De wetenschap wordt vaak misbruikt om dingen goed te praten. Als een duur initiatief niet zo meteen aan de publieke opinie verkocht raakt, slepen de 'verkopers' er graag wat wetenschappelijke argumenten bij.
...

De wetenschap wordt vaak misbruikt om dingen goed te praten. Als een duur initiatief niet zo meteen aan de publieke opinie verkocht raakt, slepen de 'verkopers' er graag wat wetenschappelijke argumenten bij. Avonturiers houden ervan hun wilde en zinloze plannen met wetenschappelijke vaagheden een zeker serieux mee te geven. In zekere zin kan de ruimtevaart nog altijd als het werk van avonturiers worden beschouwd, hoewel de technologische realisaties ervan uiteraard tot de verbeelding spreken. De eerste Belgische astronaut, Dirk Frimout, had het altijd over het wetenschappelijk werk dat hij in de ruimte had verricht. Maar wat daarvan de resultaten waren, is nog altijd niet duidelijk. Ook nummer twee, Frank De Winne, deed aan wetenschappelijk werk, dat wel veel aandacht kreeg. Dat de Belgische diensten voor wetenschapsbeleid 15 miljoen euro ophoestten voor De Winnes vlucht, ontlokte heel wat wetenschappers diepe zuchten. Met 15 miljoen euro was op aarde veel meer mogelijk geweest dan het handvol - gezien de omstandigheden eenvoudige - experimentjes dat De Winne uitvoerde. Dan maar dat andere verkoopargument, de economie, erbij sleuren: die 15 miljoen zouden een goede stimulans zijn voor onze ruimtevaartindustrie. Nog een stelling die zelden met voorbeelden wordt gestaafd. Wat hebben wij in godsnaam in de ruimte te zoeken? Leven op aarde is al moeilijk genoeg. Wij zijn zo geëvolueerd dat we optimaal zijn aangepast aan de specifieke omstandigheden die op aarde heersen. In de ruimte gelden andere omstandigheden, zoals gewichtloosheid en kosmische straling, die ongezond zijn voor een mens. In het blad van de Universiteit Gent zei De Winne daarover: 'Als je ziet hoeveel lanceringen - gelukkig van onbemande ruimtevluchten - de laatste tijd fout zijn gelopen, dan kan ik je garanderen dat boven in een raket gaan zitten heel schadelijk voor de gezondheid kan zijn.'Een helaas visionair inzicht, want nog voor de publicatie van zijn woorden verbrandde het ruimteveer Columbia bij zijn terugkeer in de aardatmosfeer. Aan boord zeven astronauten die meer dan tachtig experimenten hadden uitgevoerd, waarvan acht Belgische. Een wetenschappelijke vlucht die een half miljard euro heeft gekost. 'Om de toekomst van zijn bemand ruimtevaartprogramma te verantwoorden, staat de Amerikaanse NASA onder toenemende druk om de wereld te tonen dat er in de ruimte bruikbaar onderzoek gedaan kan worden', stelde een commentator in het vakblad New Scientist. 'Maar kan wetenschap een half miljard euro waard zijn?' Een aantal van de Belgische experimenten die vernield werden, vloeiden voort uit De Winnes proeven. Een klap voor de betrokken wetenschappers. Tien jaar werk verloren, was een veelgehoorde commentaar. En 15 miljoen euro aan Belgische onderzoekskredieten. Dirk Draulans