In het rapport getiteld 'Destination: Occupation', dat woensdag gepubliceerd werd, beschuldigt Amnesty International de vier bedrijven ervan dat ze met hun aanbod in de Israëlische nederzettingen bijdragen aan mensenrechtenschendingen tegen Palestijnen.

De kolonies voor Joodse burgers die Israël sticht in de bezette Palestijnse gebieden zijn volgens het internationaal recht illegaal en een oorlogsmisdaad.

In de omstreden nederzettingen, waaronder Kfar Adumim en Shiloh, biedt Airbnb volgens Amnesty meer dan 300 verblijfplaatsen aan, vermeldt Booking.com 45 hotels en huurappartementen, Expedia 9 aanbieders van accommodatie en zet TripAdvisor meer dan 70 verschillende bezienswaardigheden, restaurants en hotels in de kijker.

'De onwettige toe-eigening van Palestijns grondgebied door Israël en de uitbreiding van de nederzettingen bestendigen het enorme lijden van de Palestijnen, zegt directeur voor Globale Thema's Seema Joshi in het rapport. 'Ze worden uit hun huizen gedreven, hun kostwinning wordt vernietigd en basisbehoeften zoals drinkbaar water worden hen ontnomen. Airbnb, Booking.com, Expedia en TripAdvisor zien zichzelf als voorvechters van de deelgedachte en wederzijds vertrouwen, maar door actief te zijn in de nederzettingen werken ze mee aan deze mensenrechtenschendingen.'

Exploiteren

Amnesty wijst er in het rapport op dat de Guiding Principles over Bedrijven en Mensenrechten van de Verenigde Naties stipuleren dat bedrijven een verantwoordelijkheid hebben om internationaal humanitair recht en de mensenrechten te respecteren, waar ter wereld ze ook actief zijn. 'Zolang ze de aanbiedingen in de nederzettingen niet verwijderen, geldt voor alle vier bedrijven dat ze die verantwoordelijkheid niet nakomen', klinkt het.

De organisatie bezocht tussen februari en oktober 2018 vier Palestijnse dorpen vlakbij Israëlische nederzettingen. 'Dit rapport toont aan hoe de Israëlische overheid inwoners van de nederzettingen toelaat en aanmoedigt om Palestijns land en Palestijnse grondstoffen te exploiteren en Airbnb, Booking.com, Expedia en TripAdvisor daar mee van profiteren.'

'Ze maken promotie voor bezoeken aan natuurreservaten, ze moedigen toeristen aan om wandelroutes en woestijnsafari's te doen en verleiden bezoekers tot een wijnproeverij in lokale wijngaarden,' zegt Joshi. 'Hoewel het gaat om grondstoffen die onwettig afgenomen worden van de Palestijnen, zijn het enkel de inwoners van de nederzettingen en de online bedrijven die met hen zoeken doen, die ervan profiteren.'

Het rapport klaagt ook aan dat de bedrijven hun klanten misleiden door niet consequent te communiceren dat aanbiedingen zich in de Israëlische nederzettingen bevinden. In het geval van Shiloh was Booking.com op het moment van schrijven van het rapport de enige van de vier die dat wel vermeldt, aldus AI.

Oproep

De meeste landen in de wereld, waaronder de Europese Unie, erkennen dat de nederzettingen onwettig onder internationaal recht zijn. Amnesty roept dan ook enerzijds bedrijven op om niet langer zaken te doen in de nederzettingen, maar anderzijds ook de overheden om dit met wetgeving te verbieden en om wetgeving goed te keuren die het importeren van goederen uit de nederzettingen verbiedt.

Het Ierse parlement keurde enkele dagen geleden een historische wet goed die de handel van goederen en diensten met de nederzettingen verbiedt.

'Volledige transparantie'

Amnesty vroeg de geviseerde bedrijven ook om een reactie en kreeg die enkel van Booking.com en Expedia. Beide wijzen ze de verantwoordelijkheid af en leggen die bij de klant.

Booking, met hoofdzetel in Nederland, zegt dat het 'alle accommodaties wereldwijd toelaat om zichzelf te registreren op de website, op voorwaarde dat ze zich houden aan de wetgeving waaraan het bedrijf gebonden is. Het bedrijf is van mening dat het zelf niet voorziet in diensten en voorzieningen die de instandhouding en het bestaan van nederzettingen, zoals transport, ondersteunen. We bieden steeds volledige transparantie over de geografische ligging van een accommodatie.'

Ook Expedia argumenteert dat het zelf geen hotels, huurwoningen of reisproducten beheert. 'We staan alle aanbieders van accommodatie toe om ons platform te gebruiken in overstemming met de wetgeving waaraan Expedia gebonden is.'

Expedia zegt nog dat het 'momenteel de transparantie van zijn aanbod evalueert. Niet alleen voor de Israëlische nederzettingen in Palestijnse gebieden, maar voor alle betwiste gebieden in de wereld, zodat reizigers alle noodzakelijke informatie hebben om de beslissingen te nemen die het best bij hun noden passen.'