Alexander Streitberger leidt een gemeenschappelijk onderzoekscentrum van de KU Leuven en de UCLouvain, gewijd aan fotografie, kunst en visuele cultuur. Recentelijk lag de postmoderne fotografie (1970-1990) er ter studie, en uit de resultaten distilleerde hij de tentoonstelling Staged Bodies. Die gaat uit van de veranderde voorstelling van het menselijk lichaam in de vermelde periode. Het wordt als het ware boven zichzelf uit getild door een bestudeerde mise-en-scène. Die kan het lichaam verbinden met een bredere problematiek van identiteit, gender en seksualiteit, met de idee dat elke voorstelling alludeert op andere die al bestaan, of met de wat abstractere notie van het 'sociale lichaam'. Daarvoor put de fotografie uit strategieën ontleend aan het...

Alexander Streitberger leidt een gemeenschappelijk onderzoekscentrum van de KU Leuven en de UCLouvain, gewijd aan fotografie, kunst en visuele cultuur. Recentelijk lag de postmoderne fotografie (1970-1990) er ter studie, en uit de resultaten distilleerde hij de tentoonstelling Staged Bodies. Die gaat uit van de veranderde voorstelling van het menselijk lichaam in de vermelde periode. Het wordt als het ware boven zichzelf uit getild door een bestudeerde mise-en-scène. Die kan het lichaam verbinden met een bredere problematiek van identiteit, gender en seksualiteit, met de idee dat elke voorstelling alludeert op andere die al bestaan, of met de wat abstractere notie van het 'sociale lichaam'. Daarvoor put de fotografie uit strategieën ontleend aan het theater en de beeldende kunst. De Française Mireille Porte (°1947) nam niet alleen een andere naam maar ook een ander lichaam aan. Dankzij plastische chirurgie ontpopte ze zich tot de kunstenares Orlan. Met haar lichaam als werkmateriaal hield ze performances en maakte ze fotoreeksen waarin ze allerlei stereotiepe denkbeelden over de vrouw de nek omwrong. De in Museum L getoonde zwart-witfoto's laten Orlan zien in de gedaante van de Heilige Theresia, zoals ze door de barokke beeldhouwer Gian Lorenzo Bernini werd voorgesteld. Bernini legde al zijn kunde in de vloeiende plooienval van het gewaad van de mystica, in combinatie met de extase in haar houding en gelaatsuitdrukking. Orlan maakte er een parodie van, zoals ze zich in verschillende opeenvolgende poses geleidelijk ontdoet van haar weelderige drapering om ten slotte naakt te verschijnen - veeleer klinisch, weinig lustopwekkend. De Amerikaan Duane Michals (°1932) maakte als jonge fotograaf geestige, stijlvolle portretten van René Magritte (1898-1967). Diens 'diepzinnige en surrealistische schilderijen' zetten zijn eigen ideeën over fotografie op hun kop. Hoe dat afliep, krijgen we onder meer te zien in Natural Forms, vijf foto's van een fysiek parate jongeman in zijn blote tors. Duidelijk een nabootsing van het Grieks-Romeinse schoonheidsideaal zoals Michelangelo dat al naar zijn hand zette, maar in een pose die bevreemding wekt: wat doet deze kroesharige adonis nu eens met een struik of een bloesemtak, dan weer met een paddenstoel in zijn handen? Surrealisme light, in de ongewone verbinding van natuurlijke vormen (tors en plant) en in de verstening van het lichaam tot sculptuur middels een geraffineerd gebruik van het clair-obscur. Sommigen zagen het wilder. Michals' landgenoot Les Krims (°1942) maakte er een sport van om in zijn mise-en-scènes van vreemde snuiters in kitscherige decors een loopje te nemen met de kleinburgerlijke wansmaak, het Amerikaanse consumptiefetisjisme en een perverse moraliteit. Althans, dat is het vermoeden, want met volgehouden boosaardigheid wiste Krims elke mogelijkheid tot rechtlijnige verklaringen uit, steevast belandend in een soort absurd theater met een grote visuele aantrekkingskracht ( A Marxist View; Bark Art, etc. 1984). Een schoolvoorbeeld van wat toen camp heette, en erg in de mode was. Als humor iets verfijnder mocht en bijvoorbeeld subtiele ironie kon heten, dan was een kunstenaar als Jan Vercruysse (°1948) op het appel. Zo inspireerde hij zich op het iconische schilderij Las Meninas van Velazquez voor een fotografisch tweeluik van een 'menina', links frontaal poserend in een vorstelijke hoepelrok, rechts de handstand aannemend zodat de rok naar beneden valt en haar blote benen vrijgeeft. De titel Camera Obscura geeft uitsluitsel: door een gaatje in een donkere kamer wordt een beeld van buiten binnen op de wand geprojecteerd, maar dan omgekeerd.