Wordt het stadskasteel hersteld of slechts voorlopig gestut in afwachting van betere tijden? De haarscherpe foto van Joachim Koester (°1962), in 2016 gespot in Bozar, verleidt tot nader onderzoek. In zijn reeks The Kant Walks (2003) toont hij locaties in Kaliningrad die de filosoof Immanuel Kant op zijn dagelijkse wandeling tegenkwam. Zij het dat de stad toen Königsberg heette en er veel beter uitzag. Dat is een eerste bedenking die Koester meegeeft. De Deense kunstenaar schrijft nu eenmaal graag teksten die tal van gedachteassociaties opwekken bij zijn foto's, films en installaties.
...

Wordt het stadskasteel hersteld of slechts voorlopig gestut in afwachting van betere tijden? De haarscherpe foto van Joachim Koester (°1962), in 2016 gespot in Bozar, verleidt tot nader onderzoek. In zijn reeks The Kant Walks (2003) toont hij locaties in Kaliningrad die de filosoof Immanuel Kant op zijn dagelijkse wandeling tegenkwam. Zij het dat de stad toen Königsberg heette en er veel beter uitzag. Dat is een eerste bedenking die Koester meegeeft. De Deense kunstenaar schrijft nu eenmaal graag teksten die tal van gedachteassociaties opwekken bij zijn foto's, films en installaties. In The Kant Walks verbindt hij de ondergang van Königsberg met de mentale aftakeling van de oude Kant. Diens vertroebelde brein bracht alles in verband met elektriciteit en legde een connectie tussen een specifieke wolkenformatie en het hoge sterftecijfer bij katten in sommige steden. Hij leed aan slapeloosheid en dutte in tijdens het lezen bij kaarslicht tot zijn slaapmuts in brand vloog. Tenminste, als we zijn biograaf Thomas De Quincey (1785-1859) mogen geloven. Die 'grootvader van de drugsliteratuur en verkenner van opiumhallucinaties' ontbreekt niet op Koesters expo Altered States. Net zoals de c-print van het noodlijdende kasteel in Kaliningrad opent de messcherpe zilvergelatineprint van de dichtgetimmerde gevel van een der laatst overgebleven opiumkitten in Calcutta ( Nanking Restaurant) een mentale poort naar een onzichtbare wereld: in dit geval de geschiedenis van de productie en het gebruik van opium, door De Quincey omschreven als een 'toegangspoort tot de geheime inscripties van de geest'. Opium, cannabis en cocaïne zijn psychoactieve middelen die leiden tot een ' altered state', een veranderde staat van bewustzijn. Artsen en psychiaters blijven er zich het hoofd over breken hoe ze die stoffen kunnen inzetten voor therapeutische doeleinden (voor hij het pad van de psychotherapie insloeg, probeerde Sigmund Freud vruchteloos carrière te maken in het cocaïneonderzoek). Niet toevallig in het museum Dr. Guislain presenteert Joachim Koester zijn eigen artistieke onderzoek in de materie. Hij bekeek cannabisplanten onder een rasterelektronenmicroscoop zodat ze op de foto's een bijna monsterachtige schoonheid verwerven: dit blijken krachtige en gevaarlijke hybriden, in de VS binnenshuis clandestien gegenereerd toen de drugsrepressie onder Ronald Reagan hoogtij vierde. Ze doen denken aan Koesters werk over het soort bidsprinkhanen dat zich vermomt als bloem om de prooi te misleiden. Idem dito bij de cocaïnefoto's: op nanoschaal bekeken lijken de cocaïnedeeltjes onderaardse landschappen te formeren, door Koester vergeleken met de grotten van Mordor en het Land van het kwaad in de boeken van J.R.R. Tolkien. Hoe onschuldig de originele cocaplant eruitziet, mag blijken uit een foto van een Coca Bush uit een botanische tuin in Mainz (te zien op een kleine Koesterexpo in galerie Jan Mot, tot 1/5). Maar alsof de duivel ermee gemoeid was, zag ik, verstopt tussen de blaadjes, de schedel en het lijf van een klein rendier verschijnen. Het werk van Joachim Koester leidt tot een lichte vorm van wakend hallucineren, zonder gebruik van psychoactieve middelen. In de Parijse Club des Hachichins, toverachtig mooi geëvoceerd in een zaal van het museum Dr. Guislain, werd ook met deze staat van veranderd bewustzijn geëxperimenteerd door kunstenaars en wetenschappers. Psychiater Jacques Joseph Moreau noemde het 'slapeloos dromen' en zag er een middel in om 'de verborgen wereld van de waanzin' te bestuderen. Alleen, zonder hasjiesj kon hij het blijkbaar niet.