Dansvliegen zitten overal, in de hemel en op aarde. Ze zijn een familie van vrij kleine roofvliegen die met hun smalle lijf en lange poten soms wat aan muggen doen denken. Ze hebben een breed gamma aan prooien, waardoor ze kunnen meespelen in de strijd tegen voor de landbouw schadelijke insecten.

Wereldwijd zijn er duizenden soorten dansvliegen beschreven, en ongetwijfeld zijn er nog veel meer onbekend voor de wetenschap. Ook in onze contreien zijn er tientallen. Een groot deel daarvan heeft niet eens een Nederlandse naam, andere zijn genoemd naar een specifiek fysiek kenmerk (eenstreepdansvlieg of zwartvoetdansvlieg) of naar hun biotoop of lievelingsplant (heidedansvlieg of wilgendansvlieg).

Omdat er zo veel soorten dansvliegen zijn, is er een grote verscheidenheid aan voortplantingsstrategieën.

De term 'dansvlieg' danken de diertjes aan de gewoonte van sommige onder hen om in het paringsseizoen in grote zwermen samen te komen. Ze willen allemaal de best mogelijke partner kunnen kiezen. Omdat er zo veel soorten zijn, is er een grote verscheidenheid aan voortplantingsstrategieën. De leukste is die waarbij mannetjes een schat meenemen voor de vrouwtjes: een als geschenk verpakte prooi. Voor hun voeding hangen de vrouwtjes van sommige soorten in een bepaalde fase van hun bestaan trouwens volledig af van mannelijke geschenken.

In een uitzonderlijke vorm van omgekeerde seksuele selectie proberen vrouwtjes van sommige soorten zo sterk mogelijk op te vallen om maximaal van mannelijke inspanningen te kunnen profiteren. De regel in de natuur is dat mannen zich versieren of uitputten in opvallende gedragingen om hun kwaliteiten te etaleren. Vrouwen wachten discreet af, kijken rond en beslissen dan door welke held(en) ze zich laten bevruchten. Zij investeren meer in de voortplanting dan mannen, waardoor ze meer belang hebben bij een verstandige keuze.

Maar doordat mannetjes de vrouwtjes een tijdlang van veel voeding voorzien, helt de investeringsbalans bij sommige dansvliegen over naar de andere kant. De dames gaan zich dan opsmukken om de aandacht te trekken. Een studie in het vakblad Proceedings of the Royal Society Biology beschrijft hoe vrouwtjes zich groter kunnen voordoen dan ze zijn door enkele zakken in hun achterlijf op te blazen. Grotere vrouwtjes zouden aantrekkelijker zijn, omdat ze meer eitjes kunnen dragen.

Grotere vrouwtjes zouden aantrekkelijker zijn, omdat ze meer eitjes kunnen dragen.

Ook behaarde poten zouden bijdragen tot hun succes, hoewel onduidelijk is waarom precies. Eén hypothese is dat vrouwtjesvliegen hun poten zo zouden positioneren dat mannetjes de indruk krijgen dat ze kreunen onder hun gewicht - de haartjes zouden daar dan extra aandacht op vestigen.

De onderzoekers konden alleen maar tot de conclusie komen dat het om valse biologische signalen gaat, omdat vrouwtjes faken dat ze groot zijn en beladen met eitjes. Maar als mannetjes daar massaal voor vallen, maakt het niet uit - zolang ze hun schatten maar zo efficiënt mogelijk kunnen investeren en er zo veel mogelijk nakomelingen uit kunnen puren. Voor die kroost hoeven ze zich overigens op geen enkele manier in te zetten.

Cosmetica zijn een eindeloze bron van zulke valse biologische signalen. Ook bij ons lijkt dat geen hinderpaal voor succes te zijn.

Reageren op dit artikel kan u door een e-mail te sturen naar lezersbrieven@knack.be. Uw reactie wordt dan mogelijk meegenomen in het volgende nummer.