Bijna een jaar geleden stapte Emmanuel Macron op de tonen van het Europese volkslied in Parijs naar een podium om er zijn overwinningsspeech te houden als president van Frankrijk. Hij beloofde niet alleen de Fransen maar alle Europeanen een beter en veiliger leven. Macron herhaalde die ambitie vorige week in het Europees Parlement in Straatsburg. Hij had voor de gelegenheid ook wat mooie frasen meegebracht. Hij zei onder meer dat hij geen 'slaapwandelaar' wil zijn, in tegenstelling tot de Europese leiders die honderd jaar gelede...

Bijna een jaar geleden stapte Emmanuel Macron op de tonen van het Europese volkslied in Parijs naar een podium om er zijn overwinningsspeech te houden als president van Frankrijk. Hij beloofde niet alleen de Fransen maar alle Europeanen een beter en veiliger leven. Macron herhaalde die ambitie vorige week in het Europees Parlement in Straatsburg. Hij had voor de gelegenheid ook wat mooie frasen meegebracht. Hij zei onder meer dat hij geen 'slaapwandelaar' wil zijn, in tegenstelling tot de Europese leiders die honderd jaar geleden de Eerste Wereldoorlog niet zagen aankomen. Maar de Europese Unie hervormen, blijkt straks misschien moeilijker dan president van Frankrijk worden. Vervolgens reisde Macron naar Berlijn om er met Angela Merkel over Europa te praten. Hij kan voor zijn plannen niet zonder een sterke Duitse motor. Maar de bondskanselier staat minder sterk dan een jaar geleden. Ze kreeg een tik bij de verkiezingen in september, onderhandelde zich suf en kreeg met de sociaaldemocraten uiteindelijk een slappe coalitie van verliezers bij elkaar. Merkel staat meer dan tevoren onder druk van haar Beierse CSU-partijgenoten, die buigen voor de populisten van Alternative für Deutschland en de eurokritische rechtsliberalen. Merkel denkt pragmatisch, en dus staat ze nu op de rem als Macron langskomt. De Franse president heeft energie en enthousiasme te koop. Maar zonder een stevige band met Duitsland is dat niet genoeg om de Europese moloch in beweging te krijgen. Merkel en Macron willen allebei een sterker Europa, maar ze hebben niet of niet langer dezelfde prioriteiten. Macron denkt nog altijd in de eerste plaats aan meer zuurstof voor de economische en monetaire politiek. Merkel wil onder druk van haar rechterzijde eerst werk maken van een Europese asiel- en buitenlandpolitiek. Veel Duitsers zijn, samen met de meer noordelijke lidstaten van de Unie, bang dat de voorstellen van Macron hen te veel geld zullen kosten. Frankrijk en Duitsland willen nu met gezamenlijke ministerraden proberen om op de Europese top in juni toch wat voorstellen op tafel te krijgen. Misschien helpt het besef dat het venster voor hervormingen na de Europese verkiezingen van 2019 helemaal kan dichtklappen. Macron vroeg zijn critici in Straatsburg nog wat ze in het Europees Parlement te zoeken hebben als ze zich dan toch tegen meer Europese samenwerking verzetten. Maar de kans is groot dat de anti-Europese stem er na de verkiezingen nog luider klinkt dan nu al het geval is. Wie dacht dat de euroscepsis met de overwinning van Macron vorig jaar overwonnen was, weet intussen beter.