Kathleen Van Brempt is een tijdje uit de belangstelling geweest. Ze is 44 jaar, zowat de leeftijd waarop politici als Elio Di Rupo of Yves Leterme voor het eerst een regeringspost bemachtigden. Van Brempt is inmiddels al vijf jaar minister af. Het was een afscheid in mineur van de Vlaamse regering. In de pers ging alle aandacht toen naar het ontslag van Frank Vandenbroucke en de verrassende keuze voor Ingrid Lieten in plaats van de 'gebuisde' Peter Vanvelthoven. Aan de exit van Van Brempt werden weinig woorden verspild. Haar lot wekte weinig compassie en al helemaal geen empathie.
...

Kathleen Van Brempt is een tijdje uit de belangstelling geweest. Ze is 44 jaar, zowat de leeftijd waarop politici als Elio Di Rupo of Yves Leterme voor het eerst een regeringspost bemachtigden. Van Brempt is inmiddels al vijf jaar minister af. Het was een afscheid in mineur van de Vlaamse regering. In de pers ging alle aandacht toen naar het ontslag van Frank Vandenbroucke en de verrassende keuze voor Ingrid Lieten in plaats van de 'gebuisde' Peter Vanvelthoven. Aan de exit van Van Brempt werden weinig woorden verspild. Haar lot wekte weinig compassie en al helemaal geen empathie. KATHLEEN VAN BREMPT: 'Ik heb toen één avond gehuild. En ik ben lang boos geweest. Maar ik herinner me nog precies de dag dat ik die negatieve periode afsloot. Dat was bij mijn eerste zitting van het Europees Parlement (EP) in Straatsburg. Dat voelde als thuiskomen. Het Europees Parlement blijft bijzonder boeiend en interessant. Samen met het Amerikaanse Congres zijn we het machtigste parlement ter wereld. Toen ik in 2000 voor het eerst in het EP kwam, voelde ik me als Alice in Wonderland.'(lacht)VAN BREMPT: Ik heb uit mijn 'demotie' veel geleerd. Ik zie nu scherper dan vroeger dat wij, socialisten, slecht omspringen met onze mensen. We verspillen te veel politiek talent en ervaring. En dan heb ik het niet over mezelf. Ik vind het erg dat Bart Martens en Saïd El Khadraoui uit het Vlaams, respectievelijk Europees Parlement zijn verdwenen. Dat is een groot verlies voor de SP.A. Maar we realiseren ons dat onvoldoende. We gaan te achteloos met elkaar om. We doen voortdurend ons eigen ding. Dat individualisme is stilaan in het DNA van onze partij geslopen. Het was de voorbije jaren te veel 'ieder voor zich'. De toekomstige voorzitter zal vooral een teamspeler moeten zijn. VAN BREMPT: Dat was geen open brief, maar een interne mail. VAN BREMPT: Dat heb ik betreurd. Onze kritiek had intern moeten blijven. VAN BREMPT: U zou eens moeten weten hoe vaak ik al kritiek op mijn partij heb geleverd die ik voor geen geld in de krant had willen zien staan. VAN BREMPT: Zijn kandidatuur heeft het voordeel van de duidelijkheid: iedereen weet nu dat er minstens één kandidaat-voorzitter is. VAN BREMPT: Het is aan Bruno Tobback om dat uit te maken. Ik heb me voorgenomen om de nieuwe voorzitter loyaal te steunen, wie het ook wordt. Ik zeg u dus niet op wie ik zal stemmen. En ik was niet aanwezig op recente partijbureaus: ik kan u dus geen smeuïge details vertellen. VAN BREMPT: Waarom is het zo ongewoon om positieve dingen te zeggen over een collega, zelfs van een andere partij? Marianne en ik hebben ook grote politieke meningsverschillen. Ze was zelfs een paar keer behoorlijk boos op me. Zij verdedigde met de Europese Volkspartij (EVP, de Europese christendemocraten en conservatieven, nvdr) de harde besparingen en het strikte begrotingsbeleid van de Europese Commissie. Ik vind dat een fundamenteel onrechtvaardig beleid omdat het gewone mensen zwaar treft. De bevolking heeft de crisis niet veroorzaakt, dat hebben de banken gedaan. Dat strakke EU-beleid blijft economische en sociale onzin. VAN BREMPT: Niet om die reden. Maar Marianne wil graag de PES (de Europese sociaaldemocraten, nvdr) mee verantwoordelijk stellen voor het besparingsbeleid. Dat klopt niet. Ook al hebben we compromissen gesloten, we zaten mentaal in de oppositie in de EU. Alle sociaaldemocraten hebben er spijt van dat we ooit de aanstelling van EU-Commissievoorzitter José Manuel Barroso hebben goedgekeurd. VAN BREMPT: Jullie journalisten zoeken altijd naar negatieve kantjes. CD&V kon intern niet om Marianne heen. Een eurocommissaris is vandaag belangrijker dan een federale premier. Ik hoop dat Juncker erin slaagt om van de EU weer een positief project te maken. Ook daarom was ik blij met Sociale Zaken voor Marianne. Ik snap gewoon niet waarom al die experts en commentatoren gokten op Concurrentiebeleid. Wat is daar nu zo belangrijk aan? VAN BREMPT: Met alle respect voor De Tijd, maar die krant schrijft graag over megafusiesen de vraag of dat allemaal wel volgens de regeltjes verloopt. De man en de vrouw in de straat zijn daar niet mee bezig. Hun prioriteiten zijn werk, sociale bescherming, leefmilieu en klimaat. Dat blijkt uit alle eurobarometers. Je helpt het sociale en economische weefsel van Europa niet vooruit door multinationals te beboeten. Ik doe niet aan politiek om politieagent te spelen, maar om de samenleving te veranderen en dat kun je met werk en sociale zaken. VAN BREMPT: Ik voel gewoon dat deze EU-commissie anders in elkaar zit dan de commissie-Barroso. Ik denk dat het Juncker menens is om de EU opnieuw met visie te besturen vanuit de Commissie - dat is van Jacques Delors geleden. En dus ben ik blij met een Belgische politica op Sociale Zaken. Marianne Thyssen behoort inderdaad niet tot de linkervleugel van CD&V, maar met haar verleden bij Unizo weet ze perfect dat de kmo's niet de grote winnaars zijn van het Europese liberaliseringsbeleid. Ze hebben als eerste last van sociale dumping. Thyssen weet goed dat 15.000 banen verloren gingen in onze bouw- en transportsector aan werknemers uit Oost-Europese landen. Die werken hier, maar betalen lage socialezekerheidsbijdragen in hun herkomstland. Dat is pas oneerlijke concurrentie. VAN BREMPT: Ik zou ook liever met vier SP.A'ers verkozen zijn. Eén verkozene is niet voor herhaling vatbaar. En toch is de macht van mijn partij toegenomen, want ik ben vicevoorzitter van de PES en als een soort fractieleider bevoegd voor klimaat en energie. VAN BREMPT:(verontwaardigd) Néé! Ik ben lid van het tienkoppige bureau dat onze fractie van 191 parlementsleden aanstuurt. Welke macht hebben de vier N-VA-verkozenen? Ze zitten bij de ECH (Europese Conservatieven en Hervormers, nvdr). Hun fractie is iets groter dan de liberale, maar als eurosceptici zitten ze volledig in de marge. VAN BREMPT: Ja. Als Europees lijsttrekker ben ik verantwoordelijk, samen met de Vlaamse en federale lijsttrekkers en partijkopstukken. VAN BREMPT: Dat klopt. We hebben niet echt een goed team gevormd. De negatieve spiraal omkeren, wordt een werk van lange adem. VAN BREMPT: Reken maar dat we vandaag helemaal niet meer vinden dat het meevalt. Vandaar dat we nu in woelig vaarwater zitten. VAN BREMPT: Ik wil wat vandaag fout gaat niet alleen toespitsen op de voorzitter. Onze grootste fout is dat we bij voorgaande slechte verkiezingen onvoldoende erkend hebben dat het helemaal niet goed ging met de SP.A. We stagneerden wel, maar we gingen toch telkens zo snel mogelijk over tot de orde van de dag. We wilden zo graag erbij zijn in de regering. Nu zijn we in de oppositie beland. Misschien is dat net goed voor de SP.A. We móéten ons nu wel bezinnen. Dus vind ik de crisis die de SP.A nu doormaakt niet eens zo slecht. Eindelijk verplichten de omstandigheden ons om eerlijk naar onszelf te kijken. En zo'n periode gaat altijd samen met wantrouwen, met eens roepen en tieren. Op zich is dat niet zo slecht, maar ik wil dat wel niet in de krant lezen. VAN BREMPT: Als jong minister besefte ik dat inderdaad niet. Ik zou het vandaag zeker anders aanpakken. VAN BREMPT: (zonder aarzeling) Het dossier van het rekeningrijden. Als minister van Mobiliteit besefte ik dat we daar vroeg of laat over moesten beslissen, maar we deden het niet. Bart Martens wilde als nieuwbakken parlementslid dat debat stevig aanzwengelen, maar ik heb hem als minister toen het zwijgen opgelegd. Waarom? Omdat dat thema electoraal te gevoelig lag bij de doorsnee-Vlaming. Nu zou ik Martens steunen en het rekeningrijden proberen door te drukken. VAN BREMPT: Maar vroeger durfden wij dat soort dingen ook! Ik heb als minister massaal veel flitspalen gezet. Ik heb een verbod ingevoerd voor roken op het werk. Dat waren allemaal onpopulaire maatregelen. En wie herinnert zich vandaag nog dat de SP.A ooit de partij was met ministers die illegaal gebouwde huizen durfden te laten afbreken? VAN BREMPT: De SP.A moet het duurzaamheidsthema - want dat is het - volop in het publieke debat brengen, of we nu in de regering zitten of niet. (schraapt de keel) We zijn een waardenpartij. We staan voor vrijheid, gelijkheid en sociale rechtvaardigheid. Die zijn onlosmakelijk verbonden met duurzaamheid. Duurzaamheid zou voor mijn partij de ultieme toetssteen moeten zijn. Net zoals gelijkheid en sociale bescherming dat nu al zijn. Als we geen duurzame oplossingen bedenken, zullen de laagste inkomens het gelag betalen. Als we niet zorgen voor voldoende toevoer van alternatieve energie, zullen straks de energiecrisissen de kleine man het hardst treffen. VAN BREMPT: (zucht) Ik weet het. Het bizarre is dat het allemaal in onze congresteksten staat, maar dat we die bekommernis niet uitdragen. Ik heb in Europa aan de kar getrokken voor maatregelen voor duurzame energie, tegen lawaaihinder en tegen CO2-uitstoot. Dan kom ik terug in België en zie ik lage dieselprijzen en een enorm bedrijfswagenpark. Waarom zegt de SP.A niet: 'Dat moet helemaal anders'? Steve (Stevaert, nvdr) zette als Vlaams minister van Mobiliteit uitdrukkelijk in op duurzame mobiliteit en openbaar vervoer. Dat vind ik nog altijd een van zijn grote verdiensten. VAN BREMPT: We kunnen een scheut 'Stevaert' weer goed gebruiken. Niet de man zelf, wel zijn manier van aan politiek te doen. Hij zette de sterke punten van de eigen boodschap op een creatieve manier in de verf. Hij zorgde ervoor dat de SP.A een warme partij werd, waarmee veel progressieven zich graag associeerden. Helaas is die periode afgesloten toen de Teletubbies onderling ruzie kregen. Daarna bleek er nog weinig achter de politieke boodschap te zitten, behalve een goede directeur communicatie en een directeur marketing. Maar dat werkt niet, hè. We hebben al te veel jaren te weinig de moed van onze overtuiging getoond. We hebben nog altijd een mooi verhaal, maar we zijn vergeten hoe onze boodschap op een authentieke manier te brengen. VAN BREMPT: Waarom is de N-VA in staat om verkiezingen te winnen? Omdat hun boodschap - die de mijne niet is - een aantal mensen recht naar het hart gaat. Omdat ze duidelijk zijn in wat ze zelf willen. Natuurlijk zullen we met de SP.A echt hard oppositie voeren, ook al omdat dat onze democratische plicht is. Maar we zullen niet meer mensen voor ons doen stemmen door alleen maar heel hard tégen deze regering te zijn. We moeten onze kiezers ook een perspectief bieden. VAN BREMPT: (lachje) Ik behoor tot de generatie die in de schaduw van Patrick Janssens veel heeft mogen leren. Het is nu mijn verantwoordelijkheid om de kennis en ervaring van die tijd door te geven aan de échte jonge generatie. VAN BREMPT: Komaan, Patrick was veel belangrijker dan dat. Hij is vooral een ontzettend goede burgemeester geweest. VAN BREMPT: Dat klopt, en hij weet dat zelf ook. VAN BREMPT: Ik weet dat ik mij populair kan maken door nu iets onvriendelijks over Janssens of Stevaert te zeggen, want dat hoort nu blijkbaar zo. Maar dat doe ik dus niet. Ik herinner me hen vooral als twee socialisten van wie ik veel heb geleerd, en met wie ik nog uitbundig verkiezingsoverwinningen heb gevierd. Maar misschien dat zij juist daarom een slechte pers krijgen. VAN BREMPT: Daarvan mag u mij toch niet verdenken? Ik was nog lid van de SP-Jongeren toen ik al interviews gaf over progressieve frontvorming. Ik ben nog met Bart Staes en Luckas Vander Taelen naar Rome gereisd voor een bezoek aan de Regenboogpartij. Met Staes vorm ik in het Europees Parlement al jaren een feitelijk kartel. Helaas stonden we bij de verkiezingen op afzonderlijke lijsten. VAN BREMPT: Onzin. Recht op schone lucht en gezondheid is een sociaal recht. Duurzaamheid is dus een integraal deel van elk progressief verhaal. Maar het gaat natuurlijk ook om concrete politieke actie. Zeker in Antwerpen is het vandaag toch duidelijk dat SP.A en Groen móéten samenwerken. Je moet toch stekeblind zijn om niet te zien dat we Bart De Wever alleen maar weg kunnen krijgen als Groen en SP.A samenwerken? Er is geen alternatief voor een centrumlinks kartel in Antwerpen. Lijst de voornaamste kritieken van SP.A en Groen tegen dit stadsbestuur maar op: er zijn amper verschillen. VAN BREMPT: Er is geen enkele partij die in dat dossier bij al haar oorspronkelijke uitgangspunten is gebleven. Toen wij het Oosterweeltracé steunden, hadden wij bijvoorbeeld nog geen studies over de luchtvervuiling die dat zou meebrengen. En zo hebben wij de risico's op de volksgezondheid inderdaad onderschat. De overkapping is dus een bijzonder goed idee. Ze dringt het lawaai terug en de extra ruimte die 'Ringland' zal opleveren, geeft ons extra kansen voor stadsontwikkeling. Ik denk dat Oosterweel inmiddels achterhaald is. VAN BREMPT: Méér dan een mening: het lijkt mij de onweerlegbare logica der dingen. Na het Europese bevel dat Vlaanderen er ook financieel voor moet opdraaien, is Oosterweel compleet onbetaalbaar geworden. En nog belangrijker: er is voor Oosterweel absoluut geen maatschappelijk draagvlak. En dus heeft Oosterweel geen toekomst meer. DOOR WALTER PAULI EN JAN LIPPENS, FOTO'S FILIP VAN ROE'Ik zie nu scherper dan vroeger dat wij, socialisten, slecht omspringen met onze mensen. We verspillen te veel politiek talent en ervaring.' 'Ik vind de crisis die de SP.A nu doormaakt niet eens zo slecht. Eindelijk verplichten de omstandigheden ons om eerlijk naar onszelf te kijken.' 'Je moet toch stekeblind zijn om niet te zien dat we Bart De Wever alleen maar weg kunnen krijgen als Groen en SP.A samenwerken?'