DOOR FRANS VERLEYEN
...

DOOR FRANS VERLEYEN HET VOLK, VERENIGD IN EEN GEDACHTE van openbaar belang, bestaat dus tóch. In zijn steeds moeizamer omgang met de gerechtelijke macht is het weliswaar zijn meest geliefde icoon kwijt, met name Jean-Marc Connerotte, maar het blijft van zich doen spreken. De luie burger, de kiezer die anderhalf jaar geleden nog buigzaam genoeg bleek om het over hem heersende regime aan het bewind te laten, is uit bed gekropen. De onsmakelijke Agusta-affaire, waarin het socialisme werd verraden en een paar volwassen mannelijke doden vielen, kreeg hem mei 1995 nog net niet wakker. Maar in het rumoer rond de spookmisdadiger Dutroux kon geen enkel reclamebureau nog helpen. Nu waren immers kinderen gestorven, en hoe, door de nalatigheid van magistraten die gewoon hun werk verwaarloosd hadden, of erger. Toen eind augustus duidelijk werd dat die hooggeplaatste mensen in Charleroi niet meteen naar de gevangenis werden gebracht, op verdenking van dood door schuld het niet bijstaan van personen in levensgevaar, begon de al zo oude lont te smeulen. Pijnstillende rituelen, zoals de op alle zenders vertoonde begrafenisplechtigheden en een wat riskante tussenkomst van Albert II, kregen haar niet gedoofd. De Belgische bevolking voelt zich al jaren verwaarloosd door de weinig pedagogische Dehaene-cultuur. Ook nu blijft zij zitten met haar vragen over altijd opnieuw gedwarsboomde zoekers naar waarheid, en over de rest. Nu moet, zoals iedereen dat mee heeft beleefd, ook de ?kleine? en nogal emotionele onderzoeksrechter Connerotte zijn dossier andermaal afgeven : terwille van de benefiet-avond, de vulpen van 1.080 frank, het ?gewettigde vermoeden van partijdigheid.? Dat verdict werd uitgesproken door een juridisch apparaat dat alle grote, gevoelige rechtszaken van de afgelopen vijftien jaar systematisch onttrok aan hardnekkig en samenhangend onderzoek. Om het nadien ergens ver weg in een dossierkast te slapen te leggen. Neufchâteau is een vredig stadsdorp. Het gerechtsgebouwtje, stijl Maria-Theresia, ligt aan een stil plein met wat bomen in het centrum van de daar levende gemeenschap. Volgens drie, vier plaatselijke herbergiers weet de naarstige ?juge? er ongeveer alles. Hij kent er het lief en leed in de gezinnen, de op til staande echtscheidingen, het overspel, de moeskopperij, de niet opgeloste notariskwesties, de onhandelbare kinderen, de reële samenleving dus. Zijn wereldje. Dichtbij ligt het gelijkaardige plaatsje Bertrix, waar niet een Palais de Justice maar het granietgrijze kerkgebouw boven de daken uitsteekt. Daar mochten de uit hun kelder bevrijde kinderen die beruchte spaghetti eten in het gezelschap van monsieur Connerotte. Zo kon hij op kousenvoeten vertrouwelijk contact beginnen leggen met de meisjes die hij ooit zou moeten ondervragen. Later, want toen was dat nog niet mogelijk. Ze waren nog altijd zo bang als een gekwetst vogeltje. Maar een uurtje mee aan hun tafel zitten, een applausje en het vriendelijk in ontvangst nemen van een bescheiden souvenir zou alvast hun vertrouwen in het komende gerechtsgebeuren bevorderen. Kortom : Connerotte stelde op die avond van nota bene zijn eigen trouwdag een schrandere, professionele onderzoeksdaad waarop niets viel aan te merken. In de onwezenlijke juristen-drukte van vorige week, pro of contra het vermoeden van partijdigheid, vergaten de beste professoren (en ook Cassatie zelf) dat simpele argument : het was een onderzoeksdaad, of kon er alleszins voor doorgaan. Zelfs het Europese Hof voor de Rechten van de Mens, waaraan België zich in andere kwesties overigens weinig gelegen laat, kan daar in Straatsburg nooit wat tegen inbrengen. Het heeft niet eens de bevoegdheid om de heer Dutroux ooit in vrijheid te doen stellen. Het was dus nergens voor nodig dat, vorige maandag, onze Belgische rechtspraak aan de rechten van die man meer aandacht schonk dan aan die van zijn slachtoffers. Straatsburg kan niet eens weten dat ook de magistraten bij Cassatie en al hun voorname collega's een partijkaart hebben, waaraan ook zij ooit hun per definitie partijdige loopbaan mochten danken. Dat kinderfeestje in de Ardennen bracht, onverhoeds, de door politici gevreesde kettingreactie op gang. Een nauwelijks te ontrafelen proces van algemeen vertoonde woede, afkeer, verdriet en wantrouwen trad in werking. Wat en wie staat er op die gewelddadig pedofiele video-banden ? Wat heeft Nihoul precies gezegd over welke aristocraten die aan zijn seks-kasteelfuiven deelnamen ? ?Er verbergen zich gros légumes in het Belgische systeem. Die moeten worden opgespoord,? klaagde vorige zondag een oude oorlogsveteraan op de uitgesleten trappen van Connerotte's werkplek. Zijn vaderlands drapeau hing er slap bij. De kardinaalsrode ambtstoga van de procureur-generaal bij het Hof van Cassatie, stond daarentegen volmaakt in de plooi. Op haar verzoek schonken de vijf naar mevrouw Liekendael luisterende rechters haar dan ook ?de ontlasting?, zoals dat in de Brusselse wettelijkheid heet, van Jean-Marc Connerotte. Gewoon gezegd, hij moet zich voortaan met iets anders bezig houden. Zo kon iedereen, in slow motion, de kettingbotsing gadeslaan op de gammele autostrade van het Belgische staatsbestel en zijn stilaan onwerkzame pretenties. De hoogste magistratuur knalde achtereenvolgens tegen het volk aan, tegen het rechtsgevoel, de rechtvaardigheid zelf en tenslotte de van angst piepende politieke wereld. ONZICHTBAAR IN DE ACHTERGROND moet het hele Belgische gezagsapparaat koortsachtig naar oplossingen hebben gezocht, naar discrete boodschappers die via geschikte tussenpersonen al dan niet in de koninklijke entourage de klap zouden kunnen verzachten of de bom ontmijnen. Het heeft een klein beetje geholpen, niet heel Neufchâteau is afgedankt. Nochtans is geen enkel democratisch regime bestand tegen het met vele feiten gestoffeerde volksvermoeden dat achter het justitiële decorum voortdurend koningsdrama's van Shakespeare worden gespeeld : verhalen over geld, seks, macht en geheim. Hoe hard een slapeloze justitieminister Stefaan De Clerck ook werkt om de normale gang van zaken te herstellen, vreet het politieke koudvuur zich door de weefsels van het regime.