Het lijkt alsof het schommelen eeuwig mag blijven duren. Het monotone ritme van de piepende scharnieren, het zweverige gevoel in de buik, de tijd die niet loopt maar heen en weer beweegt in duizendmaal herhaalde schommelingen. Hoe licht is de verplaatsing in gedachten naar de zorgeloosheid van het kind in de speeltuin, hoe onbegrijpelijk de verdrijving uit dit paradijs bij het overschrijden van de drempel naar de volwassenheid.
...

Het lijkt alsof het schommelen eeuwig mag blijven duren. Het monotone ritme van de piepende scharnieren, het zweverige gevoel in de buik, de tijd die niet loopt maar heen en weer beweegt in duizendmaal herhaalde schommelingen. Hoe licht is de verplaatsing in gedachten naar de zorgeloosheid van het kind in de speeltuin, hoe onbegrijpelijk de verdrijving uit dit paradijs bij het overschrijden van de drempel naar de volwassenheid. Heleen is negentien of daaromtrent en laat zich in de stad naar een plekje brengen waar een schommel staat. Leni Van Goidsenhoven, haar begeleider, kijkt toe hoe ze zwijgend een paar meter boven de grond heen en weer beweegt, niet van plan om ooit nog neer te komen. Leni, die het volwassen kind zwartlederen handschoenen heeft aangetrokken zodat ze zich niet aan de kettingen zou bezeren, maakt haar - na uren? - met moeite weer los en biedt haar te drinken aan. Heleen schudt heftig nee. 'Mag ik dan drinken?' Nog eens nee, en Leni slikt haar teleurstelling in. Het contact is verbroken, de video Schommelen met Heleen van beeldend kunstenaar Karel Verhoeven stopt abrupt. Aan het engelengeduld komt echter geen eind. Cultuurwetenschapper Leni Van Goidsenhoven werkt met jonge mensen die medisch als non-verbaal autistisch worden bestempeld en met wie ze door het opzetten van kleine, woordeloze interacties een volwaardige relatie probeert aan te knopen. Ze omringt zich met gelijkgezinde zielen uit diverse disciplines - de orthopedagogiek, de dans, de beeldende kunst - met uitzondering van de psychiatrie. In het boek Ongehoord laat zij hen berichten over het ontstaan van allesbehalve vanzelfsprekende vormen van sprakeloze communicatie dankzij intens contact. De afwezigheid van medische stemmen valt ook op in de gelijknamige tentoonstelling, nochtans ingericht in het Psychiatrisch Centrum Guislain. Een aanknopingspunt vinden met de beweging van de antipsychiatrie uit de jaren 1960 is wellicht niet zo vergezocht, met name in het verzet tegen stigmatisering en gedwongen opname van mensen met een beperking. Misschien gebruikt Liselot, anders dan Heleen, haar stem wel en drukt ze zich met woorden uit, maar dan moeilijk, in een schijnbaar ontoegankelijke taal. Tussen 2018 en 2021 moet ze samen met Leni Van Goidsenhoven een traject hebben afgelegd dat aanleiding gaf tot een niet nader omschreven interview tussen beiden. Sprekend echter is de omzetting van dat gesprek in illustraties door Davien Dierickx. Zij tekende met potlood en in aquarel kleine beeldsymbolen, kleefde ze onder elkaar op twee lange vellen bruin papier - één voor elke gesprekspartner, stellen we ons voor - en hing ze los naast elkaar aan de muur. Liselot houdt van beeldverhalen, van lippenstift, konijnen, mooie kleren en grapjes maar slikt haar tong in wanneer een onbestemde angst haar om het hart slaat. De Finse performancekunstenaar Sonja Jokiniemi distilleerde met stift op papier visuele verhaallijnen uit de workshops met 'anders-sprekenden': Caring for Stories, of de quasi-muzikale notering van communicatie met veel bewegende handjes, uitgestoken en verstrengelde armen. In wat zij en Leni een 'dialogische ruimte' noemen - gereconstrueerd op de tentoonstelling - speelt de interactie met aai- en kneedbare dingen een belangrijke rol. Zo verkennen de deelnemers zintuiglijke vormen van communicatie en zelfexpressie, en proberen ze passende bewegingen uit bij de dingen die ze maken of koesteren. Bij het speelgoed dat Heleen vanaf haar schommel in het oog hield, zat een kleine hangbrug. Mogelijk een gedroomde verbinding voor mensen die elkaar van de ene oever naar de andere willen naderen.