Omdat ?Een oog voor blindheid? (Knack nr. 36) correcte informatie zegt te brengen, wil ik enkele feiten rechtzetten. Dat het aantal blinden en slechtzienden toeneemt, is niet zozeer te wijten aan glaucoom bij een vergrijzende bevolking, maar aan het langer in leven blijven van terecht door bijzondere zorgen omringde visueel gehandicapte kinderen.
...

Omdat ?Een oog voor blindheid? (Knack nr. 36) correcte informatie zegt te brengen, wil ik enkele feiten rechtzetten. Dat het aantal blinden en slechtzienden toeneemt, is niet zozeer te wijten aan glaucoom bij een vergrijzende bevolking, maar aan het langer in leven blijven van terecht door bijzondere zorgen omringde visueel gehandicapte kinderen. Ongevallen laten een groeiend aantal neuro-ophtalmologische gehandicapte mensen na, daar vooral het gelaat en de hersenen bijna altijd getroffen worden. Functionele onderzoeken in de vroege ziektestadia hebben bij diabetici vroegtijdige behandelingen toegelaten die blindheid voorkomen. De zwaarst getroffen diabetici zijn echter de juveniele diabetici en niet zozeer de vergrijzende gevallen. Uit het artikel blijkt dat intraoculaire drukstijging als geïsoleerd cijfer bekeken van het grootste belang is. Dit is niet juist : het ogenblik van de dag, de omstandigheden van de meting, en het gebruikte meetapparaat moeten vermeld worden. 's Morgens zal bij patiënten die aanleg hebben voor oogdrukstijging, de oogdruk hoger zijn, terwijl in de late namiddag normale of zelfs lage cijfers gevonden worden. Het nemen van de oogdruk heeft weinig betekenis zonder een gelijktijdige opname van het gezichtsveld, omdat een gestegen druk het gezichtsveld beïnvloedt. Een verhoogd oogdrukcijfer kan bij beginnend glaucoom gedurende lange tijd de functionele toestand van het oog ongerept laten : maar ook dan zal vroeg of laat functioneel verlies optreden. Specifiek verlies van functie zoals bij gestegen oogdruk kan optreden, kan bestaan bij aandoeningen waarbij geen intraoculaire drukstijging aanwezig is en zelfs erfelijk in families aangetroffen worden. Er bestaan verschillende vormen van glaucoomziekte die onderscheiden worden volgens het al dan niet open zijn van de voorkamerhoek. Open hoek glaucoom is een sluipende gezichtsveldvermindering terwijl gesloten hoek glaucoom slechts een hoge druk vertoont in bepaalde omstandigheden (duisternis, psychische opwinding) : dit laatste is dus niet te detecteren door serie-onderzoeken. Het geïsoleerd nemen van de oogdruk is dus niet het neusje van de zalm. De beste preventie is het volledige oogonderzoek door de oogarts, jaarlijks te herhalen vanaf de 35 tot 40 jaar. De boodschap voor het publiek luidt dan ook regelmatig, minstens eenmaal per jaar een controle van de oogdruk samen met functionele tests laten uitvoeren. Vooral zij die in hun familie mensen hebben bij wie glaucoom voorkomt : dit is de enige essentiële preventie. Beletten dat glaucoom ontstaat, is gebonden aan genetische facturen, en de oplossing zal afhankelijk zijn van wetenschappelijk onderzoek in de moleculaire biologie, de genetica en de immunologie. Glaucoom is een multifactoriële aandoening waarvan de oorzaak nog niet kan behandeld worden. De arts kan wel zo vroeg mogelijk een relatie vinden tussen gestegen of niet gestegen oogdruk en kan verlies van gezichtsveld voorkomen door zo vroeg mogelijk een juiste behandeling in te stellen. Waar u niet over spreekt, is dat met het vergrijzen van de bevolking het aantal oudere gehandicapte patiënten toeneemt ten gevolge van ?seniele maculaire degeneratie.? De eerste discrete symptomen daarvan kunnen al vanaf 40 jaar aanwezig zijn. Op dit ogenblik zijn noch de echte oorzaak noch een afdoende behandeling gekend. Het is deze aandoening die de oogartsen ten zeerste frustreert en de voornaamste reden is dat vele gepensioneerden een gecompromitteerde derde en vierde leeftijd doormaken. Prof. Dr. A. Neetens, Antwerpen.