nMijnheer Eyskens, de parlementsverkiezingen leveren winst op voor SP.A-Spirit, VLD en Vlaams Blok. CD&V verliest, Agalev wordt vernietigd.
...

nMijnheer Eyskens, de parlementsverkiezingen leveren winst op voor SP.A-Spirit, VLD en Vlaams Blok. CD&V verliest, Agalev wordt vernietigd. MARK EYSKENS: Mij treft de enorme volatiliteit van het kiezerspubliek. Dat fenomeen, dat zich ook elders voordoet, wordt sterk in de hand gewerkt door de mediatisering, maar is vooral een gevolg van de ont-ideologisering van de politiek. De socialisten hebben briljant gewonnen, maar dat heeft niets te maken met een nieuwe schwung van het socialisme. Het gaat in Vlaanderen om het Stevaertisme, een zachtaardig en lijmend populisme dat ook rechtse standpunten niet schuwt. Spirit van Bert Anciaux is zacht nieuw-links, pacifistisch en anti-globalistisch, maar zeker niet meer hard Vlaams-nationalistisch. Het is mij opgevallen dat Anciaux zich nu een Vlaams-regionalist noemt, en niet langer een Vlaams-nationalist. Bij de liberalen blijft er niet veel over van het donkerblauwe Thatcherisme van de jonge Verhofstadt. En de winst van het Vlaams Blok, wat een echt probleem wordt voor Vlaanderen, komt niet voort uit hun eis voor Vlaamse onafhankelijkheid, want onderzoeken tonen aan dat de bevolking daar niet voor gewonnen is. Hun succes komt voort uit het veiligheidsprobleem en, laten we dat maar openlijk onderkennen, uit een latente xenofobie in Vlaanderen. Voor de christen-democraten is die ont-ideologisering gevaarlijk en schadelijk, dat is wel gebleken. Onze nieuwe afgang heeft een structurele component. Het volstaat niet te zeggen dat we maar jonge gezichten moeten tonen en het wat puntiger formuleren in de media. Ter linkerzijde heeft Stevaert voor een lonende hergroepering gezorgd, en hij pikt ook nog wel de restanten van Agalev op. Voor ons rijst de fundamentele en strategische vraag of wij bij de VLD moeten aanhaken. Hoe dan ook worden de verkiezingen van volgend jaar voor CD&V overlevingsverkiezingen. Als we dan het tij keren, kunnen we opnieuw opmarcheren, maar als we weer verliezen, staan we er zeer slecht voor. EYSKENS: Ik heb maanden geleden gezegd dat het best zou zijn dat Jean-Luc een van de twee lijsten trok, ofwel de Senaat ofwel de kamerlijst in Vlaams-Brabant dat toen nog één kiesdistrict was. Stefaan De Clerck kon dan de andere trekken. Dehaene was bijzonder boos vanwege die uitspraak, maar ik blijf bij mijn mening. Met Dehaene voluit aan boord zouden we op zijn minst zijn vooruitgegaan en zou de beeldvorming totaal anders zijn geweest. We waren dan bij de winnaars geweest in plaats van bij de verliezers. Dehaene heeft nu een te dubbelzinnige houding aangenomen. Hij mikt misschien op een Europese topfunctie, maar die kan je makkelijker in de wacht slepen als je deel uitmaakt van de Europese Raad. EYSKENS: We hadden vier jaar geleden het initiatief niet uit handen mogen geven, want we waren de grootste partij in het Vlaams parlement. Dat breekt ons nu zuur op. Eén jaar voor de verkiezingen nog in een regering stappen, lijkt me niet opportuun. We kunnen wel vanuit de oppositie selectief bepaalde beslissingen steunen. Cynisch gesteld kunnen we op die manier zelfs meer invloed uitoefenen, want dan wordt de minderheidsregering totaal afhankelijk van onze goodwill. EYSKENS: Het belangrijkste is wat men aan de kiezer niet heeft verteld. Er is nauwelijks gesproken over het belangrijkste probleem, namelijk dat er de volgende jaren geen enkele budgettaire ruimte is. Het volstaat te kijken naar de economische vooruitzichten. Nederland en Duitsland zijn al officieel in een recessie terechtgekomen. Wij verwachten voor 2003 een economische groei van 0,5 procent, de regering is begonnen met een groei van 2,25 procent te voorspellen. Ik betreur dat het wetsvoorstel van Pieter De Crem om de partijen de kosten van hun kiesbeloften verplicht te laten ramen door een onafhankelijke instelling, bijvoorbeeld het Planbureau, niet is goedgekeurd. Volgens een bepaalde berekening kosten de kiesbeloften van de VLD 12,5 miljard euro op jaarbasis, terwijl iedereen weet dat er geen ruimte is om dat te verwezenlijken. Een jaar of vijftien geleden maakte een student van mij een eindverhandeling over de financiële en economische gevolgen van de kiesbeloften. Hij kwam tot een fabelachtig bedrag en de laatste zin van zijn verhandeling luidde: 'Gelukkig zijn het de betere partijen die hun kiesbeloften niet houden.' Ik heb hem 18 op 20 gegeven. Er is nog een fundamenteel probleem doodgezwegen. Ik heb net een studie gelezen over de demografische evolutie en de vergrijzing in Europa. Die vooruitzichten zijn catastrofaal. Duitsland heeft nu een actieve bevolking van ongeveer 42 miljoen, dat zakt de komende twintig dertig jaar ineen tot de helft. Bij ons gaat er rond de dertig procent af. Wij steve- nen in Europa af op een maatschappij waarin we niet zoals nu 11 procent van ons bnp moeten besteden aan pensioenlasten, maar bijna 30 procent. Dat is niet meer financierbaar. De oplossingen zijn allemaal radicaal anti-populistisch. Ten eerste: selectieve immigratie. Je moet de grenzen openstellen voor mensen die kunnen werken, en voor vrouwen die de fertiliteit opkrikken. Maar in het huidige klimaat en met de gestage vooruitgang van het Vlaams Blok is een dergelijke oplossing bijna onbespreekbaar. Men kiest dus nog altijd voor zero-immigratie. Met als gevolg dat er illegale immigranten zijn die in het zwart werken en dus niets bijdragen aan de pensioenfinanciering, noch aan de sociale zekerheid, noch aan de fiscaliteit. Dat is een dwaas beleid. Een tweede oplossing is om te sleutelen aan onze pensioenregimes. In Frankrijk is men daarmee begonnen: algemene staking. Men wil het ook doen in Oostenrijk: algemene staking. In België zijn de pensioenen heilig verklaard, en wil men niet toegeven dat de vele brugpensioenen onbetaalbaar zijn. Als we daaraan iets willen veranderen, zal het hoe dan ook langs wegen van geleidelijkheid moeten gaan. De werking van de arbeidsmarkt en de werkloosheidsvallen stellen ons voor gigantische problemen, maar dat is in de campagne niet uitgediept. EYSKENS: Ik vrees dat het verzadigingspeil overschreden is, en ondanks de inspanningen lijkt de kijkdichtheid van al die programma's niet zo denderend te zijn geweest. In de laatste week werd er meer gedebatteerd, maar de weken voordien zijn we getuige geweest van een cabaretisering en een verkleutering van de politiek. Dat stimuleert de anti-politiek. De kandidaten worden verplicht zich als circusclowns te gedragen. Het wordt stilaan grotesk: politicus light. Ik heb de campagne in Wallonië niet van dichtbij gevolgd, maar ik heb toch de indruk dat het daar ernstiger verloopt. EYSKENS: De vervanging van een militair door een burger zal de contacten met de Irakezen vergemakkelijken. De heropbouw van Irak en het herstel van vernielde infrastructuur heeft tijd nodig. Nu al blijkt trouwens dat de Amerikanen en de Britten het onder elkaar zullen regelen, zonder pottenkijkers uit Frankrijk of uit de EU. Toch ben ik niet zo pessimistisch. Eén zaak wordt steeds duidelijker: het afzetten van Saddam Hoessein heeft een positieve invloed op het hele Nabije Oosten. In Iran gaat het regime van de ayatollahs na meer dan vijftien jaar onderbreking opnieuw diplomatieke relaties aanknopen met de VS, dat is een geweldige doorbraak. In Saudi-Arabië zijn de machthebbers zodanig opgeschrikt door de aanslagen van de voorbije week, dat ze meer in plaats van minder samenwerking met de Amerikanen zullen nastreven. De Syriërs hebben hun staart snel ingetrokken na het bezoek van Colin Powell. Met de regering van Mahmoed Abbas hebben de Amerikanen een regimewissel in Palestina doorgedrukt zodat er misschien eindelijk, via de road map, een compromis kan worden gemaakt tussen Israël en de Palestijnen. We moeten afwachten of de nieuwe Palestijnse premier, die een gematigd man wordt genoemd, de terroristen van Hamas en Hezbollah het zwijgen kan opleggen. De aanslagen van dit weekend zijn geen gunstig voorteken. Maar desondanks beweegt het volop in het Nabije Oosten, en in een richting die ik tamelijk positief inschat. Men heeft bij het begin van deze Golfoorlog het grootste onheil voorspeld: de hele Arabische wereld zou in opstand komen en zo meer, dat is allemaal niet gebeurd. De waarheid is dat veel Arabische leiders blij zijn dat ze van Saddam zijn verlost omdat hij een geweldige demagoog was, die altijd stond te zwaaien met een nationalistische vlag, maar tegelijkertijd zijn bevolking terroriseerde. Onder Saddam zijn naar schatting driehonderdduizend mensen vermoord, elk massagraf is een nieuwe getuige. EYSKENS: De Amerikanen zullen te allen prijze willen voorkomen dat er een tweede Iran ontstaat. De vrees voor één grote heilige alliantie tussen de sjiieten van Iran en Irak was ook de reden waarom George Bush senior indertijd weigerde om op te rukken naar Bagdad. De Amerikanen zullen het met die sjiitische leiders wel op een akkoord gooien. EYSKENS: Dat is een zeer ernstige zaak. De Amerikanen begrijpen niet meer wat ons land bezielt. Vooral omdat Guy Verhofstadt hen pas onlangs persoonlijk is gaan verzekeren dat de geno- cidewet door het parlement was bijgesteld, nota bene dankzij de noodzakelijke steun van de oppositie. Klachten als tegen Bush senior, Powell en Dick Cheney zouden niet meer mogelijk zijn. Minder dan een maand later is het weer raak. De nieuwe regering moet radicaal komaf maken met deze contraproductieve wet. Hij geeft een te machtig wapen aan allerlei extremistische groeperingen, inzonderheid die van links die traditioneel anti-westers, anti-Amerikaans en anti-Israël zijn. Als Franks, die geen immuniteit als minister geniet, naar de NAVO komt, riskeert hij te worden opgepakt. Dat is een schabouwelijke situatie. De Belgische ambassadeur in Washington, Frans Van Daele, zweet water en bloed om dat allemaal te moeten gaan uitleggen. Er wordt hem al een audiëntie bij de onderminister van Buitenlandse Zaken geweigerd. De Amerikaanse pers schrijft over Belgium that hostile coun- try, dat niet langer een bondgenoot is. Deze klacht, bovenop alle andere door de VS als vijandig ervaren initiatieven van de voorbije maanden, is er te veel aan. Het wordt meer dan bedenkelijk voor ons land, daarvan zijn ook binnen de EU de meeste anderen overtuigd. Alleen in België zelf schijnt men dat niet te beseffen. Het heet dat Louis Michel België weer op de wereldkaart heeft gezet, maar ik zeg dat we volop bezig zijn er af te vallen. Koen Meulenaeremark eyskens: 'het belangrijkste van de campagne is wat men niet heeft verteld.'