Eerder deze maand werd de aanslag tegen het satirisch blad Charlie Hebdo herdacht. Op zaterdag 18 januari 2020 - vijf jaar en elf dagen nadat jihadisten twaalf redactieleden in Parijs executeerden - geraakte de 16-jarige Mila, afkomstig uit de omgeving van Lyon, in zwaar water. Ze hield een Instagram Live sessie met haar volgers - ze wil carrière maken als muzikant en zangeres. De discussie sprong van de hak op de tak, ging over mode, gekleurd haar, muziek, religie, seksuele voorkeuren. Tijdens de sessie probeerde een jongeman haar op te vrijen. Ze wees hem van de hand, wees erop dat ze lesbienne is. Hij begon haar uit te schelden, verweet haar racisme en anti-islamgevoelens, noemde haar 'een vuile Française', 'een vuile lesbo' en een 'loopse teef'.
...

Eerder deze maand werd de aanslag tegen het satirisch blad Charlie Hebdo herdacht. Op zaterdag 18 januari 2020 - vijf jaar en elf dagen nadat jihadisten twaalf redactieleden in Parijs executeerden - geraakte de 16-jarige Mila, afkomstig uit de omgeving van Lyon, in zwaar water. Ze hield een Instagram Live sessie met haar volgers - ze wil carrière maken als muzikant en zangeres. De discussie sprong van de hak op de tak, ging over mode, gekleurd haar, muziek, religie, seksuele voorkeuren. Tijdens de sessie probeerde een jongeman haar op te vrijen. Ze wees hem van de hand, wees erop dat ze lesbienne is. Hij begon haar uit te schelden, verweet haar racisme en anti-islamgevoelens, noemde haar 'een vuile Française', 'een vuile lesbo' en een 'loopse teef'. 'Ik heb hem gezegd wat ik van religie vond en dat islam een religie van haat was', verklaarde Mila later aan de krant Libération. Die uitspraken rond religie leidden tot massale en vooral negatieve reactie op sociale media, waarna Mila via Instagram Stories een tweede video postte om nu eens voluit haar gedacht te zeggen. 'Ik heb een afkeer van religie', zei ze onder meer, om zich vervolgens op de islam te concentreren: 'De Koran - daar staat alleen maar haat in, de islam is stront ... Ik ben niet racistisch. Je kan niet racistisch zijn tegenover een religie ... Jullie religie is stront. Jullie God, ik steek een vinger in Zijn kont. Merci en tot ziens'.Die tweede post maakte dat ze naar haar zeggen '200 pure haatboodschappen per minuut' binnenkreeg. Het ging ook om doodsbedreigingen, er werd mee gedreigd haar op school te vinden, te verkrachten, te wurgen. Bovendien werden details van haar leven bekendgemaakt, onder meer het adres van haar lyceum.'In tegenstelling tot hen heb ik niemand beledigd of bedreigd', verklaarde Mila aan Libération, 'Ik heb niet opgeroepen tot geweld tegen wie dan ook. Wat ik wel gedaan heb, is godslastering, een algemene kritiek van religie, en niets anders'. Op het internet raasden de reacties. Ze vielen al snel uiteen in twee kampen, samengevat onder de hashtags #JeSuisMila en #JeNeSuisPasMila. De politie besloot Mila van school weg te houden, en beveiliging te voorzien, zowel in de school als bij haar thuis.De verwijdering van school lijkt lang te zullen duren. De schooldirectie verklaarde zo'n tien dagen na de feiten aan de krant Le Monde: 'Onze strategie om ervoor te zorgen dat het meisje opnieuw normaal naar school kan gaan, is nog niet vastgelegd.' De politie opende twee onderzoeken. Het eerste onderzoek moest uitmaken of Mila zich schuldig heeft gemaakt aan 'aanzetten tot rassenhaat'. Het tweede onderzoek was gericht tegen degenen die doodsbedreigingen hebben geuit, die hebben aangezet tot misdaden of die Mila stalken. Er wordt ook nagegaan of er achter de internetpseudoniemen schoolgenoten schuilgaan.De familie van Mila nam een advocaat onder de arm, Richard Malka, die optreedt als woordvoerder en die een dubbel beklag maakte. Hij vindt het ongehoord dat zijn cliënte nergens onderdak vindt in een school. 'Ze zit thuis, zo goed als opgesloten'. Hij klaagt er verder over dat de autoriteiten, de politieke partijen, de organisaties die de lekenstaat verdedigen, feministen en de vertegenwoordigers van de LGTBQ-gemeenschap op zijn zachtst gezegd lauw reageren. De meesten zwijgen. 'Als je een leegte laat, wordt ze opgevuld', zei Malka tijdens een tv-interview, doelend op het feit dat de extreemrechtse politica Marine Le Pen dagenlang naar buiten uit bijna het monopolie had op de verdediging van Mila. De Facebookpagina #JeSuisMila en een petitie ter ondersteuning werden door extreemrechtse groepen opgezet.Malka werd evenmin vrolijk van de 'officiële' mededelingen van moslimvertegenwoordigers. Vorige week liet een hoge vertegenwoordiger van de Franse moslimraad zich laatdunkend uit over Mila. Abdallah Zekri, ook voorzitter van het Observatorium voor de Strijd tegen Islamofobie, zei in een radio-interview dat hij weliswaar de doodsbedreigingen veroordeelde, maar dat 'wie wind zaait, storm oogst'. 'Zij heeft het gezocht', zei hij ook nog. Een groot deel van het #JeNeSuisPasMila-kamp leek zich hierbij aan te sluiten: geweld en het dreigement van geweld waren weliswaar veel te verregaand, maar Mila was dom geweest en ze had het onheil over zichzelf afgeroepen. Vijf dagen later, deze week dinsdag, publiceerde de Franse moslimraad een rechtzetting. De uitdrukking 'ze heeft het gezocht' was, aldus de mededeling, 'niet gepast'.Een dag later zorgde de Franse minister van Justitie ongewild voor een stroomversnelling in de zaak. Nicole Belloubet werd op radiozender Europe 1 ondervraagd. Wat is het ergst, vroeg de journaliste, een religie beledigen, of iemand met de dood bedreigen? 'In een democratie', antwoordde Belloubet, 'is een doodsbedreiging onaanvaardbaar'. Maar, voegde ze toe, 'Belediging van religie is duidelijk een aanval op de gewetensvrijheid. Dat is ernstig'. De uitspraak leidde tot consternatie, want belediging van een religie is niet strafbaar in Frankrijk, daar waar een aanval op de gewetensvrijheid dat wel is. Na de aanslag tegen Charlie Hebdo is uitentreuren herhaald dat alle kritiek van religie en blasfemie wettelijk toegelaten zijn, zolang die zich maar beperken tot de religie in het algemeen, de symbolen van de religie of de leidende figuren binnen die religie. De belediging van individuele gelovigen of van de geloofsgemeenschap mag niet.Marine Le Pen was alweer bij de eersten om de blunder van de minister aan te kaarten. Nicole Belloubet gaf het korte tijd later zelf toe. Haar tussenkomst kon 'onhandig' overkomen, verklaarde ze, ze had zich missproken, 'ik had dat niet mogen zeggen'. 'Van de ene kant wil ik niet in twijfel trekken dat religie vanzelfsprekend bekritiseerd mag worden. Van de andere kant wilde ik zeggen dat in onze démocratie discriminatie of beledigingen op basis van religieuze aanhorigheid vergrijpen zijn die serieus kunnen zijn omdat ze leiden tot haat en verwerping van de andere'. Donderdag werd het onderzoek naar de schuld van Mila zonder gevolg geklasseerd, waarmee ten minste één zorg van haar en haar familie van de baan zijn. Nog donderdag, de dag dat de meeste weekbladen in Frankrijk verschijnen, veegden nogal wat editorialisten de vloer aan met de gang van zaken en met het onvermogen van links om in deze zaak een standpunt te formuleren. Her en der wordt gesuggereerd dat links moslimkiezers naar de mond wil praten. Die kunnen cruciaal zijn bij de gemeenteraadsverkiezingen die er in maart aankomen. Maar zelfs die redenering loopt mank, aldus een commentatrice, want uit peilingen blijkt dat 62 procent van de Franse moslims vindt dat je de draak moet kunnen steken met alle onderwerpen, religie inbegrepen.Franz-Olivier Giesbert vatte de houding van de Franse overheid in Le Point als volgt samen: ''Houdt moed, laten we snel de benen nemen'. De titel van zijn stuk: 'Frankrijk, het nieuwe Pakistan?'Dit is niet de eerste keer dat het Franse gerecht 'zijn collaborationistische tradities' opduikelt In L'Obs, onder de titel 'L'Obs est Mila', hekelde Dominique Nora 'het muilkorven' van humanistisch links. Nog erger, schrijft ze, 'sommige LGTBQ-activisten hebben Mila opgeroepen om de regenboogvlag uit haar profiel te verwijderen'. 'In Frankrijk, anno 2020, heb je als iemand van links niet het recht om uitwassen van de islam in vraag te stellen. En nog minder om heiligschennis te plegen tegen de God van de moslims. Want dan ben je automatisch een racistische islamofoob.' Je mag je nog wel vrolijk maken over anti-Jezus-grappen, aldus Nora, 'maar niet meevoelen met Mila die zingt: "Ik wil niet sterven". Moet ze doodgaan om solidariteit op te wekken?' Ook Charlie Hebdo reageerde deze week. 'Mila is eerst beledigd door de meest idioten', schrijft Riss in zijn editoriaal, 'ze is vervolgens bedreigd door de meest fanatieken, en is tot slot in de steek gelaten door de meest lafhartigen'.