Aan de basis van zijn bestseller In Europa liggen de stukjes die Geert Mak in 1999 op de voorpagina van de krant NRC Handelsblad schreef. Met een laptop en vijftien kilogram boeken in zijn koffer maakte Mak een reis door Europa en door de tijd. Zoals je in vroegere tijden de 'spion des konings' had, die op markten zijn oor te luisteren legde om zijn vorst te informeren over wat er onder het volk leefde, zo voelde Mak zich de 'spion der lezers'.
...

Aan de basis van zijn bestseller In Europa liggen de stukjes die Geert Mak in 1999 op de voorpagina van de krant NRC Handelsblad schreef. Met een laptop en vijftien kilogram boeken in zijn koffer maakte Mak een reis door Europa en door de tijd. Zoals je in vroegere tijden de 'spion des konings' had, die op markten zijn oor te luisteren legde om zijn vorst te informeren over wat er onder het volk leefde, zo voelde Mak zich de 'spion der lezers'. 'Het was een soort van laatste inspectie', schreef hij. 'Hoe lag het continent erbij aan het einde van de 20e eeuw? Maar het was ook een historische reis: ik volgde letterlijk de sporen van de geschiedenis, door de eeuw en door het continent, beginnend in januari, bij de resten van de Parijse Wereldtentoonstelling en het bruisende Wenen, eindigend in december, in de ruïnes van Sarajevo.' Hij reisde langs wat in het Frans zo mooi lieux de mémoire heet - plaatsen van herinnering. Van Verdun en Ieper tot Vichy, Lourdes, Leningrad, Neurenberg en Novi Sad. Langs de bunkers van Berlijn, de geparfumeerde kleerkasten van Elena Ceausescu in Boekarest en speelgoedauto's in een verlaten crèche in Tsjernobyl. Hij praatte met getuigen. 'Mijn reisverslag gaat over het verleden en wat het verleden met ons doet. Het gaat over verscheurdheid en onwetendheid, over historie en angst, over armoede en hoop, over alles wat ons nieuwe Europa scheidt en bindt.' Op een door Knack georganiseerd debat met voormalig premier Guy Verhofstadt op de Antwerpse boekenbeurs zei Mak vorig jaar dat er door Europa een diepe, culturele kloof loopt. 'Zeg maar de klassieke afbakening tussen het West- en het Oost-Romeinse rijk. Aan de ene kant de rooms-katholieke Kerk, met alles wat daarop volgde: de reformatie, de renaissance, de verlichting, de romantiek en zo verder. Aan de andere kant de orthodoxie, waar toch heel andere opvattingen over de staat heersen. Heel simpel gezegd: aan de ene kant van die kloof drinken ze koffie met drab erin, en aan de andere kant filterkoffie of cappuccino.' Verhofstadt van zijn kant noemde In Europa het beste boek over de 20e eeuw dat hij ooit had gelezen. Alleen al in het Nederlands gingen van In Europa 350.000 exemplaren over de toonbank. De VPRO bewerkte het boek tot een 35-delige televisieserie die voor de zomer ook op Canvas te zien was. Met de voordeelbon bij deze Knack kunt u de verzamelkoffer In Europa afhalen in de Standaard Boekhandel voor 79,95 euro in plaats van 99,95 euro. Bovenop de eerste 18 afleveringen van de televisieserie bevat de luxekoffer 4 cd's met klassieke muziek, 7 podcasts ingesproken door Geert Mak en een poster van Europa anno 1900.