De Kroonraad van Knack bestaat uit Mark Eyskens, Paul Muys, Jacques Rogge en Etienne Vermeersch. Hij wordt geraadpleegd over uitzonderlijke omstandigheden.
...

De Kroonraad van Knack bestaat uit Mark Eyskens, Paul Muys, Jacques Rogge en Etienne Vermeersch. Hij wordt geraadpleegd over uitzonderlijke omstandigheden. Mijnheer Vermeersch, laten we de laatste zitting van De Kroonraad beginnen met het huwelijk, dat volgens recente cijfers in één op drie gevallen spaak loopt. Terwijl het gezin door de grote politieke partijen nog altijd de hoeksteen van de samenleving wordt genoemd. ETIENNE VERMEERSCH : Als twee mensen het plan opvatten om samen te gaan wonen, kunnen ze dat door de maatschappij laten bevestigen in een huwelijk. Ze aanvaarden dan een externe rem op hun scheidingsmogelijkheden. Ik heb daar niets tegen, maar ik zie het ook niet als een noodzaak, tenminste zolang er geen kinderen zijn. Is dat laatste wel zo, dan vind ik dat aan die kinderen een supplementaire garantie mag geboden worden dat hun ouders voor hen zullen zorgen, liefst samen en gedurende de hele opvoedingsperiode. Als er geen kinderen zijn, vind ik dat mensen ook onder elkaar een overeenkomst kunnen afsluiten om samen te leven, voor altijd of voor een beperkte periode, zonder dat zoiets hen op een aantal domeinen benadeelt ten opzichte van gehuwde personen. Het moet mogelijk zijn dat bij ziekte, de partner beschouwd wordt als de vertrouwenspersoon, evenwaardig met een wettige echtgenoot of echtgenote. Het moet mogelijk zijn elkaar contractueel als begunstigde op te geven voor verzekeringen of erfenissen, zonder dat zoiets fiscaal strenger wordt aangepakt dan in het geval van een huwelijk. Er mag ook geen discriminatie bestaan tussen samenlevingscontracten van mensen van verschillend of van gelijk geslacht. Het streven naar homo-huwelijken vind ik echter wat eigenaardig. Ik ben er niet radicaal tegen, maar ik vind het een conservatieve optie. Wie zo een huwelijk aangaat, moet ook de strengere procedures voor een eventuele ontbinding en de daarmee gepaard gaande moeilijkheden aanvaarden. Heeft u er bezwaar tegen dat homoseksuele koppels kinderen adopteren of via kunstmatige inseminatie verwekken ? VERMEERSCH : Ik heb er in elk geval bedenkingen bij. Ik vind dat iedereen veel langer zou moeten nadenken vooraleer kinderen op de wereld te zetten. Dat gebeurt meestal omdat de ouders het graag willen. Maar in deze kwestie zijn niet de behoeften van de ouders doorslaggevend, wel de belangen van het kind. Er zijn al te veel kinderen. Wie er nog bij wil, moet garanties kunnen bieden dat dat in optimale omstandigheden gebeurt. Als die garanties of beveiligingen minder sterk zijn, zou men veel meer moeten aarzelen. Ik ben dus al geen groot voorstander van het feit dat gewone echtparen zo maar kinderen hebben, dus ben ik er zeker geen voorstander van dat homo-koppels er hebben. In Zweden is de idee gangbaar dat een kind het recht heeft zijn genetische vader en moeder te kennen. Je zou dat kunnen uitbreiden tot het recht om door zijn genetische vader en moeder te worden opgevoed, tenzij dat door spijtige omstandigheden onmogelijk is. Bij homo-koppels is minstens één van de genetische ouders van tevoren gewild afwezig. Ik heb daar nog geen definitief oordeel over, maar intuïtief vind ik het geen ideale situatie. De behoeften van het koppel primeren hier al te duidelijk op de belangen en eventuele noden van het toekomstige kind. Blijft het gezin ook voor u de ideale samenlevingsvorm ? VERMEERSCH : Voor de kinderen lijkt het me in onze cultuur wel het beste. Maar wat is een gezin ? Maatschappijen bestaan niet als er geen kinderen ter wereld gebracht worden. In die zin zijn seksuele relaties en opvoedingsrelaties noodzakelijk. Maar de feiten tonen aan dat ongeveer één derde van de huwelijksrelaties bij ons stuk loopt. Ik vind dat niemand een oordeel moet vellen over de situatie van andere mensen, en dat er geen morele smet mag kleven op het mislukken van een huwelijk. Ik begrijp dus niet waarom sommigen het monogame onverbrekelijke huwelijk op een onomstootbaar voetstuk plaatsen, en wat zij precies bedoelen met : het gezin is de hoeksteen van de maatschappij. Is die hoeksteen dan al voor één derde afgebrokkeld ? Ze weten toch dat zoiets niet meer overeenstemt met de realiteit. Een politieke partij, bijvoorbeeld de CVP, kan het nog wel als ideaalbeeld naar voren schuiven ? VERMEERSCH : Een partij kan uiteraard eisen stellen aan haar militanten. Als Alexandra Colen een relatie begint met Kris Merckx, zullen hun partijen daar moeite mee hebben. Maar je eisen moeten realistisch zijn. Je kan, bijvoorbeeld, niet verwachten dat mensen van je partij nooit een auto-ongeluk veroorzaken. Als de CVP de waarde van het onverbrekelijke huwelijk zo sterk wil beklemtomen dat het als een ethisch tekort wordt aangevoeld als iemand dat niet kan waar maken, moet ze dat duidelijk zeggen. En in dat geval moeten de mandatarissen zich daaraan houden. Maar zo een ingreep in het privé-leven zou aantonen dat de CVP naïef in de wereld staat. Het wetsvoorstel-Willems-Landuyt tegen discriminatie van homo's zorgt voor een grote controverse. Tegenstanders spreken van censuur. VERMEERSCH : Ik heb de tekst zelf nog altijd niet gelezen, ik ben dus voorzichtig. Er is een onderscheid tussen de vrijheid van mening en meningsuiting, en aan de andere kant het publieke handelen. Als iemand weigert een appartement te verhuren aan een homo-koppel, is dat een vorm van discriminatie die volgens mij mag verboden worden. Maar de wet mag niet verbieden dat iemand zegt : ik ben tegen homoseksuele relaties. Als het niet gepaard gaat met zware beledigingen, moet iedereen het recht hebben te zeggen wat hij denkt. Ik zal nooit bij wet laten verbieden dat mevrouw Colen stommiteiten vertelt over homoseksualiteit, zolang ze mij niet verbieden om te zeggen dat het stommiteiten zijn. Dus, als het voorstel-Willems-Landuyt de vrije meningsuiting aantast, ben ik het er niet mee eens. Maar indien het enkel publieke discriminatie ten opzichte van een bepaald type mensen verbiedt, steun ik het. Concrete voorbeelden tonen de moeilijkheid met een dergelijk wetsvoorstel aan. Is de kerk strafbaar als zij vrouwen weigert voor het priesterambt ? VERMEERSCH : De kerk handelt discriminatorisch tegenover vrouwen, maar ik denk dat dat niet bij wet verboden kan worden omdat het tot het interne leven van deze organisatie behoort. Als de kerk dus zegt dat vrouwen geen priester mogen worden of dat zwarten geen priester mogen worden, zoals vroeger bij de Mormonen, dan is dat een bedenkelijk standpunt maar goed, men doet in zijn kerk wat men wil. Maar wat is dan het verschil met de eigenaar van een flatgebouw die geen homo-koppels of geen Marokkanen in zijn appartementen wil ? VERMEERSCH : Het verschil is dat die eigenaar op de publieke markt komt met zijn appartement. En dan moet hij zich gedragen volgens de wetten van de maatschappij. Geen discriminatie op basis van ras of seksuele geaardheid. De eigenaar van een bedrijf neemt iemand aan, maar wenst geen homo of geen vrouw. VERMEERSCH : Zelfde redenering, dat zou ik absoluut niet aanvaarden. Waarom mag de kerk dan een vrouw verbieden om priester te worden ? VERMEERSCH : Omdat de kerk geen gewoon bedrijf is maar een wereldbeschouwelijke instelling waarin de opinies zelf de grondslag van het systeem vormen. Dat vind ik toch een verschil. Automatisch volgt de vraag hoe het zit met katholieke scholen of ziekenhuizen : mogen zij homoseksuele of gescheiden personeelsleden weigeren of ontslaan ? Mijn principe is : een instelling die grotendeels gesubsidieerd wordt door de overheid, moet de wetten van die overheid naleven en mag dus niet discrimineren. Ook een katholieke school moet dus een homoseksuele leerkracht aanvaarden, zolang die de gedragsregels van de school niet in het publiek schendt, maar dat geldt natuurlijk net zo goed voor heteroseksuele leerkrachten. Wenst iemand met uitsluitend eigen geld een privé-school op te richten, dan aanvaardt of weigert hij wie hij wil. Vlaams minister van Welzijn en Cultuur Luc Martens heeft deze week gepleit voor gemeentelijk stemrecht voor migranten. Bent u daar voorstander van ? VERMEERSCH : Neen, tot iemand mij met een degelijke argumentatie van het tegendeel kan overtuigen. Mijns inziens zijn mensen die pleiten voor stemrecht voor migranten in feite objectieve bondgenoten van het Vlaams Blok. Frank Vanhecke wil de migranten terugsturen. Dat zal hij nooit en onder geen enkel beding kunnen doen, indien zij de Belgische nationaliteit hebben. Een staat die zijn eigen burgers het land uitzet vanwege hun afkomst, wordt uit de wereldgemeenschap gestoten. Zoals Zuid-Afrika ten tijde van de apartheid. Ik begrijp niet wat mensen van Marokkaanse of Turkse afkomst die hier geboren en opgegroeid zijn, school gelopen hebben, onze taal spreken, in onze cultuur zijn opgenomen en weten dat ze hier zullen blijven wonen, wat die mensen ervan weerhoudt om zich te laten naturaliseren. Wie pleit voor stemrecht voor migranten zonder Belgische nationaliteit, stimuleert hen om zich niet te laten naturaliseren. Ik vind dat we het tegenovergestelde moeten nastreven. Die mensen moeten niet zeggen : ik ben Marokkaan of Turk, want dat is niet waar. Zij zijn Belg, Vlaming, Antwerpenaar. Velen zelfs meer Antwerpenaar, ook cultureel, dan Filip Dewinter. Als je in een bepaalde maatschappij geïntegreerd bent, waarom dan nog een buitenlandse nationaliteit behouden ? Niets belet hen overigens om hun godsdienst en allerlei gebruiken te bewaren. In de universitaire wereld was er ophef over het voorstel van de planningscommissie van Volksgezondheid om het aantal nieuwe artsen tegen 2006 te halveren. VERMEERSCH : Volgens sommige media zouden de universiteiten daarmee ingestemd hebben, maar dat is volkomen onjuist. Dit voorstel is vooraf noch in mijn universiteit, noch in de Vlaamse Interuniversitaire Raad (Vlir) besproken, laat staan goedgekeurd. In die commissie zitten een paar deskundigen die tot de universitaire wereld behoren, maar dat betekent niet dat de universiteiten ermee akkoord gaan. Het zou beschamend zijn mochten ze dat wel doen, want dit advies is knettergek. Het wordt gemotiveerd op basis van veertien premissen waarin geen cijfer vermeld is, terwijl de conclusie plotseling uit bijna niets dan cijfers bestaat. Aristoteles zou in zijn tijd al achterover zijn gevallen van zo een foutieve redenering. Er wordt ook geen rekening gehouden met het grote verschil tussen Franstaligen en Vlamingen wat betreft het aantal artsen per duizend inwoners. Aan dit advies kan geen gevolg gegeven worden. Ik wil er nog één ding aan toevoegen : als je het artsenaantal binnen zeven jaar wil afbouwen, moet je ook iets veranderen aan de huidige pensioenregeling. Je kan niet zeggen : een aantal jonge mensen mag er niet bij komen, terwijl alle mensen van boven de 65 jaar er wel bij mogen blijven. Dat gaat niet op. Maar in het advies van de planningscommissie vind ik daarover niets terug. Eén puntje uit het buitenland nog om af te sluiten. In Caïro stelt de Arabische wereld zich in blok op tegen de Israëlische premier Netanyahu, wiens regeringsverklaring voor grote ongerustheid zorgt. VERMEERSCH : Ik vind dat Netanyahu zich kan ontwikkelen tot één van de grootste politici van deze eeuw, op voorwaarde dat hij zijn verkiezingsbeloften inslikt. Zoals Charles De Gaulle dat indertijd heeft gedaan in de kwestie-Algerije. Helaas vrees ik dat Netanyahu geen groot man zal worden. Als hij uitvoert wat hij aankondigt, is dat voor het Midden-Oosten rampzalig, er is geen ander woord voor. De nederzettingen op de Westbank zijn historisch gezien één van de grootste vergissingen van Likoed geweest. Zoiets opnieuw aanmoedigen, is boosaardig en is de Palestijnen tot wanhoop drijven. Als ze daartegen een nieuwe opstand ontketenen met alle mogelijke geweldplegingen als gevolg, wie zijn wij dan nog om hen ongelijk te geven ? Warren Christopher heeft al gewaarschuwd. Zullen de VS ingrijpen tegen Netanyahu ? VERMEERSCH : De Amerikaanse regering zit in een hachelijke positie tot de presidentsverkiezingen van november, waarbij Bill Clinton de stemmen van de Amerikaanse joden nodig heeft. Tot die verkiezingen achter de rug zijn, kunnen de Amerikanen weinig doen. Aan de andere kant wordt Netanyahu wel bedreigd door de Arabische landen, die zich voor het eerst na de Golfoorlog weer verenigd hebben. Daar zal hij terdege rekening mee moeten houden. Als hij de vredespolitiek van Rabin en Peres niet voortzet, vrees ik een onoverzienbaar drama, in de eerste plaats voor Israël zelf. Ik neem aan dat de verstandige Israëli's in dat geval Israël zullen verlaten. Mijnheer Vermeersch, wij danken u en uw drie collega's hartelijk voor de medewerking aan het eerste jaar van onze Kroonraad. Koen Meulenaere