De vorming van de neocortex van de hersenen, die alles mogelijk maakt wat uniek is aan de mensheid, is een complex proces. Alles moet op de juiste plaats komen, zodat we normaal kunnen functioneren. Om de onophoudelijke stroom van informatie te kanaliseren, zijn er zenuwcellen die zo'n stroom kunnen afremme...

De vorming van de neocortex van de hersenen, die alles mogelijk maakt wat uniek is aan de mensheid, is een complex proces. Alles moet op de juiste plaats komen, zodat we normaal kunnen functioneren. Om de onophoudelijke stroom van informatie te kanaliseren, zijn er zenuwcellen die zo'n stroom kunnen afremmen en andere die hem een boost geven. De stimulerende cellen worden meestal dicht bij hun finale positie gevormd uit stamcellen, de dimmende cellen komen van verder weg. Ze verplaatsen zich door 'sprongen' in het hersennetwerk. Neuroloog Laurent Nguyen van de Luikse universiteit en zijn collega's rapporteren in het vakblad Cell dat beide soorten neuronen al bij de vorming van de neocortex contact hebben: de dimmende exemplaren communiceren tijdens hun migratie met de stamcellen die plaatselijk de stimulerende exemplaren zullen vormen. Loopt er met die communicatie iets mis, dan kunnen er ernstige ontwikkelingsstoornissen optreden, zoals macrocefalie (geboren worden met een te groot hoofd) of autisme. In Nature Neuroscience toonden Nguyen en zijn medewerkers eerder al aan dat het zikavirus, dat leidt tot afwijkingen zoals microcefalie (geboren worden met een te klein hoofd), op dezelfde ontwikkelingsprocessen in de hersenen ingrijpt. Het virus kan interfereren met de stamcellen die neuronen moeten worden: dan wordt er minder hersenweefsel gevormd. Door stress die met de infectie gepaard gaat, sterven reeds gevormde hersencellen bovendien af.