Terwijl de Republikeinen Rick Scott en Ron DeSantis dinsdag leken af te stevenen op een kleine maar duidelijke overwinning in de verkiezingen voor de senaat en het gouverneurschap, is dat drie dagen later ineens een stuk minder zeker. Er zijn in de tussentijd nog honderdduizenden stembiljetten geteld, en de winstmarges zijn een stuk kleiner geworden. Op zijn minst lijkt er een hertelling te moeten komen.
...

Terwijl de Republikeinen Rick Scott en Ron DeSantis dinsdag leken af te stevenen op een kleine maar duidelijke overwinning in de verkiezingen voor de senaat en het gouverneurschap, is dat drie dagen later ineens een stuk minder zeker. Er zijn in de tussentijd nog honderdduizenden stembiljetten geteld, en de winstmarges zijn een stuk kleiner geworden. Op zijn minst lijkt er een hertelling te moeten komen.Voor de Republikeinse Partij was de verschuiving in de resultaten genoeg om beschuldigingen van fraude naar buiten te brengen. President Donald Trump, die eerder al zonder bewijs sprak van 'miljoenen illegale stemmen' in de verkiezingen van 2016, zag nu ook in Florida een complot. In een reeks tweets sprak hij achtereenvolgend van 'een schandvlek voor ons land en de democratie', 'potentiële corruptie' en uiteindelijk 'electorale corruptie - oproep voor nieuwe verkiezingen?'Rick Scott, de Senaatskandidaat die zijn verkiezingswinst bijna zag verdampen, sprak van 'ongebreidelde fraude'. 'Ik blijf hier niet rustig aan de zijlijn zitten terwijl onethische liberalen proberen om deze verkiezing te stelen van de burgers van Florida', brieste hij.Van fraude onbreekt vooralsnog alle bewijs, maar de tekortkomingen van het verkiezingsproces in Florida laten zich deze week wel weer in volle glorie zien. Wéér ging het fout in Broward County, dezelfde gemeente waar electorale fouten in 2000 Al Gore het presidentschap kostten.Toen waren er problemen met de stemmachines, die gaten moesten drukken in papieren stembiljetten. Bij sommige biljetten ging dat niet goed en bleef een papiersnipper vasthangen aan het biljet. De biljetten met een zogenoemde 'hanging chad' werden ongeldig verklaard, en bezorgden de winst uiteindelijk aan George W. Bush. Het Hooggerechtshof riep hem uit tot president, nog voordat een handmatige hertelling was afgerond.Het zou niet voor het laatst zijn dat verkiezingen in Broward County voor ophef zorgden. In 2004 verdwenen duizenden stembiljetten, en konden nog eens duizenden inwoners niet stemmen door een fout bij de verzending van de biljetten.In 2016 wilde een kandidaat in een Democratische voorverkiezing de uitgebrachte stemmen inspecteren, maar bleken de papieren biljetten in strijd met de wet te zijn vernietigd. Brenda Snipes, de functionaris die leidinggaf aan het verkiezingsproces in Broward County, kreeg een tik op de vingers, maar bleef in functie. Twee jaar later staat Snipes opnieuw in het middelpunt van de kritiek over de chaotische verkiezingen in haar gemeente.Het kantoor van Snipes is wettelijk verplicht om regelmatig updates te geven over het aantal getelde stemmen, maar deed dat dit jaar niet. Senaatskandidaat (en huidige gouverneur van Florida) Rick Scott stapte naar de rechter, die hem vrijdag in het gelijk stelde. Snipes moest nog dezelfde dag inzicht geven in het aantal getelde en ongetelde stembiljetten. 'Broward County ligt opnieuw onder de microscoop en wordt door het hele land in de gaten gehouden', beklaagde de rechter zich.Het gebrek aan transparantie was niet het enige verkiezingsprobleem in Broward County. Mysterieus genoeg bleek een relatief hoog percentage van de kiezers in de gemeente wel te hebben gestemd op de gouverneursverkiezing, maar niet voor de senaat. Die discrepantie kwam nergens anders in Florida voor.Het is nog altijd onduidelijk wat daar de oorzaak van is geweest. Eén theorie is dat er opnieuw een probleem was met de stemapparatuur, maar dat wordt door Snipes ontkend. Een andere theorie is dat het stembiljet in Broward County op zo'n manier was ingedeeld, dat de Senaatsverkiezing minder opviel. De twee Senaatskandidaten stonden 'verborgen' onder een lange instructie in meerdere talen; mogelijk hebben veel kiezers de hele verkiezing niet op het biljet zien staan. Hoe dan ook kan het kleinere aantal stemmen grote gevolgen hebben in de nek-aan-nekrace.Ten slotte is er nog het fenomeen van de voorlopige stem ('provisional vote'), dat op steeds meer plekken in Amerika een rol speelt. Omdat veel Amerikaanse staten een steeds strengere identificatieplicht hebben tijdens het stemmen - om die ongrijpbare verkiezingsfraude uit te roeien - komt het ook steeds vaker voor dat mensen aan het stembureau worden geweigerd. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren als ze hun identificatiebewijs zijn vergeten, of als een naam of adres daarop afwijkt van de kiesrollen.Mensen in die situatie mogen een voorlopige stem uitbrengen, die ze later definitief kunnen maken door hun identiteit te bewijzen. Maar de geldigheid van die stemmen is vooral voer voor de enorme advocatenploegen die in de nasleep van spannende verkiezingen neerdalen op gemeenten als Broward County.Omdat Broward County overwegend Democratisch is, lijkt het er nu op dat de Democratische kandidaten bezig zijn aan een plotselinge inhaalrace in de verkiezingsresultaten. De beschuldigingen van fraude mogen dan ongefundeerd zijn, de verwarring van kiezers die de resultaten ineens drastisch zien veranderen is dat niet. Omdat de stemmen op een trage en ontransparante manier worden geteld, is er minder vertrouwen in de uitslag.Duidelijk is dat de verkiezingsinfrastructuur in Broward County tekortschiet. 'Snipes is niet iemand die dozen met stembiljetten zou fabriceren om een verkiezing te saboteren. Ze is simpelweg incompetent', schrijft de lokale krant Sun-Sentinel in een hoofdredactioneel commentaar, waarin wordt opgeroepen tot het vertrek van de verkiezingsfunctionaris.Dat er al jarenlang niets wordt gedaan aan de verkiezingsproblematiek, heeft alles te maken met het gebrek aan toezicht op de manier waarop lokale autoriteiten hun verkiezingen regelen. In veel staten hebben lokale besturen de ruimte om hun eigen procedures vast te stellen, wat er onder meer toe leidt dat in delen van de VS stemmachines worden gebruikt die al onveilig of onbetrouwbaar zijn gebleken.Een ander voorbeeld van een electoraal euvel dat dit jaar aan het licht kwam: in Dodge City, een stad met ongeveer 27.000 inwoners in de staat Kansas, bleek afgelopen dinsdag geen enkel stembureau te bestaan. Het stadsbestuur had besloten om alleen buiten de stadsgrenzen één grote stemfaciliteit te openen. Volgens critici was de stembus daardoor moeilijk bereikbaar voor armere mensen zonder auto.Zo kent elke regio wel zijn eigen afwijkingen en problemen. In Arizona blijven er nog honderdduizenden stemmen ongeteld, terwijl het verschil tussen de twee Senaatskandidaten ongeveer 20.000 stemmen bedraagt. Het kan nog dagen duren voordat er in die verkiezing een winnaar wordt uitgeroepen.In Californië zijn er zelfs nog 5 miljoen ongetelde stemmen, die pas in de afgelopen dagen per post zijn binnengekomen. Ondertussen hebben de nieuwsmedia in bijna alle verkiezingen van Californië al winnaars uitgeroepen. Als er volgende week ineens uitslagen blijken te veranderen, ligt het voor de hand dat er weer beschuldigingen van fraude zullen rondvliegen.In de afgelopen twee jaar is er veel geschreven over de manieren waarop Donald Trump het vertrouwen in de democratie ondermijnt. Zijn ongefundeerde verklaringen over illegale stemmen dragen daar ongetwijfeld aan bij, maar de chaotische stemprocedures in de VS doen zeker ook een duit in de zak.