Het Vlaams Economisch Verbond (VEV) werkt niet weinig op de zenuwen van het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO). Dat dateert niet van gisteren. Het congres van de Vlaamse werkgevers, vorige week met enige agressiviteit voor de eerste keer in "de Vlaamse, Belgische en Europese hoofdstad" Brussel gehouden, maakt het alleen nog erger. Tot nog toe had het VBO van de Vlaamse confrater alleen wat guerrilla over bevoegdheden te vrezen. Nu zet het Vlaams Economisch Verbond de federale werkgeversvereniging voor schut: het VBO mag alleen nog de federale regering een beetje sociaal-economisch adviseren, het heeft de jongste jaren bewezen tot niet meer in staat te zijn. Een opmerking die evenzeer geldt voor de nationale vakbonden, maar die tillen minder zwaar aan de macht en het discours van het VEV. Een heel concreet resultaat van de VEV-uitval in Brussel is alvast dat de werkgeversvertegenwoordigers aan de Ravensteinstraat rekenen met een verlies aan lidgelden en piekeren over personeelsbesparingen. Ook dat soort eergevoelige bezorgdheden speelt in dergelijke discussies mee.
...

Het Vlaams Economisch Verbond (VEV) werkt niet weinig op de zenuwen van het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO). Dat dateert niet van gisteren. Het congres van de Vlaamse werkgevers, vorige week met enige agressiviteit voor de eerste keer in "de Vlaamse, Belgische en Europese hoofdstad" Brussel gehouden, maakt het alleen nog erger. Tot nog toe had het VBO van de Vlaamse confrater alleen wat guerrilla over bevoegdheden te vrezen. Nu zet het Vlaams Economisch Verbond de federale werkgeversvereniging voor schut: het VBO mag alleen nog de federale regering een beetje sociaal-economisch adviseren, het heeft de jongste jaren bewezen tot niet meer in staat te zijn. Een opmerking die evenzeer geldt voor de nationale vakbonden, maar die tillen minder zwaar aan de macht en het discours van het VEV. Een heel concreet resultaat van de VEV-uitval in Brussel is alvast dat de werkgeversvertegenwoordigers aan de Ravensteinstraat rekenen met een verlies aan lidgelden en piekeren over personeelsbesparingen. Ook dat soort eergevoelige bezorgdheden speelt in dergelijke discussies mee. Het VEV koestert een lange traditie van assertiviteit en de drukkingsgroep kon het opjutten makkelijk volhouden zolang zij niet aan de groene onderhandelingstafels zat. Dat is echter met het even florerende als bescheiden Vlaams overleg niet langer het geval. Bovendien hervormt de voormalige club van Vlaamsvoelende bankiers en verzekeraars zich geleidelijk tot een organisatie die dekking krijgt van heel de Vlaamse economie. Dat de belangrijkste tien federale werkgeversfederaties zoals die voor de metaalsector, de textielnijverheid en de bouw zich gewestelijk opsplitsen en op de Antwerpse Brouwersvliet een stek vonden, versterkt de representativiteit van het VEV. Het bekommert evenzeer het VBO, dat zijn traditioneel monopolie over de bedrijfstakken ziet verwateren.ONDERHANDELEN ZOALS VORIGE EEUWKarel Vinck is de no-nonsensevoorzitter van het VEV. Moties en andere plechtige verklaringen interesseren hem niet, de bedrijfsleider wil resultaten. Dat heeft hij al bewezen toen hij Eternit leidde, Bekaert door woelige internationale wateren stuurde en vooral het versleten Union Minière succesvol herstructureerde. Twee congressen geleden zette de topmanager zich in de voorzittersstoel van het VEV, uit puur geloof in het regionaal sociaal overleg. De in francofiele kringen vertoevende Vinck nam er tot eenieders verbazing ontslag voor als voorzitter van de invloedrijke patroonsfederatie Fabrimetal. Op een of ander moment heeft hij in dat federale overlegcircuit moeten vaststellen dat nationaal sociaal overleg niet langer kan. Op het jongste congres herhaalde hij dat Vlaanderen en Wallonië daartoe sociaal-economisch te veel van mekaar verschillen. Eerder dreigde Karel Vinck met Vlaamse sociale akkoorden indien het federale overleg mislukt. Na drie mislukte sociale onderhandelingen heeft hij nu zijn rekening gemaakt en concludeerde op het Brussels congres: "Het uitblijven van een sociaal akkoord is te wijten aan het eeuwig zoeken naar compromissen van tegengestelde uitgangspunten en belangen, van ideologische en corporatistische geschillen inzake sociaal-economische beleidsvisie. De sociale partners lopen vast in het conflictmodel van de negentiende eeuw. Al die sociale hoogmissen creëren enkel meer rigiditeit." Voor een helder gedefinieerd probleem is makkelijk een oplossing te vinden. Het VEV-congres haalde zijn mosterd bij het Nederlandse Poldermodel. De federale sociale partners sluiten niet langer akkoorden, zij adviseren enkel nog de regering over de macro-economische situatie en de arbeidsmarkt. Op basis daarvan stelt de regering de loonnorm vast. In de Vlaamse bedrijfstakken en eventueel in de ondernemingen onderhandelen de sociale partners over de concrete sociaal-economische banenplannen. Bovendien kunnen sectoriële akkoorden veel beter dan nationale inspelen op de regionale verschillen en rekening houden met de sterkten en de zwakten van de bedrijfstakken. Het sociaal overleg in de metaalsector verloopt anders dan in de chemie of in de social-profit. "Dat is een tussenstap naar het totale Vlaamse overleg", meldt Vinck.EEN RONDJE STAATSHERVORMINGHet groot applaus van de 1200 werkgevers op het congres hoeft niet te verwonderen. De ondernemingswereld is al een hele tijd moe van het stroeve en bureaucratische federaal sociaal overleg. Maar hoe wil het VEV die structuurhervorming wel realiseren? Wellicht is daartoe een Belgisch sociaal akkoord nodig, een soort sociaal-economische staatshervorming. Maar aan de onderhandelingstafel zullen de Vlamingen weinig bondgenoten vinden. Om vanzelfsprekende redenen zeker de nationale sociale partners niet. De Waalse UWE en het Brusselse VOB zijn onmachtige werkgeverspartners, zonder belangstelling voor het sociaal overleg laat staan regionaal overleg. En de Vlaamse vakbonden zitten vastgeklit in de solidariteit met hun nationale bonden. Karel Vinck laat trouwens de politieke knipperlichten flikkeren. Voor de sociale doorbraak is ook een politieke doorbraak nodig, met meer fiscale en parafiscale autonomie voor Vlaanderen. Die (gedeeltelijke) splitsing van de sociale zekerheid houdt hij omfloerst, al suggereert hij de splitsing van het gezinsbeleid (kinderbijslagstelsel?) en het gezondheidsbeleid. Het wordt na de verkiezingen van 1999 een heikel rondje staatshervorming. Waarom getroost het Vlaams Economisch Verbond zich al dat congresgeweld? "Om een doorbraak naar meer werk te realiseren", antwoordt Vinck. Terwijl het Verbond van Belgische Ondernemingen zich onlangs nog op zijn tweejaarlijks congres "Forum" kopzorgen maakte over het uitblijven van wettelijke regelingen voor de werknemersparticipatie in het kapitaal en de winst van de ondernemingen, piekert het VEV over werkgelegenheid. Op de Brusselse Heizel verwachtten weinigen dat de economische groei de werkloosheid vanzelf opslorpt. En de populaire klacht dat werkgevers geen geschikte medewerkers meer kunnen vinden, viel er slechts een enkele keer te horen.Guido Despiegelaere