Een van de snelst groeiende bedrijven uit de geschiedenis bevindt zich in een hachelijke positie.
Sam Altman is als een jongleur op een eenwieler. Alwetende chatbots bouwen, aangedreven door de meest geavanceerde modellen voor artificiële intelligentie, is voor de baas van OpenAI een te bescheiden ambitie. Om zijn publiek geboeid te houden, houdt hij steeds meer ballen in de lucht. Eigen chips? Uiteraard. E-commerce? Waarom niet. Bedrijfsadvies? Te makkelijk. Een consumentenapparaat? Absoluut.
Tegelijk moet Altman één hand vrijhouden om zijn pet op te houden, want de show wordt met de dag duurder. Uit gelekte cijfers blijkt dat OpenAI in 2026 naar verwachting 17 miljard dollar aan cash zal verbranden, tegenover 9 miljard dollar in 2025, en dat de verliezen zich in elk van de drie daaropvolgende jaren verder zullen opstapelen. Het bedrijf heeft al meer dan 60 miljard dollar opgehaald bij investeerders — meer dan welk privébedrijf ooit — bijna allemaal sinds eind 2022, toen ChatGPT het tot dan toe obscure AI-lab in één klap op de kaart zette.
Uit gelekte cijfers blijkt dat OpenAI in 2026 naar verwachting 17 miljard dollar aan cash zal verbranden en dat de verliezen zich in de daaropvolgende jaren verder zullen opstapelen.
De honger van Altman naar kapitaal is nog lang niet gestild. In 2026 zal OpenAI ‘bijna zeker’ opnieuw een grote kapitaalronde houden, zegt een bron dicht bij het bedrijf. Het zou mikken op maar liefst 100 miljard dollar, tegen een waardering van mogelijk 830 miljard dollar – tegenover 500 miljard dollar bij de laatste financieringsronde in oktober. Amazon voert afzonderlijk gesprekken om tot 10 miljard dollar te investeren in OpenAI, dat zich intussen heeft losgemaakt van zijn exclusieve relatie met Microsoft, Amazons grootste rivaal in cloudcomputing. Nvidia heeft verklaard dat het tot 100 miljard dollar in OpenAI zou kunnen investeren, in schijven van 10 miljard dollar, om het bedrijf te helpen zijn chips aan te kopen. En hoewel hij het idee op verschillende momenten heeft afgezwakt, zou Altman ook een beursgang overwegen.
Rekenkracht
De ongeziene fondsenwerving van OpenAI heeft geleid tot een even ongeziene groei. In 2023 overschreed de omzet de grens van 1 miljard dollar. In 2025 zou die zijn opgelopen tot 13 miljard dollar, goed voor een geannualiseerd tempo van 20 miljard dollar tegen het einde van het jaar. Google en Facebook deden daar respectievelijk vijf en zes jaar over.
Het probleem is dat OpenAI’s behoefte aan rekenkracht — veruit zijn grootste kostenpost — nauw gekoppeld blijft aan de omzet. De verwerkingscapaciteit van het bedrijf steeg van 200 megawatt in 2023 tot 1,9 gigawatt (GW) in 2025. Het heeft intentieverklaringen ondertekend om de komende jaren nog eens 30 GW aan capaciteit toe te voegen, tegen een kostprijs van ongeveer 1400 miljard dollar. Voorlopig zijn investeerders in de ban van de verbluffende prestaties van Altman. Maar uiteindelijk zal hij moeten bewijzen dat hij winst kan maken.
De grootste bedreiging voor OpenAI komt de laatste tijd van Google, waarvan het Gemini 3-model, uitgebracht in november, GPT-5.1 van OpenAI op verschillende vlakken overtrof.
Altman blijft volhouden dat de economische logica van OpenAI zal verbeteren naarmate het bedrijf groeit en de initiële kosten voor het trainen van modellen relatief afnemen. Maar de trainingskosten blijven stijgen nu OpenAI geconfronteerd wordt met stevige concurrentie van andere modelbouwers. Volgens benchmarks verzameld door het Stanford Institute for Human-Centred Artificial Intelligence is het prestatieverschil tussen de meest geavanceerde modellen het afgelopen jaar aanzienlijk verkleind. De grootste bedreiging voor OpenAI komt de laatste tijd van Google, waarvan het Gemini 3-model, uitgebracht in november, GPT-5.1 van OpenAI op verschillende vlakken overtrof. OpenAI sloeg terug met GPT-5.2, maar dat was allesbehalve een knock-out. Intussen zijn ook zogenoemde open modellen — waarvan de numerieke parameters, de zogenaamde ‘gewichten’, vrij beschikbaar zijn — dichter bij gesloten modellen gekomen qua prestaties.
Momentum
OpenAI kan het zich niet veroorloven om achterop te raken in de modelontwikkeling. Er zijn nu al tekenen dat ChatGPT aan momentum verliest. Volgens Sensor Tower, dat webverkeer monitort, had ChatGPT midden december 910 miljoen maandelijkse actieve gebruikers, tegenover 345 miljoen voor Gemini. Maar Gemini wint terrein. Een recente studie van Deutsche Bank in grote Europese landen stelde vast dat consumentenabonnementen op de chatbot van OpenAI in de zomer ‘tot stilstand kwamen’ en sindsdien nauwelijks zijn gegroeid. In reactie daarop riep Altman begin december een tijdelijke ‘code red’ uit, waarbij medewerkers andere initiatieven moesten pauzeren en zich in de eerste plaats moesten richten op het verbeteren van ChatGPT.
Nog verontrustender zijn berichten dat OpenAI geld verliest simpelweg door zijn modellen te laten draaien. Veel consumenten maken gebruik van de gratis versie van ChatGPT. In november publiceerde Ed Zitron, een commentator die bekendstaat om zijn AI-scepsis, gelekte Microsoft-cijfers waaruit bleek dat OpenAI’s zogenaamde inferentiekosten – de kosten om AI-modellen antwoorden te laten genereren – in de eerste helft van 2025 hoger lagen dan zijn omzet. Om de verliezen te beperken zou het bedrijf de prijzen kunnen verhogen of de toegang kunnen inperken, maar dat zou het risico inhouden dat de groei afremt — zeker nu concurrenten op de loer liggen.
Advertenties
Dat alles helpt verklaren waarom OpenAI zijn focus steeds verder uitbreidt. Een deel van de strategie bestaat erin nieuwe manieren te vinden om zijn technologie te gelde te maken. Hoewel Altman een initiatief om advertenties in ChatGPT te integreren tijdelijk zou hebben stopgezet tijdens zijn ‘code red’, zeggen insiders dat het bedrijf dat plan in 2026 alsnog wil uitvoeren. OpenAI laat bedrijven als Etsy, een online marktplaats, en Walmart, een retailreus, nu al toe om in de VS producten te verkopen via zijn chatbot in ruil voor een vergoeding.
Het voorbije jaar sloot OpenAI een deal met Broadcom, een chipontwerper, om eigen chips op maat ontworpen voor AI-toepassingen te ontwikkelen.
Daarnaast hoopt OpenAI op meer inkomsten via zakelijke klanten, die doorgaans trouwer zijn. Daar is de belangrijkste concurrent Anthropic, een rivaliserende modelbouwer waarvan de chatbot Claude vooral bij programmeurs populair is geworden. Om die achterstand in te halen heeft OpenAI een consultingafdeling opgericht die grote bedrijven helpt zijn technologie te implementeren. Het heeft ook enterprise-tools ontwikkeld zoals AgentKit, gelanceerd in oktober, waarmee klanten werk kunnen automatiseren. Hoewel consumenten nog steeds het grootste deel van de omzet leveren, groeit het aandeel van bedrijven.
OpenAI’s strategie lijkt ook te mikken op verticale integratie, geïnspireerd door Google. De zoekgigant ontwikkelt al meer dan tien jaar eigen chips, die een groot voordeel zijn geworden in de AI-race, omdat ze 10 à 50 procent goedkoper zijn dan een vergelijkbare Nvidia-chip. De vier miljard Android-gebruikers wereldwijd vormen bovendien een enorm distributiekanaal voor Googles AI-producten. Het voorbije jaar sloot OpenAI een deal met Broadcom, een chipontwerper, om eigen chips op maat ontworpen voor AI-toepassingen te ontwikkelen, en haalde het Sir Jony Ive binnen — de ontwerper achter de iPhone — om een consumentenapparaat te bedenken.
Wantrouwen
Het verschil is dat OpenAI niet beschikt over de overvloedige cashstromen die Googles zoekmachine oplevert. Sommige investeerders worden inmiddels wantrouwig. De baas van een durfkapitaalfonds merkt op dat de verliezen van OpenAI vergelijkbaar zijn met de tekorten van veel nationale regeringen. Hij klaagt dat je in fondsenwervingsgesprekken ‘niet eens mag vragen’ hoeveel cash het bedrijf verbrandt. Toen Altman in een recente podcast werd geïnterviewd door Brad Gerstner, een van zijn trouwste investeerders, over hoe OpenAI zijn gigantische uitgavenverplichtingen — goed voor ongeveer honderd keer de omzet van 2025 — zou financieren, beet hij hem toe: ‘Als je je aandelen wilt verkopen, vind ik wel een koper voor je.’
Critici van OpenAI hekelen wat zij zien als de hoogmoed van Sam Altman. ‘Dit is het WeWork-verhaal op steroïden’, zegt een durfkapitalist, verwijzend naar het ooit veelbelovende kantoorverhuurbedrijf dat spectaculair instortte onder het gewicht van enorme schulden en onrealistische groeiverwachtingen.
Als de verkoop aan grote zakelijke klanten tegenvalt en OpenAI er niet in slaagt ChatGPT op andere manieren te gelde te maken, zou het snel bergaf kunnen gaan met het bedrijf.
Als de verkoop aan grote zakelijke klanten tegenvalt en OpenAI er niet in slaagt ChatGPT op andere manieren te gelde te maken, zou het snel bergaf kunnen gaan met het bedrijf. Maar voorlopig zijn er nog heel veel mensen die in Altman gelovigen. ‘Als je me vijf jaar geleden had gezegd dat Sam deze deals zou sluiten, had ik je nooit geloofd. Hij is beter dan iedereen dacht’, zegt een van zijn investeerders. Het komende jaar zal uitwijzen of de baas van OpenAI meer is dan alleen een showman. ■
