Een van de dingen die we de laatste maanden het meest gemist hebben, is conversatie. In alle vormen, van smalltalk tot beschaafd gesprek. Voor Ludwig van Beethoven was conv...

Een van de dingen die we de laatste maanden het meest gemist hebben, is conversatie. In alle vormen, van smalltalk tot beschaafd gesprek. Voor Ludwig van Beethoven was conversatie sinds zijn gehoor achteruitging hard werk. Zijn gesprekspartners schreven hun deel in een schriftje; hijzelf antwoordde mondeling. Vierhonderd van die schriftjes zouden er geweest zijn, honderdnegenendertig daarvan zijn bewaard. Het spannende eraan is dat je zelf moet invullen wat Beethoven heeft gezegd. Ana Torfs heeft er in 1998 haar enige langspeelfilm rond gebouwd, Zyklus von Kleinigkeiten. Jean-Luc Fafchamps heeft nu bij die film een muzikale inleiding geschreven rond een ander raadsel: Beethovens laatste werk, de raadselcanon Wij dwalen allemaal, maar elk van ons dwaalt anders. En hij dwaalt meer dan Beethoven had kunnen dromen.