De Boghossian Stichting, die de Villa Empain beheert, wil de toenadering tussen Oost en West bevorderen. Ze probeert dat consequent te doen via tentoonstellingen en het beleid van directeur Louma Salamé. In de praktijk komen vooral Arabische en westerse kunstenaars aan bod, in mindere mate ook Aziatische en Afrikaanse. Bepaalde thema's lenen zich goed voor een interculturele dialoog. De expo Ekphrasis (2019) over het schrift in de kunst liet daar de mogelijkheden en de struikelblokken van zien. De Algerijnse kunstenaar Mounir Fatmi ging er zelfs radicaal uit van een Union Impossible: een stortvloed - of was het een banvloek? - van enorme stalen letters in Arabische kalligrafie kwam neer tussen de wagen en het klavier van een kleine azerty-...

De Boghossian Stichting, die de Villa Empain beheert, wil de toenadering tussen Oost en West bevorderen. Ze probeert dat consequent te doen via tentoonstellingen en het beleid van directeur Louma Salamé. In de praktijk komen vooral Arabische en westerse kunstenaars aan bod, in mindere mate ook Aziatische en Afrikaanse. Bepaalde thema's lenen zich goed voor een interculturele dialoog. De expo Ekphrasis (2019) over het schrift in de kunst liet daar de mogelijkheden en de struikelblokken van zien. De Algerijnse kunstenaar Mounir Fatmi ging er zelfs radicaal uit van een Union Impossible: een stortvloed - of was het een banvloek? - van enorme stalen letters in Arabische kalligrafie kwam neer tussen de wagen en het klavier van een kleine azerty-typemachine, en blokkeerde elke productie van tekst in Latijnse letters. De centrale plek in Ekphrasis werd ingenomen door de Saudi-Arabische kunstenaar Nasser Al-Salem. Hij had een metalen kroonluchter in concentrische cirkels gevlochten en er in Arabische letters een strijdbaar Koranvers in verwerkt: 'Maak pantserhemden en meet het vlechtwerk goed af.' Voor de expo The Light House lijkt Mounir Fatmi de rol van Al-Salem te hebben overgenomen. In de hal van de villa installeerde hij met neonbuizen van vloer tot zoldering een fantastische, langwerpige sculptuur die een fel wit licht verspreidt. De buizen dragen, deels in het Arabisch, deels in het Frans, fragmenten uit de soera (hoofdstuk) 24 van de Koran. Het is de soera genaamd An-Nur ( Het Licht), waarmee Allah wordt bedoeld. Vreemd genoeg gaat de tekst vooral over de beteugeling van de vrouw. Dat is redelijk ambigu, gelet ook op de fallische vorm van de sculptuur: fusee in lichterlaaie, joekel van een lichttoren. Het is met de Koran als met de kunst, je kunt er alle kanten mee uit, en de titel geeft het aan: Jusqu'à preuve du contraire. Soms is de verwijzing naar het goddelijke licht in het werk van kunstenaars van Arabische origine nog dubbelzinniger. The Light House bevat een klassieker van de Libanese Mona Hatoum, het werk Misbah (lantaarn, term uit dezelfde soera An-Nur). Een roterende hanglamp met ingesneden figuurtjes in de koperen kap verspreidt de schaduwen van soldaten met het geweer in de aanslag en stervormige ontploffingen op de muren van een donkere kamer. Moeilijk in te schatten of moslims, die dat soort lampen wel eens aantreffen in hun moskeeën - waar ze geen strijdtonelen voorstellen maar arabesken met een religieuze betekenis -, door dat expliciete oorlogsbeeld gechoqueerd kunnen worden. Bij de westerse kunstenaars lijkt de goddelijke dimensie volmaakt afwezig, hoewel de evocatie van kosmische fenomenen en transcendentale ervaringen aardig in de buurt komen. Op een muur in een donkere kamer tovert de Amerikaan James Turrell de bolle vorm tevoorschijn van een vloeibare, transparante planeet. Aquarius, Medium Circle Glass is voortdurend in beweging, veranderend van kleur en lichtintensiteit. 'Waar komt het licht vandaan?' vraagt hij zich af, en wij met hem. Voor deze toverkunst heeft Turrell alleen een gebogen melkglazen oppervlak nodig, een reeks geavanceerde ledlampen en een computerprogramma. Ook de Schot Charles Sandison kiest het digitale pad voor zijn fascinerende schouwspel Light and Darkness. Algoritmen dicteren hoe in een donkere kamer de woorden 'licht' en 'duister' in hele clusters op de muur dansen als in de lege duisternis van het heelal. Ze kunnen elkaar kruisen of tegen elkaar opbotsen, waarbij de clusters van het licht opgezogen worden door het duister of uiteenspatten als zeepbellen. Even snel duiken er andere op uit het niets. In het begin was het woord, en het woord was licht.