De Amerikaanse machtsgreep in Venezuela oogt politiek explosief, maar de echte inzet zit diep onder de grond: wie de olie controleert, heeft macht. De vraag is of die machtsverschuiving ook onze energiefactuur zal beïnvloeden.
‘Breaking news: Donald Trump ontvangt de Exxon-vredesprijs.’ De cynische opmerking ging rond op X nadat de Venezolaanse president Nicolás Maduro was ontvoerd en de Verenigde Staten de macht hadden gegrepen in het Latijns-Amerikaanse land. Over de motieven liet de Amerikaanse president weinig twijfel bestaan. Het draait om olie, om het terugdringen van de Chinese invloed en om het herstel van de Amerikaanse machtssfeer in de regio. Maar wat betekent deze ingreep voor de olieprijs? Zullen wij daar iets van merken?
Venezuela beschikt over de grootste oliereserves ter wereld. In de bodem zit naar schatting voor 300 miljard vaten ruwe olie, goed voor 17 procent van de bewezen wereldvoorraad. Door slecht beheer, gebrek aan investeringen en zware Amerikaanse sancties komt er echter weinig uit de grond. In 2023 was Venezuela goed voor amper 0,8 procent van de wereldwijde olieproductie en 1,5 procent van de export. ‘De Venezolaanse olie-industrie is al jaren een totale mislukking’, aldus Trump. ‘Wij zullen onze grote oliemaatschappijen miljarden laten investeren om de infrastructuur te herstellen én geld te gaan verdienen voor het land.’
Een eerste cruciale vraag is wat er gebeurt met de 900.000 vaten olie die Venezuela dagelijks produceerde. Het Amerikaanse Chevron kreeg een uitzondering op het embargo en mocht zo’n 150.000 vaten per dag naar de VS uitvoeren. De rest ging vooral naar China, tegen sterk verlaagde prijzen. Als die olie nu richting de VS stroomt, moet China elders olie inkopen: duurder én in dollars. De Amerikaanse greep op de oliemarkt wordt duidelijk versterkt.
De tweede vraag is of Amerikaanse oliebedrijven bereid zijn om fors te investeren en de productie snel op te voeren. Dat hangt sterk af van de politieke stabiliteit in Venezuela. Optimisten denken dat de productie tegen het einde van het jaar kan stijgen tot 1,2 miljoen vaten per dag, maar zelfs dan blijft Venezuela slechts de achttiende grootste olieproducent ter wereld.
Kort na de interventie daalde de olieprijs licht naar rond de 60 dollar per vat, terwijl aandelen van Amerikaanse oliebedrijven stegen. Het Internationaal Energieagentschap verwacht dat het wereldwijde olieaanbod tot ver na 2030 groter blijft dan de vraag. Een heropleving van de Venezolaanse olieproductie kan dat overschot nog vergroten. De kans is reëel dat de olieprijs dit en volgend jaar daalt tot 50 dollar per vat en misschien zelfs lager. Dat zouden wij uiteindelijk ook in onze portemonnee moeten merken.
