Een overwinning te vieren, ontgoocheling door te spoelen? Of drinkt u simpelweg graag een glas? Dan hadden onderzoekers van de University of Colorado onder leiding van dokter Tapan Mehta begin deze maand goed nieuws. Op een nierziektencongres presenteerden ze de resultaten van een studie van bijna 6000 mensen, waaruit bleek dat 'een kleine hoeveelheid wijn een positief effect voor je nieren en het hart heeft', zo schreef Het Nieuwsblad onder de kop 'Een beetje wijn drinken is gezond'. Waarom, dat is nog niet zeker, voegde de krant eraan toe. 'Mogelijk heeft het te maken met de polyfenolen in wijn, stoffen die ontstekingsremmend zijn en als antioxidant werken.'
...

Een overwinning te vieren, ontgoocheling door te spoelen? Of drinkt u simpelweg graag een glas? Dan hadden onderzoekers van de University of Colorado onder leiding van dokter Tapan Mehta begin deze maand goed nieuws. Op een nierziektencongres presenteerden ze de resultaten van een studie van bijna 6000 mensen, waaruit bleek dat 'een kleine hoeveelheid wijn een positief effect voor je nieren en het hart heeft', zo schreef Het Nieuwsblad onder de kop 'Een beetje wijn drinken is gezond'. Waarom, dat is nog niet zeker, voegde de krant eraan toe. 'Mogelijk heeft het te maken met de polyfenolen in wijn, stoffen die ontstekingsremmend zijn en als antioxidant werken.' Precies daarover verscheen een week later, in het medische vakblad JAMA, een studie van de Johns Hopkins University School of Medicine over achthonderd Italiaanse 65-plussers. Met een tegengestelde conclusie, welteverstaan. 'Rode wijn toch niet zo gezond', kopte Het Nieuwsblad erover. 'Lang werd beweerd dat resveratrol, een antioxidant in rode wijn, ervoor zorgt dat mensen langer leven. Dat is niet waar volgens nieuw onderzoek.' Eieren of jong. Is een glaasje wijn per dag gezond, zoals de dieetgoeroe wijlen Michel Montignac in de jaren 1990 al zei? Het eerlijke antwoord luidt dat de wetenschap er nog niet uit is, zo blijkt uit interviews met vier professoren. 'Er zijn aanwijzingen toe, maar het bewijsmateriaal is niet duidelijk en overtuigend genoeg', zegt cardioloog Ernst Rietzschel (UGent) gebald. Voor wie geen suiker-, hart- of leverziekte heeft, luidt zijn devies dat het 'mag maar niet moet'. 'Alcohol is geen medicijn waarvan je langer leeft. Maar voor een vrouw één glas en maximum twee voor een man, is een mooie graadmeter.' Voedings- en gezondheidsexperts Patrick Mullie (VUB) en Theo Niewold (KU Leuven) beamen die richtlijn, met hun eigen accenten. 'Fransen hebben ondanks hun vetrijke dieet gemiddeld minder doden door hart- en vaatziekten,' zegt Niewold, 'maar dat komt eerder doordat ze minder stress hebben dan door hun wijnconsumptie, denk ik. Dat laatste is hoe dan ook niet afdoend aangetoond.' Grootschalige bevolkingsonderzoeken naar het effect van een beetje alcohol op de gezondheid op de lange termijn, vinden - naast de nefaste gevolgen van overmaat - een positieve associatie. Maar geen oorzakelijk verband. Dat betekent ofwel (1) dat het effect er niet ís; ofwel (2) dat er te veel verstorende factoren zijn - zoals roken, eetgewoonten, stress... - om het in zulk onderzoek te kunnen vaststellen. Om het mechanisme alsnog uit te vissen, zetten wetenschappers daarom een stapje terug: kleinschalige labonderzoeken. 'Een beetje alcohol, en ik zeg bewust alcohol tout court, heeft een licht positief effect omdat het je goede cholesterol doet stijgen', zegt Patrick Mullie op basis daarvan. Omdat over het gezondheidseffect van die goede cholesterol de laatste vijf jaar evenwel vraagtekens rijzen, hecht professor Sander Kersten (Universiteit Wageningen) aan dat argument weinig waarde. Hij beoordeelt de stelling, zelfs over 'een beetje', als eerder onwaar. 'Vanuit maatschappelijk perspectief, met verkeersongevallen en verslavingsrisico', verduidelijkt hij. 'Dit is typisch iets waarbij je afhankelijk van hoe je ernaar kijkt op dit moment tot een andere conclusie komt. Ook als wetenschapper.' Trop is te veel, dat staat vast. Maar dat is voorlopig het enige. Omdat drie van vier experts besluiten dat een beetje alcohol 'geen kwaad kan en mogelijk een licht positief gezondheidseffect heeft', beoordeelt Knack de stelling als grotendeels waar. GROTENDEELS WAARJan Jagers'Een beetje wijn drinken is gezond' Het Nieuwsblad, naar onderzoek van de University of Colorado.