Er bestaat een mooie foto, van de hand van fotograaf Jean Guyaux, waarop hoofdredacteur Frans Verleyen en journalist Frank De Moor van Knack te zien zijn, terwijl ze het proces volgen dat voormalig premier en minister van Defensie Paul Vanden Boeynants tegen uitgever Willy De Nolf en tegen de hoofdredacteur van Knack had aangespannen. 'De perstafel present in haar eigen zaak', luidde het strijdlustige onderschrift bij de foto.
...

Er bestaat een mooie foto, van de hand van fotograaf Jean Guyaux, waarop hoofdredacteur Frans Verleyen en journalist Frank De Moor van Knack te zien zijn, terwijl ze het proces volgen dat voormalig premier en minister van Defensie Paul Vanden Boeynants tegen uitgever Willy De Nolf en tegen de hoofdredacteur van Knack had aangespannen. 'De perstafel present in haar eigen zaak', luidde het strijdlustige onderschrift bij de foto. Het blad had de opmerkelijke, om niet te zeggen verdachte banden van de minister met het bedrijfsleven - en met enkele wapenfabrikanten in het bijzonder - in het volle licht geplaatst. Waarop VDB de redactie met brieven en rechten van antwoord ondersneeuwde. 'Ik ben uw productiefste medewerker', zou Vanden Boeynants ooit tegen Verleyen zeggen. Maar het blad zette zich schrap en weigerde de rechten van antwoord af te drukken. Met als gevolg dat de twee partijen, de minister en de vertegenwoordigers van het blad, elkaar in augustus 1979 ontmoetten voor de Brusselse correctionele rechtbank. De zaak zou uiteindelijk op een minnelijke schikking uitdraaien. Want, en dat is minder bekend, de minister had een zekere sympathie voor die woelwaters van Knack. Dat kwam zo: in de dagen van de regering van de Waalse socialist Edmond Leburton kreeg de redactie uit het liberale kamp een bandopname toegespeeld van een pikante telefoonconversatie van Vanden Boeynants. Zeer gentlemanlike liet Verleyen de bandopname, zonder ze te beluisteren, aan de minister bezorgen. Een gebaar dat een man van de wereld als Paul Vanden Boeynants naar waarde wist te schatten. Zo ging dat in die dagen, dertig jaar geleden, op de redactie van Knack, waar redacteuren zoals Johan Struye met de kroontjespen notities maakten voor de fraai geciseleerde artikelen die zij dan aan de redactiesecretaresse dicteerden. De elektrische schrijfmachine, dat was vervaarlijke nieuwlichterij die het heldere denken ver- stoorde. De robotfoto van de Knack-lezer die de redactie toen voor ogen hield, was die van de Vlaamse onderwijzer, een slimme, fatsoenlijke man/vrouw die op ernstige wijze op de hoogte wenst te worden gehouden over de ware toestand waarin het land en de wereld zich bevinden. Toen het blad op 18 februari 1971 in de krantenwinkels verscheen, was vader Gaston Eyskens nog eerste minister en Richard Nixon president van de Verenigde Staten. Die dag ook stapte het Verenigd Koninkrijk eindelijk over op het decimale muntstelsel. Datzelfde jaar nog ging de dollar zweven, want niet langer inwisselbaar tegen goud. Het land was zich van weinig kwaad bewust. De Beatles en Will Tura waren populair en vader Eyskens verzekerde ons in een interview: 'De staatshervorming is af. Volledig gedaan.'Een jaar later nam Gaston Eyskens tijdens een dramatische bijeenkomst met de CVP-parlementsleden ontslag als premier en stapte hij, kaarsrecht als steeds, de Wetstraat uit. De jonge wolven, zo noemde Eyskens ze in Het laatste gesprek, namen de winkel over. Zij zouden de Belgische koterij afbreken en het land een nieuwe grondwettelijke gevel bezorgen. Knack is de kroniek geworden van de grote veranderingen die België tussen 1972 en vandaag heeft ondergaan. En af en toe waren we al te zelfverzekerd over de tussenresultaten. In De knikker en het spel. De jaren 70 volgens Knack schreef Verleyen: 'De grote traditionele doelen van links zijn [... ] bereikt in onze samenleving van sociaal verzekerde mieren. Die doelen liggen nu vastgevroren in talloze bestaande organisaties en hun eigen zichzelf bestendigende machtsapparaat. Voor revolutie, of zelfs maar voor een verfijning, een herverzekering van de verzorgingsstaat (die alles bijeen maar een goede kwarteeuw geduurd heeft) bestaat geen solide denkstelsel meer.' Ja, wat eigenwijsheid was het blad nooit vreemd. Maar Verleyen had er ook een waarschuwing aan toegevoegd: 'Met Narcissus is het slecht afgelopen: hij verdronk in zijn eigen spiegelbeeld.'Het is een waarschuwing die we de komende 35 jaar - en die zullen volgens voorspellers verderop in het blad minstens even spannend zijn als de voorbije 35 jaar - nooit mogen vergeten.Rik Van Cauwelaert