Herman Matthijs (UGent, VUB)

‘Maken Verenigde Staten achterstand goed op Rusland en China? Race naar grondstoffen en geopolitieke macht is nu volop ingezet’

‘Na de arrestatie van de Venezolaanse president Nicolás Maduro heeft de Amerikaanse president Donald Trump nog twee zaken om de verkiezingsrace naar zijn hand te zetten’, schrijft professor Herman Matthijs.

Het oppakken van de Venezolaanse president Nicolás Maduro en zijn echtgenote door Amerikaanse commando’s is de politieke gebeurtenis van begin 2026.

Hier volgt een analyse in tien punten.

1. Nicolás Maduro kan bepaald niet neergezet worden als een goed bestuurder of democraat, en dit omwille van de volgende feiten: vervalsing van verkiezingen, tiranniek bestuur, drughandel, miljoenen Venezolanen die voor zijn bewind op de vlucht sloegen, en groeiende armoede. Zijn vriendenclub bestaat uit landen die ook geen kaas hebben gegeten van democratie: Rusland, China, Iran en Cuba. Ondertussen zijn er academici en advocaten genoeg die in de media komen melden dat die arrestatie in strijd zou zijn met het volkenrecht? Aan welke kant van de geschiedenis staat dan het internationaal publiekrecht?

2. Deze hele Venezuela-operatie heeft niets van doen met de NAVO, want dit hele gebied valt buiten de toepassing van artikel zes van het NAVO-verdrag. Ook het Verdrag betreffende de Europese Unie is hier territoriaal niet toepasselijk.

3. De Europese Unie leverde uiteindelijk een persmededeling af met een nietszeggende tekst. Hongarije wilde niet meedoen, maar de eensgezindheid van de 26 andere leden is ook ver te zoeken. (Bovendien ondertekent Spanje nog een andere tekst met een deel van de Iber-landen. Gaat Brussel nu Madrid ter verantwoording roepen?)
En enkele uren na de raid op Caracas bombarderen de Britse en de Franse luchtmacht IS-doelen in Syrië. Wat wist of weet de rest van de Unie hierover?

4. De Amerikaanse dollar stijgt, de olieprijs zakt, de goudprijs bereikt ongekende hoogten en de beurzen stijgen, met op kop de oliemaatschappijen. Dus deze raid van 3-4 januari heeft bepaald geen negatieve invloed op de financiële markten.

5. Ook opmerkelijk is dat het bancaire Zwitserland de tegoeden van deze familie Maduro blokkeert. Wat zijn de plannen van de Europese Unie op dat vlak?

6. De race naar grondstoffen en geopolitieke macht is nu volop ingezet. De Amerikanen zijn in snel tempo hun achterstand op dat vlak aan het goedmaken op Rusland en China.
Hoe denkt de EU hier nog een rol te spelen? Is de grootschalige kolonisatie van Afrika door Rusland en China wel conform het internationaal recht? Europa zal zeer snel terug greep moeten krijgen op de daar gelokaliseerde grondstoffen, anders dreigt de ondergang van het oude continent.

7. De Verenigde Staten zijn ondertussen ook bezig met Europa uit elkaar te spelen. Zo is er zeer recent een praktijkgerichte technologische oorlogsvoering gehouden in de woestijnstaten met als genodigde deelnemers: Australië, het Verenigd Koninkrijk en -jawel- Canada.
Een maand geleden was er een bijeenkomst over zeldzame aardmetalen met als enige Europese genodigden: Nederland en het Verenigd Koninkrijk.

8. President Trump rekent erop dat deze militaire operaties zijn populariteit ten goede komen en in november van dit jaar zijn er de belangrijke ‘midterm’-verkiezingen voor het Amerikaans Congres. De talrijke uitgeweken Venezolanen vinden de actie van vorig weekend geweldig en bij uitbreiding de Cubanen in de staat Florida. Een dalende olieprijs is ook meegenomen om deze tussentijdse verkiezingen te winnen. De doorsnee Amerikaanse kiezer stemt op basis van zijn of haar geldbeugel. Maar het huidige niveau van werkloosheid en inflatie, telkens zowat 4 procent, ligt te hoog. Het Republikeins federaal bestuur zal deze beide punten beter moeten managen om electoraal een goed resultaat neer te zetten op drie november aanstaande.

9. President Trump heeft nog twee zaken om de verkiezingsrace naar zijn hand te zetten, namelijk: de 250ste verjaardag van de onafhankelijkheid op 4 juli 2026 en het wereldkampioenschap voetbal in juni-juli aanstaande. Trouwens, ondanks alle kritiek op de Amerikaanse militaire actie in Venezuela, gaan andere landen dit sportevenement van 2026 nu boycotten?

10. In ieder geval is president Trump Hollywood voor geweest, of met andere woorden: de politieke realiteit overtreft de fictie der films. Het is nu afwachten op de eerste verfilming van de raid op Caracas.
In ieder geval bewijst deze actie nog eens de militaire en technologische suprematie van de Verenigde Staten van Amerika. Ook interessant in dat verband: wie verbleef er tijdens de eindejaarsdagen als gast te Mar-a-Lago? De eerste minister van het land waar de meeste technologische hoogstandjes worden ontwikkeld, namelijk de Israëlische regeringsleider premier Netanyahu.

Partner Expertise