'Briljant, nederig, kan over literatuur en theoritische fysica discussiëren, over het herstellen van auto's, het besturen van vliegtuigen en het runnen van een café in een boekhandel - en dat allemaal in één conversatie'.
...

'Briljant, nederig, kan over literatuur en theoritische fysica discussiëren, over het herstellen van auto's, het besturen van vliegtuigen en het runnen van een café in een boekhandel - en dat allemaal in één conversatie'. President-elect Joe Biden had een mondvol voorbereid om Avril Haines (51) aan te kondigen. Zij wordt zijn Directeur voor Nationale Informatieverwerving (Director of National Intelligence). Als coördinator van de zeventien inlichtingendiensten die het land telt, wordt ze verantwoordelijk voor het overzicht van bedreigingen en geheime informatie dat de president dagelijks op zijn bord krijgt. Ze is de eerste vrouw op deze cruciale post.Haines was het kind van twee natuurkundigen uit New York, waarvan één, haar moeder, ook uitblonk als schilderes. De moeder stierf toen ze een tiener was. Haines studeerde judo in Japan, fysica in Chicago, begon in Baltimore een boekhandel met een maandelijkse bijeenkomst rond erotische literatuur (en een permanente tentoonstelling van werk van haar moeder). Ze bestuurde een vliegtuig dat een noodlanding moest maken in noordelijk Canada, in Labrador. Ze ging rechten studeren met specialisatie in internationaal recht en kwam op de rand tussen veiligheidsdiensten en politiek terecht. Onder president Obama werd ze onder meer adjunct-directeur van de CIA, ook weer een post die ze als eerste vrouw bekleedde. Ze is briljant, en ze is een werkpaard, zijn eensluidende omschrijvingen. Ze verzet onmogelijke hoeveelheden werk. Ze werkt nachten door, ze kan volstaan met een uurtje om niet eens te slapen, maar thuis te douchen, een mok koffie te halen. Daarna is ze klaar voor een nieuwe werkdag. Haar vroegere baas bij de CIA John Brennan noemde haar 'bohemien', in die zin dat ze rusteloos is, en ongewone interesses combineert voor iemand die met inlichtingendiensten bezig is. Ze is volgens alle kennissen recht voor de raap.Biden zelf verwees ernaar: 'Als zij beseft dat er een bedreiging op ons afkomt, zoals een volgende pandemie of buitenlandse inmenging in de verkiezingen, zal ze niet ophouden alarm te slaan tot de juiste mensen in actie schieten. Mensen zullen haar kunnen vertrouwen omdat ze het zegt zoals het is'. Ze draait haar tong niet om en geeft haar bazen de volle laag als ze vindt dat ze dat verdienen. Dat zei ze ook in repliek op de voorstelling van Biden. 'Ik weet dat je ons niet gekozen om jou te dienen, maar om te werken voor de Amerikanen'. En wat later: 'Ik weet dat je naar ons zult luisteren, zelfs als wat we zeggen je niet goed uitkomt. En ik verzeker je dat dit zal gebeuren'.In haar werk onder Obama trekken twee elementen de aandacht. Ze moest nesten opruimen die de ploeg van president Bush had achtergelaten. De ploeg van Bush had geheime akkoorden met een serie landen gesloten. Gevangenen konden in die landen zonder spoor na te laten, ver weg van de wettelijke controles en rechten in de VS, ondervraagd worden, gemarteld, gewaterboard. Haines moest die geheime protocollen in de legaliteit trekken (wat betekende - de geheime akkoorden vernietigen), en de regels zodanig herschrijven dat de praktijken onmogelijk werden. Sommige senatoren vonden dat die 'rechtzetting' van het ondervragingsprogramma zelf nogal duister verliep. Er was volgens The New York Times zelfs sprake van dat de CIA de Senaatscomputers hackte om het toezicht te bemoeilijken. Haines was niet zeer geliefd in de toenmalige Senaat.Die eerste tussenkomst had nog voornamelijk te maken met het vorige regime. Haar volgende opdracht was meer heikel. Obama was voorstander van een uitgebreid drone-programma om terrorisme te bestrijden en doelwitten zonder bloedverlies van Amerikaanse troepen te doden. Onder Bush werden drones vooral gebruikt voor topverdachten. Onder Obama werden ook 'lagere' figuren het doelwit van drones. Haines was degene die de regelgeving schreef. Op een bepaald moment legde ze de beslissing niet langer bij de president - die zo buiten schot zou blijven - maar bij de inlichtingendiensten. De inlichtingendiensten protesteerden en Haines zocht een compromis, waarbij de president wel moest beslissen, maar alleen als de inlichtingendiensten zelf niet tot een beslissing kwamen. Haar verdedigers zeggen dan Haines de regels voor drone-aanvallen aanscherpte (er moest een jaarlijks verslag komen over burgerslachtoffers, er werd gespecifieerd op wie bommen gericht konden worden). Ze is pragmatisch, zegt haar vroegere baas John Brennan, gewezen CIA-directeur. 'Ze is iemand die dingen mogelijk maakt', zei Jeh Johnson, die haar aan het werk zag toen hij juridisch topverantwoordelijke was op het ministerie van Defensie. Ze zocht een manier om de regels aan de internationale wetgeving te laten voldoen, zeggen vrienden.Sommigen in de Democratische Partij zijn niet zo mild. Ze zijn helemaal niet te vinden voor drone-aanvallen, waarbij collateral damage onvermijdelijk bleek te zijn. Dergelijke aanvallen, zeggen ze, schenden hoe dan ook de internationale wetgeving.De episode rond de geheime ondervragingen en de regelgeving van drone-aanvallen zullen ongetwijfeld ter sprake komen als de Senaat haar kandidatuur al dan niet confirmeert.