'Het lijkt een Belgisch probleem', grinnikt Jonas De Maere uit Melsele. In 2011 ging hij de markt in Oekraïne aftasten als consulent in de Oekraïense wijnsector. 'Twee talen, twee gewesten, West-Oekraïne gericht op Europa, het oosten op Moskou.'
...

'Het lijkt een Belgisch probleem', grinnikt Jonas De Maere uit Melsele. In 2011 ging hij de markt in Oekraïne aftasten als consulent in de Oekraïense wijnsector. 'Twee talen, twee gewesten, West-Oekraïne gericht op Europa, het oosten op Moskou.' Economist uit Kiev Andriy Boytsun, gepromoveerd in Antwerpen, schudt het hoofd. 'Tot de laatste twee, drie weken verliep alles vreedzaam. Maar president Janoekovitsj blijft tijd winnen. De oppositie heeft geen kaas gegeten van onderhandelen. Gevolg: een patstelling.' Dat voelt vooral de economie. Jonas De Maere: 'Ik werk nu drie jaar op deze markt. Een moeilijke markt, er is weinig regulering, veel corruptie en een directe onderhandelingsstijl. Maar de markt is sterk geconcentreerd, er is dus nog veel ruimte voor nieuwe spelers en nieuwe producten. Maar zolang de onrust aansleept, is geen enkele zakenpartner te bereiken. Blijven heeft geen enkele zin. De invoer kwam nochtans net op gang. Oekraïne moet die grote Europese markt ook kunnen aanboren, rijk als het land is aan landbouwproducten en IT. Maar efficiëntie is nodig. Anders stort Oekraïne in.' 'De handelaars zitten in zak en as', zegt Boytsun. 'Ik sprak pas met de eigenaar van enkele kledingwinkels in het centrum van Kiev. Verkoop en omzet zijn gedaald met 47 procent. Elders is er ook een daling met 5 tot 10 procent. De uitvoer is een uitzondering. Mijn broer zit in de houthandel. Die is minder gevoelig voor de crisis. Maar het voorgenomen associatieakkoord met de EU veroorzaakte direct douaneproblemen met Rusland.' Sergej Goesovski heeft een vijftal restaurants in hartje Kiev. Zijn pronkstuk, Osteria Pantagruel in de Lysenkostraat, boet 30 procent in. 'December is normaal gezien een topmaand, iedereen koopt wijn voor de feestdagen. Maar ik heb bewust het wijnfestival afgelast; het past niet te vieren als er klappen vallen.' Omgekeerd zet de oppositie presidentsgetrouwe parlementsleden een hak. De bakkerijketen Koelinitsji van Vladimir Misik verkoopt de helft minder. De pompen van WOG, de benzinestations van Igor Jeremejev, staan er verlaten bij. 'De ommezwaai van Janoekovitsj over het associatieakkoord was een zware klap', zegt De Maere. 'De winkels blijven wel open, de bevoorrading gaat door. Maar nieuwe contracten liggen stil. De al wankele begroting gaat weer een dreun krijgen. En die lening van 15 miljard dollar van Poetin, dat is een habbekrats op een bbp van 335 miljard dollar in 2013. Ook gas blijft duurder dan wat Europa ervoor betaalt. Het ergste is dat de koerswijziging de bedrijven verplicht zich weer op Moskou te oriënteren. Ze moeten hun handelscontracten herzien, soms ook opzeggen. Heel wat projecten zaten in de startfase, zoals de mijne. Die worden nu verstikt.' Goesovski relativeert: 'Ach, er komen barsten in de regeringspartij, onlusten in Janoekovitsj' eigen bolwerken. Een nieuwe oranje revolutie, zoals die van 2004, staat in de steigers.' Lukas De Vos