Alles over Patrice Lumumba

Het Belgische gerecht is nu toch bereid om de tand van de vermoorde Congolese premier Patrice Lumumba terug te geven aan zijn familie. De onderzoeksrechter heeft beslist dat het object mag worden vrijgegeven, na een positief advies van het federaal parket, schrijven Het Nieuwsblad, Gazet van Antwerpen en Het Belang van Limburg donderdag.

België zou niet alleen zijn excuses moeten aanbieden aan de Congolezen voor de kolonisatie, maar hen ook moeten bedanken, zegt historicus en auteur Lucas Catherine. Hij publiceerde eind vorig jaar, kort vóór Black Lives Matter en het standbeeldenprotest dus, nog het boek Het dekoloniseringsparcours. Wandelen langs Kongolees erfgoed in België. Een gesprek over koppensnellers, chocolade handjes en Patrice Lumumba.

'Het koloniale verleden was iets negatiefs, maar wat Congo betreft, is het aan ons om 60 jaar na de onafhankelijkheid zelf orde op zaken te stellen'. Dat heeft Juliana Lumumba, dochter van de in 1961 vermoorde Congolese leider Patrice Lumumba zaterdag in Bredene gezegd tijdens ManiFiesta.

Op 8 april lanceerde Creative Belgium 'Sorry is een begin': een oproep om in naam van de Belgische bevolking excuses te schrijven aan Congo voor het koloniale verleden. Frédéric De Vries schreef één van de elf inzendingen die op de shortlist belandden. Knack biedt u graag de brief aan.

Vijftien jaar geleden werd de hand van het bronzen beeld van Leopold II op de dijk in Oostende afgezaagd door de actiegroep De Stoeten Ostendenoare. De hand is nu terecht de organisatie van het Gentse festival Same same but different laat weten dat de hand donderdagavond overhandigd worden aan ­minister van Cultuur Sven Gatz en ­Bambi Ceuppens van het Africamuseum. De krant De Morgen meldt dat het om een afgietsel van de echte hand zou gaan. Knack sprak in januari nog met Piet Wittevrongel van de actiegroep.

Antropologe Bambi Ceuppens is curator en senior onderzoeker van de nieuwe permanente tentoonstelling van het AfricaMuseum in Tervuren. Ze is gespecialiseerd in Congolese en Belgische koloniale geschiedenis, Congolese kunst en cultuur, de Congolese geschiedenis in België en de museale representatie van Afrika en Afrikanen. We praten met haar over het onderzoek naar het koloniale verleden van België, de omgang met dat verleden en de Congolese aanwezigheid in België.

Op 25 juni stemt de Antwerpse gemeenteraad over een motie voor de goedkeuring van een Lumumbastraat in de havenstad. Patrice Lumumba was een spilfiguur in de dekolonisatie van Belgisch-Kongo en een icoon van het Afrikaans nationalisme. 'Een Lumumbastraat in Antwerpen kan eindelijk het gesprek over ons koloniaal verleden openen.'

In de Brusselse Ravensteingalerij is zondagavond een standbeeld onthuld van Patrice Lumumba, de eerste verkozen premier van het onafhankelijke Congo. "Bedoeling is een debat los te weken over de figuur Lumumba en zijn plaats in de geschiedenis."

De Leuvense historicus Emmanuel Gerard bestudeerde zijn hele loopbaan hoe het Belgische politieke systeem werkt, voor en achter de schermen. Veel illusies maakt hij zich niet meer: 'Wat in werkelijkheid gebeurt, strookt niet met ons beeld van België als een bezadigde, rustig voortkabbelende democratie.'

De Bende van Nijvel is het grootste misdaaddossier uit de naoorlogse Belgische geschiedenis. Het onderzoek ernaar zat dertig jaar muurvast. Tot afgelopen week met ex-rijkswachter Chris B. wellicht voor het eerst de naam van een Bendelid bekend werd. Een mogelijke doorbraak, maar de moeilijkste vragen zijn nog lang niet beantwoord.