Zondag 14 juni. Griekenland maakt zich op voor een nieuwe instroom van toeristen. Vanaf 15 juni gaan er weer vluchten vanuit Nederland, Italië en Spanje naar Athene. De passagiers moeten een coronatest ondergaan bij aankomst in de luchthaven en een dag wachten op het resultaat. Is de test negatief, dan zijn ze vrij om te gaan en staan waar ze willen. Wie wel besmet blijkt met covid-19 moet twee weken in quarantaine.
...

Zondag 14 juni. Griekenland maakt zich op voor een nieuwe instroom van toeristen. Vanaf 15 juni gaan er weer vluchten vanuit Nederland, Italië en Spanje naar Athene. De passagiers moeten een coronatest ondergaan bij aankomst in de luchthaven en een dag wachten op het resultaat. Is de test negatief, dan zijn ze vrij om te gaan en staan waar ze willen. Wie wel besmet blijkt met covid-19 moet twee weken in quarantaine. Twee weken later, vanaf 1 juli, zijn reizigers uit alle Europese landen weer welkom en gelden er geen restricties meer. De noordgrenzen gaan dan weer open en veerboten uit Italië mogen opnieuw aanleggen. Wel worden er nog steekproefgewijs tests uitgevoerd bij aankomst op de luchthaven. Wie besmet is, krijgt uiterlijk de volgende dag telefonisch bericht en moet twee weken in quarantaine. Toch is het onvermijdelijk dat er in de zomer 6000 à 10.000 asymptomatische toeristen naar Griekenland komen, zegt Manolis Dermitzakis, hoogleraar genetica aan de universiteit van Genève: ze zijn drager van het virus zonder er de symptomen van te vertonen. 600 à 700 bezoekers uit het buitenland zullen ziek zijn met symptomen, vermoedt hij. De bijna 25 miljoen toeristen per jaar zijn goed voor 20 procent van alle Griekse inkomsten. Nadat het land op 7 maart in lockdown was gegaan, zijn de meeste restaurants, cafés en hotels sinds 25 mei weer open. 'We hebben een cruciale zomer voor ons', zei premier Kyriakos Mitsotakis zaterdag tijdens een bezoek aan het bekende toeristeneiland Santorini. 'Maar we hebben ons zo goed mogelijk voorbereid. De bezoekers zullen zien dat we veiligheid vooropstellen, dat is het belangrijkste. We willen zo veel mogelijk mensen verwelkomen zonder concessies aan de veiligheid te doen.' Intussen loopt het hier en daar al stevig mis. Op het eiland Mykonos moest een strandbar in de eerste week van juni alweer de deuren sluiten en een boete van 20.000 euro betalen nadat honderden feestgangers te dicht op elkaar gepakt stonden en aan de bar bleven hangen, wat verboden is. In Athene werden zaterdag zes clubs gesloten die de coronamaatregelen negeerden. De boetes variëren van 5000 tot 20.000 euro. Het lijkt dweilen met de kraan open, afgaand op wat we zien als we op donderdagavond 11 juni door het centrum van Thessaloniki wandelen. In een van de straten van de uitgaansbuurt waar de bars pal naast elkaar liggen, is het over de koppen lopen. Honderden bezoekers staan te dringen rond de tafeltjes. Niemand draagt een mondmasker, behalve het horecapersoneel. 'Op deze manier vallen de regels onmogelijk te respecteren', zegt een van de obers van achter zijn spatmasker. 'Met temperaturen van 28 graden zit iedereen voor de deur. Niemand die zich nog bezighoudt met afstand houden.' Op de schiereilanden van Halkidiki, een geliefd vakantieoord ten zuidoosten van Thessaloniki met 580 kilometer strand, kijkt de toeristische sector met argusogen naar wat er in de steden gebeurt. In de kleine dorpjes op Halkidiki is de sociale controle groot en zijn de horeca-uitbaters veel voorzichtiger dan in de grote steden. De toeristenmagneet Afytos, een authentiek dorpje aan de azuurblauwe baai van Kassandra, ontvangt jaarlijks honderdduizenden bezoekers. Voorlopig zijn de terrassen en stranden er nog leeg: meer dan 60 procent van de toeristen komt uit het buitenland. Ook Belgen komen graag naar het traditionele vissersdorp, horen we. 'We snakken naar de terugkeer van buitenlandse vakantiegangers', zegt Kelli Valaroutsou van het lokale toeristenbureau. 'Tegelijk houden we ons hart vast. We hebben op Halkidiki nergens een geval van covid-19 gehad en dat willen we graag zo houden.' Het aantal bevestigde coronabesmettingen in Griekenland bedroeg op zaterdag 13 juni 3112 personen. Er zijn tot nu toe 185 mensen aan het virus overleden. 'Griekenland heeft vanaf het begin van de pandemie meteen streng ingegrepen', zegt Valaroutsou. 'Mede daarom is het aantal besmettingen laag gebleven. Toestanden als in Italië willen we koste wat het wil voorkomen. Maar als we niets doen, zitten we zonder inkomen. Het moeilijke evenwicht tussen veiligheid en geld verdienen: je ziet het overal ter wereld, dus we gaan niet klagen.' Sommige hoteleigenaars houden de deuren deze zomer bewust gesloten. 'De coronamaatregelen zijn zo streng dat het niet leefbaar is', klinkt het. Maar het merendeel is in blijde verwachting, zegt Andreas Tsalaris, eigenaar van een visrestaurant en een bar in Afytos. Verder op het schiereiland runt hij ook nog een klein hotel. Tien procent van zijn klanten zijn Belgen, zegt de horecabaas. Hij hoopt dat ze terugkomen. 'De Belgen zijn goeie wijnkenners en een aangenaam publiek.' Bang voor een corona-uitbraak op Halkidiki is hij niet: 'Ik denk dat de mensen die op een vliegtuig stappen zich goed bewust zijn van de risico's en dat ze de maatregelen in acht nemen.' Veiligheid is zijn grootste prioriteit, benadrukt de man. 'Natuurlijk moet ik voorzichtig zijn. In het seizoen trekt mijn restaurant normaal 50.000 bezoekers, maar ik denk dat het kalm zal blijven. Ik mag al blij zijn als we deze zomer kunnen overleven. Aan winst maken dénk ik niet eens.' Als compensatie voor de tweeënhalve maand verplichte sluiting heeft hij van de Griekse overheid 800 euro gekregen voor zijn bar en zijn restaurant. 'Totale onzin', vindt hij. 'Ik betaal 5000 euro huur per maand voor de twee zaken. Wat ben ik met 800 euro?' Zijn personeel, 40 man in normale tijden, krijgt van de overheid rond de 300 euro per maand. Momenteel is Tsalaris met de helft van zijn personeel aan de slag. 'In het begin heb ik getwijfeld of ik het restaurant wel zou openen. Want het is zwaar, geloof me. In de keuken is het 45 graden met de fornuizen aan. Met een mondmasker op is dat ontzettend benauwend, en op de koop toe moet je de deuren dichthouden om te veel heen en weer geloop te voorkomen. Maar de koks willen blijven. Ze denken er niet aan te stoppen. Ik blijf open voor mijn personeel. Voor mij hoeft het niet, met al die strenge maatregelen.' De regering verwacht een zware recessie na de lockdown, verkondigde minister van Binnenlandse Zaken Takis Theodorikakos onlangs. De Europese Commissie keurde op 3 april een steunpakket van 2 miljard euro goed voor de Griekse economie. Het geld maakt het onder andere mogelijk voor de Grieken om de betaling van hun belastingen uit te stellen. Ook kan de bevolking in een aantal gevallen uitstel van de huur krijgen. 'Velen kunnen niet anders dan uitstel vragen', weet Tsalaris. 'Maar er heerst ook angst om zich nog meer in de schulden te steken. We dragen nog altijd de gevolgen van de economische crisis van 2010. Veel vrienden zijn hun huis kwijtgeraakt of betalen nog altijd hun schulden uit die periode af. Ze willen niet nog dieper in het rood gaan. Niet nog eens. Maar ik blijf optimistisch. Het toerisme in Griekenland is de laatste jaren fors gegroeid. Als er een vaccin komt, hoop ik volgend jaar weer 50.000 mensen op mijn terras te zien.'