. Ons land zal eveneens het akkoord ondertekenen.

De nieuwe verbintenis is een echo van de 'Verklaring van New York over de bossen' uit 2014, toen veel landen zich ertoe verbonden de ontbossing tegen 2020 te halveren en er tegen 2030 een einde aan te maken. (Belga)

Tex Van berlaer
door Tex Van berlaer

China verhoogt steenkoolproductie

China heeft zijn dagelijkse productie van steenkool met meer dan een miljoen ton opgetrokken om een antwoord te bieden op de elektriciteitsschaarste. De aankondiging komt er net na het begin van de COP26, de klimaattop van de Verenigde Naties waarop de wereldleiders bespreken hoe de klimaatopwarming een halt kan worden toegeroepen.

China heeft te kampen met de hoge grondstoffenprijzen nu het economisch herstel na de coronacrisis wereldwijd volop aan de gang is, in het bijzonder met de hoge prijzen van steenkool. Het land hangt voor 60 procent af van steenkool om zijn elektriciteitscentrales te voeden.

De huidige situatie zorgt ervoor dat de centrales trager werken ondanks de hoge vraag, wat dan weer leidt tot een rantsoenering van de elektriciteit en een stijging van de productiekosten voor de bedrijven. Om de druk op de economie te verlagen, hebben de autoriteiten de afgelopen weken de toestemming gegeven om de steenkoolmijnen te heropenen. Nochtans heeft president Xi Jinping beloofd om voor 2030 te beginnen met de vermindering van de CO2-uitstoot.

Sinds midden oktober werd elke dag gemiddeld meer dan 11,5 miljoen ton steenkool geproduceerd, meldde de nationale ontwikkelings- en hervormingscommissie van de overheid (NDRC) zondag. Het gaat om een stijging van de capaciteit met 1,1 miljoen ton in vergelijking met eind september.

Afgelopen maand had de NDRC al aangegeven dat ze niet uitsloot om stappen te ondernemen om de steenkoolprijzen te doen zakken. De aankondiging over de stijgende productie komt er op het moment dat de wereldleiders op de COP26 in Glasgow proberen een akkoord te vinden over meer ambitieuze engagementen voor het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen.

De Chinese president is een van de grote afwezigen op de top, hij stuurde enkel een geschreven mededeling. Zijn land is echter de grootste steenkoolproducent ter wereld en de grootste vervuiler. Tegelijk is China het land dat het meest investeert in groene energie. (Belga)

Eva Schram
door Eva Schram

Wereldleiders bereiken akkoord om tegen 2030 einde te maken aan ontbossing

Wereldleiders zullen dinsdag op COP26 beloven de ontbossing tegen 2030 een halt toe te roepen om zo het klimaat te beschermen. Dat heeft de Britse regering, die gastheer is van de klimaatconferentie, aangekondigd.

De gezamenlijke verklaring zal worden aangenomen door meer dan 100 landen die 85 procent van de bossen in de wereld herbergen, waaronder het boreale woud in Canada, het Amazoneregenwoud in Brazilië en het regenwoud in het Congobekken.

Onder de ondertekenaars bevinden zich Brazilië en Rusland, die bekritiseerd zijn omdat ze ontbossing op hun grondgebied versnellen. Ook de VS, China, Australië en Frankrijk ondertekenen de deal.

Het initiatief, dat in totaal 19,2 miljard dollar (16,5 miljard euro) aan publieke en private financiering zal ontvangen, is volgens de Britse premier Boris Johnson van essentieel belang om te vermijden dat de temperatuur op aarde met meer dan 1,5 graden stijgt.

Ook zullen in de marge 30 financiële instellingen, zoals Aviva en Axa, zich ertoe verbinden niet langer te investeren in activiteiten die verband houden met ontbossing, aldus het persbericht van Downing Street.

Deze nieuwe verbintenis is een echo van de 'Verklaring van New York over de bossen' uit 2014, toen veel landen zich ertoe verbonden de ontbossing tegen 2020 te halveren en er tegen 2030 een einde aan te maken. (Belga)

Eva Schram
door Eva Schram

Canada stopt tegen 2030 met export van steenkool

Canada verbindt zich ertoe om tegen 2030 geen steenkool meer uit te voeren. Dat heeft het kabinet van premier Justin Trudeau maandag bekendgemaakt bij de start van de internationale klimaatconferentie in het Schotse Glasgow (COP26).

De Canadezen zullen daarbij ontwikkelingslanden helpen om "zo snel mogelijk" af te stappen van kolencentrales en de omschakeling te maken naar duurzame energie. Het land trekt daarvoor omgerekend tot 700 miljoen euro uit. Eerder had Trudeau al aangekondigd dat Canada tegen 2030 volledig af zou stappen van kolengestookte elektriciteit.

Eva Schram
door Eva Schram

Ursula von der Leyen: 'Onze kans om geschiedenis te schrijven'

Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen heeft de wereldleiders op de klimaatconferentie in het Schotse Glasgow (COP26) opgeroepen om de opwarming van de aarde met alle middelen te bestrijden. 'Dit is onze kans om geschiedenis te schrijven. Meer nog: het is onze plicht om te handelen', zei de Duitse maandag.

Om aan de goede kant van de geschiedenis te staan, moeten landen 'niets onbeproefd laten om de opwarming van de aarde te beperken tot 1,5 graad'.

Ook het tempo van de maatregelen moet hoger, vindt Von der Leyen, die graag sterke engagementen wil zien om de uitstoot van broeikasgassen al tegen 2030 te beperken.

'De tijd dringt', benadrukte ze. 'We moeten deze COP26 tot een succes maken. Dat zijn we aan onze kinderen verschuldigd.'

Europese Raadsvoorzitter Charles Michel zei dat de mens 'een oorlog tegen de natuur' in gang heeft gezet en de klimaatverandering heeft veroorzaakt die onze veiligheid en die van de volgende generaties in het gedrang brengt. Nu is het aan de mens om die dreiging te stoppen en de hoop te herstellen. (Belga)

Eva Schram
door Eva Schram

Open brief van Greta Thunberg op korte tijd al miljoen keer ondertekend

Een open brief van onder meer de Zweedse klimaatactiviste Greta Thunberg aan de staatshoofden en regeringsleiders overal ter wereld, is in korte tijds door meer dan 1 miljoen mensen ondertekend. Maandagavond hadden al meer dan 1,15 miljoen mensen de brief online ondertekend, is te zien op de website van het online campagnenetwerk Avaaz.

In de open brief die in de aanloop naar de klimaattop COP26 in Glasgow werd gelanceerd, roepen Thunberg, de Oegandese Vanessa Nakate, de Poolse Dominika Lasota en de Filipijnse Mitzi Tan de wereldleiders op om de klimaatcrisis eens en voor altijd aan te pakken, met dringende en drastische maatregelen.

'Verraad. Zo omschrijven jonge mensen overal ter wereld het falen van onze regeringen om de CO2-uitstoot te verminderen.' De wereld is 'catastrofaal ver verwijderd' van de doelen die zijn vastgelegd in het klimaatakkoord van Parijs - het beperken van de wereldwijde klimaatopwarming met 1,5 graad in vergelijking met het pre-industriële tijdperk.

'Toch blijven de regeringen de crisis versnellen, door miljarden te investeren in fossiele brandstoffen.' De wereld bevindt zich in 'alarmfase rood', aldus de activistes. (Belga)

Trui Engels
door Trui Engels

India belooft tegen 2070 klimaatneutraal te zijn

De Indiase premier Narendra Modi heeft voor het eerst een concreet doel voor klimaatneutraliteit in zijn land genoemd: tegen 2070 wil India met bijna 1,4 miljard inwoners klimaatneutraal zijn.

2070 is de uiterste limiet die de klimaatraad van de Verenigde Naties (IPCC) naar voren heeft geschoven om de planeet levensvatbaar te houden. Veel landen, waaronder ook de Europese Unie, streven naar 2050. China heeft 2060 voor ogen. Voorts schoof Modi in zijn toespraak nog vier andere Indiase engagementen naar voren. Tegen 2030 wil het land onder meer de helft van zijn energie uit hernieuwbare bronnen halen.

Trui Engels
door Trui Engels

Biden: 'We staan op een keerpunt in de wereldgeschiedenis'

De klimaatcrisis kan een grote kans zijn. De enorme inspanningen die nodig zijn om de opwarming van de aarde te stoppen, bieden ook veel mogelijkheden voor economieën wereldwijd. Dat heeft de Amerikaanse president Joe Biden verklaard.

'Deze top moet het startschot zijn voor een decennium van ambitie en vastberadenheid', aldus Biden. Hij riep de wereldleiders op om meer te doen tegen de klimaatverandering. 'Elke dag dat we wachten, worden de kosten van niets doen hoger. We staan op een keerpunt in de wereldgeschiedenis. Onze tijd is beperkt.'

De strijd tegen de klimaatverandering kan ook kansen bieden, meent de Amerikaanse president. 'Te midden van de groeiende catastrofe, denk ik dat er een ongelooflijke kans is, niet alleen voor de Verenigde Staten, maar voor ons allemaal', zei hij. Bij de ontwikkeling van alternatieve technologieën bijvoorbeeld kunnen miljoenen goedbetaalde banen ontstaan. De VS willen alvast het goede voorbeeld geven. 'Ik weet dat dat niet het geval is geweest. Daarom maakt mijn regering overuren om te laten zien dat onze inzet voor klimaatactie bestaat uit daden, niet uit woorden', verklaarde de president.

Hij wil een heel ander signaal geven dan zijn voorganger, Donald Trump. Die beweerde dat de klimaatverandering niet door de mens is veroorzaakt en stapte met de VS uit het klimaatakkoord van Parijs. Daarvoor bood Biden zijn verontschuldigingen aan.

Biden verklaarde dat de strijd tegen klimaatverandering een van zijn belangrijkste prioriteiten is. Een van zijn eerste acties als president was de ondertekening van een decreet om de VS weer tot het klimaatakkoord te laten toetreden. Hij probeert momenteel in eigen land ook een wetgeving met ambitieuze klimaatdoelen door te drukken. Wegens onenigheid binnen zijn partij lukte het niet om dat te doen voor de klimaattop in Glasgow.

Trui Engels
door Trui Engels

Johnson: Glasgow moet 'begin van het einde' van klimaatverandering inluiden

De internationale klimaatconferentie in het Schotse Glasgow (COP26) moet 'het begin van het einde' van de klimaatverandering zijn. Dat zei de Britse premier Boris Johnson maandag tijdens de openingsplechtigheid van de top.

'Als klimaattoppen zouden volstaan om de klimaatverandering op te lossen, dan zouden we de 25 voorgaande toppen niet nodig hebben gehad om te geraken waar we vandaag zijn', zei Johnson. 'Maar terwijl COP26 niet het einde zal zijn van klimaatverandering, kan het en moet het wel het begin van het einde inluiden.'

Johnson waarschuwde maandag voor de gevaren van stijgende temperaturen. 'Vier graden en we kunnen vaarwel zeggen tegen ganse steden - Miami, Alexandria, Sjanghai - allemaal verloren onder de golven.'

De top in Glasgow moet te boek komen te staan als het moment waarop de mensheid 'de bom begon te ontmantelen'. Toch slaagde de G20 - met de belangrijkse industrielanden en de Euoropese Unie - er afgelopen weekend niet in om concrete doelstellingen vast te leggen om te gaan naar koolstofneutraliteit.

Trui Engels
door Trui Engels

Macron: 'Grootste vervuilers moeten ambities verhogen'

De Franse president Emmanuel Macron heeft landen die veel broeikasgassen uitstoten, maandag opgeroepen om ambitieuzere engagementen aan te gaan in hun klimaatbeleid.

'De sleutel voor de komende twee weken hier op de COP is dat de grootste vervuilers, van wie de nationale strategieën niet in lijn liggen met de doelstelling van (een maximale opwarming van de aarde met ) 1,5 graad, hun ambities verhogen', zei Macron. Daarmee verwijst de Franse president onder meer naar Rusland en China, die hij zondag al bij naam noemde.

Naast meer ambitie, pleitte Macron ook voor solidariteit en transparantie. Rijke landen moeten volgens hem hun verantwoordelijkheid nemen en voldoende geld uittrekken voor klimaatbescherming in armere regio's. Voorts moeten economische beslissingen hand in hand gaan met klimaatbeleid.

Trui Engels
door Trui Engels

Merkel pleit voor CO2-taks om wereldwijde klimaatmaatregelen te financieren

Duits bondskanselier Angela Merkel heeft zich in haar toespraak uitgesproken voor een CO2-taks als een effectief instrument voor de wereldwijde strijd tegen de klimaatverandering. 'De Europese Unie heeft al een dergelijke systeem van heffingen voor de industrie. Anderen, zoals China, voeren het nu in', zei ze.

Met het systeem wordt de uitstoot van CO2 belast. Volgens Merkel is het belangrijk dat wereldleiders 'hier verder over spreken en daarover ook beslissingen nemen' in de onderhandelingen van de komende dagen.

Doel van de maatregel is om ook private investeringen in groene energie te stimuleren. Belastinggeld alleen zal volgens de bondskanselier namelijk niet volstaan om de klimaatopwarming tegen te gaan. 'Zodra CO2 een prijs heeft, weten ook private geldschieters in welke technologieën ze moeten investeren', aldus de bondskanselier.

Om de wereldwijde klimaatdoelstellingen te halen zijn massale investeringen nodig, bracht Merkel voorts in herinnering. Ze verwees naar een schatting van voormalig VN-topman Ban Ki-moon, die becijferde dat jaarlijks 800 miljard dollar nodig zou zijn voor klimaatbescherming.

Trui Engels
door Trui Engels

Risico op overstromingen neemt toe door smeltend ijs in Groenland

In tien jaar tijd is er ongeveer 3.500 miljard ton ijs van de ijskap van Groenland gesmolten. Daardoor steeg de zeespiegel met een centimeter en nam het risico op overstromingen wereldwijd toe, blijkt uit een studie die maandag is gepubliceerd.

Volgens de onderzoeksmodellen zal de ijskap van Groenland tegen 2100 bijdragen aan een zeespiegelstijging van 3 tot 23 centimeter.

Lees meer

getty
© getty
Trui Engels
door Trui Engels

President Biden wil kwetsbare landen jaarlijks 3 miljard dollar aan klimaatsteun geven

De Amerikaanse president Joe Biden wil dat 3 miljard dollar (bijna 2,6 miljard euro) van de Amerikaanse klimaatfinanciën jaarlijks naar kwetsbare landen gaat, om hen te helpen met de stijgende zeespiegel, de droogte en andere gevolgen van de klimaatopwarming. Die belofte zal hij voorleggen op de COP26.

Het plan van president Biden moet nog worden goedgekeurd door het Congres in Washington. Het geld komt uit een potje van 11,4 miljard dollar. Dat is het bedrag dat de president vanaf 2024 jaarlijks wil uittrekken voor de strijd tegen klimaatverandering.

President Biden had nog niet verduidelijkt hoeveel geld precies naar andere landen zou gaan.

De belofte van president Biden moet de hernieuwde Amerikaanse inzet in de strijd tegen klimaatverandering demonstreren.

Trui Engels
door Trui Engels

António Guterres: 'We stevenen nog steeds af op een klimaatcatastrofe'

De inspanningen die die landen wereldwijd hebben beloofd te doen voor de bescherming van het klimaat, volstaan niet om een catastrofe af te wenden. Dat heeft de topman van de Verenigde Naties, António Guterres, maandag gezegd op de internationale klimaatconferentie in het Schotse Glasgow (COP26). Hij riep wereldleiders op om meer te doen.

'We graven ons eigen graf', waarschuwde Guterres tijdens de plechtige openingsceremonie met tientallen staatshoofden en regeringsleiders. 'Het is tijd om "genoeg" te zeggen. Genoeg brutale aanvallen op de biodiversiteit. Genoeg zelfvernietiging door koolstof. Genoeg daarvan, dat de natuur als een toilet wordt behandeld. Genoeg branden, boringen en mijnbouw in almaar diepere lagen.'

De secretaris-generaal van de VN uitte zijn twijfels bij de klimaatbeloftes van veel landen. Zelfs wanneer die allemaal ook werkelijk nagekomen worden, zou de opwarming van de aarde tegen de eeuwwisseling op 2,7 graden uitkomen in vergelijking met het pre-industriële niveau. 'We stevenen nog steeds af op een klimaatcatastrofe', benadrukte Guterres. Regeringen moeten subsidies voor fossiele brandstoffen stopzetten, afstappen van steenkool en elke uitstoot beboeten, vindt hij.

De G20 - de belangrijkste industrielanden en de Europese Unie - hebben daarbij een bijzondere verantwoordelijkheid, omdat ze 80 procent van de schadelijke broeikasgassen uitstoten. Op een top in Rome raakte de G20 het afgelopen weekend eens om te werken aan een beperking van de opwarming van de aarde tot 1,5 graden. Hoe ze dat doel concreet willen bereiken, blijft echter nog vaag.

Guterres riep de rijke landen op om hun engagement van op de klimaatconferentie van Kopenhagen in 2009 (COP15) na te komen jaarlijks 100 miljard dollar ter beschikking te stellen aan armere landen zodat zij zich kunnen aanpassen aan de klimaatverandering. 'Ik ben verheugd over de inspanningen - geleid door Canada en Duitsland - die ons zullen helpen om daarin te slagen.'

Trui Engels
door Trui Engels

David Attenborough: 'De natuur is onze bondgenoot'

De Britse natuurdocumentairemaker heeft op zijn speech op de COP26 benadrukt dat onze relatie met de planeet gedefinieerd wordt door slechts één getal: de concentratie CO2 in de atmosfeer. 'We zitten nu al in de rats. Dit is een verhaal van instabiliteit en ongelijkheid. Zij die het minst aan het probleem hebben bijgedragen, worden het hardst getroffen.'

Toch is Attenborough hoopvol. Hij zegt dat we weten hoe dat we de stijgende concentratie CO2 moeten stoppen en hoe we een maximale opwarming van 1,5 graden Celsius binnen bereik kunnen houden. 'We zullen allemaal kunnen profiteren van de voordelen van betaalbare energie en schone lucht, met de natuur als onze bondgenoot.'

Jonge mensen en de volgende generaties zullen de wereldleiders op één ding beoordelen: of ze de CO2-concentratie in de atmosfeer hebben doen dalen.

Lees ook:

David Attenborough eist dringend actie in strijd tegen klimaatcrisis

David Attenborough (94) op Instagram: 'Redden van planeet is nu communicatie-uitdaging'
getty
© getty
Trui Engels
door Trui Engels

Ook Poetin, Bolsonaro en Xi Jinping komen niet naar de top

Meerdere wereldleiders slaan de top over. De Russische president Vladimir Poetin zal de aanwezigen toespreken in een vooraf opgenomen speech, meldde het Kremlin. Volgens het persagentschap Reuters gaf het Kremlin aan dat een live videoverbinding niet haalbaar zou zijn.

De Chinese president Xi Jinping zal noch aanwezig zijn noch een videotoespraak houden. Uit de sprekerslijst blijkt dat president Xi een geschreven verklaring op de website van de COP26 zal publiceren, maar dat kon het Chinese buitenlandministerie nog niet bevestigen.

Dat de Russische president Poetin en de Chinese president Xi niet komen opdagen, wordt beschouwd als tegenvaller, omdat Rusland en China behoren tot de landen die de meeste broeikasgassen uitstoten. Ook de Braziliaanse president Jaïr Bolsonaro reist niet naar Glasgow.

Trui Engels
door Trui Engels

Jill Peeters over de klimaatcrisis: 'De markt zal dit niet oplossen'

Jill Peeters gaat niet naar de klimaattop COP26 in Glasgow, maar met haar nieuwe docureeks op Canvas is haar stem duidelijk te horen in het klimaatdebat. Veeleer dan te focussen op wat er verkeerd loopt, wil ze mensen en bedrijven inspireren. 'Ook een bedrijf kan nagaan welke rol in zijn DNA zit. Ben je een innovatiekoploper? Wil je de leider zijn? Ben je eerder een verbinder, of een volger?'

Lees meer

Jill Peeters
© Jill Peeters
Trui Engels
door Trui Engels

Leer de taal van het klimaat spreken

In Glasgow wordt een heel eigen taaltje gesproken met termen als COP, loss and damage, negatieve emissies... Met dit overzicht van begrippen, cijfers en afkortingen zult u de klimaatonderhandelaars een pak beter kunnen volgen.

Lees meer

COP26
© COP26
Trui Engels
door Trui Engels

President Erdogan komt toch niet

De Turkse president Recep Tayyip Erdogan is, na de G20-top in Rome, in de nacht van zondag op maandag teruggekeerd naar Turkije, in plaats van verder te reizen naar Glasgow voor de klimaattop van de Verenigde Naties.

Het is niet duidelijk of president Erdogan later nog naar de COP26 afzakt. De klimaattop duurt nog tot 12 november.

Turkije gaf eerder aan dat de president maandag naar Glasgow zou reizen. President Erdogan zou er de Amerikaanse president Joe Biden ontmoeten, maar de staatshoofden spraken zondag in Rome al af de banden te zullen aanhalen. De Turkse president ontmoette zondag achter gesloten ook de Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Franse president Emmanuel Macron.

Trui Engels
door Trui Engels

Filosoof Ignaas Devisch: 'Meer willen, wordt moeilijk'

In zijn jongste boek Vuur vraagt de filosoof Ignaas Devisch zich af wat het alternatief is voor een wereld die wordt aangedreven door fossiele brandstoffen. 'De CO2-uitstoot verminderen op zich is niet de grote uitdaging. De vraag is hoe je mensen uit de armoede haalt, zonder dat dat ten koste gaat van het klimaat.'

Lees meer

Trui Engels
door Trui Engels

Wat staat er op het spel op de klimaatconferentie in Glasgow?

Hoe ziet de toekomst er momenteel uit? en Is het nog niet te laat? 8 vragen over de klimaatconferentie in Glasgow.

Lees meer

Trui Engels
door Trui Engels

Waarom de klimaattop ook een geopolitiek steekspel wordt

De klimaatconferentie van Glasgow wordt een historische diplomatieke oefening. Kunnen de landen hun eigenbelang opzijzetten om een mondiale catastrofe te vermijden? De voortekenen zijn niet hoopgevend.

Lees meer

reuters
© reuters
Trui Engels
door Trui Engels

Rapport WMO: 'We komen op onbekend terrein'

De jaren tussen 2015 en 2021 worden waarschijnlijk de warmste jaren ooit geregistreerd. Dat schrijft de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) van de Verenigde Naties in een voorlopig rapport over de toestand van het klimaat in 2021. Volgens het rapport komen we terecht op 'onbekend terrein' inzake het wereldwijde klimaat.

Het jaarrapport geeft aan dat 'onze planeet zich onder onze ogen aan het transformeren is, van de dieptes van de oceaan tot de toppen van bergen, door het onverbiddelijke effect van smeltende gletsjers en extreme weerfenomenen', aldus VN-secretaris-generaal Antonio Guterres in een persbericht.

2021 zal geen temperatuurrecords breken door het weerfenomeen La Niña dat zorgde voor lage temperaturen begin dit jaar. Maar de kans is wel groot dat dit jaar op de vijfde tot zevende plaats zal eindigen. De zeven laatste jaren zullen dan ook de zeven warmste ooit zijn. 2016 blijft het warmste jaar tot nu toe.

In de negen eerste maanden van 2021 is de gemiddelde temperatuur met ongeveer 1,09 graden gestegen in vergelijking met het pre-industriële tijdperk. Voor het eerst ligt de gemiddelde temperatuurstijging in de laatste twintig jaar boven de symbolische grens van één graad. 'De voorlopige cijfers tonen dat de temperaturen een stijgende trend blijven volgen. Dat de gemiddelde stijging op 20 jaar boven de één graad ligt, zal opvallend zijn voor de vertegenwoordigers op de COP26 die de stijging binnen de perken proberen te houden, zoals vastgelegd in het Klimaatakkoord van Parijs', aldus co-auteur van de studie Stephen Belcher.

Dat akkoord wil de opwarming van de aarde beperken tot twee graden - en indien mogelijk 1,5 graden - in vergelijking met het pre-industriële tijdperk. Wetenschappers hebben er echter voor gewaarschuwd dat we volgens de huidige tendensen al in 2030 aan meer dan 1,5 graden zullen zitten en dat we met de klimaatinspanningen van de landen vandaag zelfs tot een opwarming met 2,7 graden zullen komen.

In het rapport wijzen de auteurs erop dat de opwarming met één graad al duidelijke gevolgen heeft, met steeds meer extreme weerfenomenen. Enkel in 2021 zagen we extreme hittegolven in Noord-Amerika en Zuid-Europa, verwoestende branden in Canada en Siberië, een spectaculaire koudegolf in het centrum van de Verenigde Staten, extreme regenval in China en West-Europa - waaronder in België - en een droogte die leidde tot hongersnood in Madagaskar.

Een van de zogenaamde 'hot issues' tijdens de COP26 is hoe we ons als wereld moeten aanpasen aan de klimaatverandering, en in het bijzonder aan de stijging van de zeespiegel door het smelten van de ijskappen. Tussen 2013 en 2021 steeg de zeespiegel elk jaar met 4,4 millimeter, in 2021 steeg hij tot het hoogste niveau ooit.