Bij CD&V waren enkelen er afgelopen zondag snel bij om aan de hand van de vooruitgang van Stoibers CDU-CSU de heropstanding van de christen-democratie aan te kondigen. Eerder al waren de compagnons van het CDA erin geslaagd, na de moord op Pim Fortuyn, vanuit een verloren gewaande positie uit de verkiezingsslag te komen als grootste partij van Nederland. Dat had ze bij CD&V ook al een riem onder het hart gestoken. Maar de successen van de Duitse en Nederlandse christen-democraten lijken niet meteen af te stralen op hun Vlaamse collega's.
...

Bij CD&V waren enkelen er afgelopen zondag snel bij om aan de hand van de vooruitgang van Stoibers CDU-CSU de heropstanding van de christen-democratie aan te kondigen. Eerder al waren de compagnons van het CDA erin geslaagd, na de moord op Pim Fortuyn, vanuit een verloren gewaande positie uit de verkiezingsslag te komen als grootste partij van Nederland. Dat had ze bij CD&V ook al een riem onder het hart gestoken. Maar de successen van de Duitse en Nederlandse christen-democraten lijken niet meteen af te stralen op hun Vlaamse collega's. Bij CD&V hebben ze een afschuwelijke week achter de rug: een desastreuze peiling in de krant Le Soir, ongenoegen bij de kopstukken van de christelijke arbeidersbeweging, gemor over het politieke geneuzel van voorzitter Stefaan De Clerck. Alleen een voor CD&V wat optimistischer stemming, volgende week in de altijd drukbestudeerde driemaandelijkse peiling van La Libre Belgique, kan die pijnen komen verzachten. Momenteel beleeft CD&V wat door Patrick Stouthuysen wordt beschreven in een lezenswaardig opstel voor Democratie in ademnood?, dat deze week bij Van Halewyck verschijnt. In alle West-Europese landen ging de aanhang van de traditionele politieke partijen, tussen 1980 en 1999, fors tanen. In België liep het gemiddelde verlies van het partijlidmaatschap met iets meer dan tweeëntwintig procent terug. In Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk werd die achterban zelfs gehalveerd. Als er al sprake is van een crisis, dan is dat niet zozeer een crisis van de democratie, maar van de politieke partijen die een verwachtingspatroon creëerden dat ze niet langer in stand konden houden. Wij hebben die verschuivingen en ineenstortingen van verschillende partijen, van PVV tot VU, voor onze ogen zien ontrollen. Het was al een wonder dat ze daar bij CD&V, op farces zoals die rond oud-voorzitter Johan Van Hecke na, zo lang aan ontsnapten. Want uitgerekend CD&V is een van die partijen waarvan Stouthuysen zegt dat ze het overheidsapparaat controleerden en de publieke middelen gebruikten om de achterban aan zich te binden. 'In de meeste landen werd, met de uitbouw van de verzorgingsstaat, die functie de partijen uit handen genomen', schrijft de academicus. Daarmee worden ze bij CD&V nu ten volle geconfronteerd, en met het eigen onvermogen om een splijtende oppositie op te zetten tegen paars-groen. Na die zwarte zondag van november 1991, en de aanvankelijke onwil van de Vlaamse christen-democraten om zich aan een nieuwe regering met de socialisten te kluisteren, werd er binnenskamers al gefluisterd dat men 'tot op vijf minuten van het einde van de CVP' was gekomen. Het zou die vaart niet lopen omdat Jean-Luc Dehaene, die besefte dat een partij als de zijne gevoed wordt door de macht, het roer in handen nam. En er moest al een ongeluk als de dioxinecrisis aan te pas komen om hem in 1999 van die macht te houden. De afwezigheid nu van Dehaene aan het hoofd van de CD&V-oppositie maakt dat voorzitter Stefaan De Clerck zijn troepen moeilijk op één lijn krijgt en er maar niet in slaagt paars-groene regeringen in moeilijkheden te brengen. Ook al hebben we hier van doen met de zwakste regeringen die ooit op het naoorlogse België werden losgelaten. De federale begroting begint stilaan wat weg te hebben van de boekhouding van Enron. Als Marc Justaert van het christelijke ziekenfonds nu openlijk in De Standaard zijn bezorgdheid uitspreekt over de toekomst van de gezondheidszorg, dan doet hij dat omdat hij vanuit socialistische kringen werd gealarmeerd. De belastinghervorming is een scherts. Wat de federale overheid geeft, wordt aan Vlaamse en gemeentelijke kant meteen teruggenomen. Noodgedwongen verhogen de Vlaamse steden en gemeenten hun lokale belastingen. Zelfs de Vlaamse regering moet al een drastische verhoging van de premie voor de zorgverzekering - door de socialistische ziekenfondsen 'de Dewael-taks' genoemd - invoeren om de eindjes bij elkaar te houden. Intussen wordt de ambtenarij voort volgestouwd met politiek benoemden. De paars-groene zetbazen hopen nog voor de komende verkiezingen de meerderheid van de topfuncties bij de wetenschappelijke instellingen met eigen volk te kunnen bemannen. Justitie en politie blijven puinhopen. De recente politieke relletjes over het al dan niet opsluiten van Franstalige boefjes is maar één voorbeeld van dat verval. In een recente verklaring kreeg minister van Justitie Marc Verwilghen zelfs een les over de scheiding der machten van procureur Benoît Dejemeppe. Bij CD&V weten ze daar allemaal geen raad mee. De partij heeft geen eigen studiedienst meer. En omdat ze zich de afgelopen jaren zo nodig moest loskoppelen van de drie standen heeft ze ook geen toegang meer tot de expertise die daar aanwezig is. Sterker nog, door dat oude en nieuwe middenveld los te laten, heeft de partij haar ziel verloren. Toen ze ook nog de macht verloor, werd een terugval onvermijdelijk. Voor CD&V, dat geen tijd meer krijgt om nog voor de komende verkiezingen de partij te reorganiseren, is het afwachten tot paars-groen het volledig verknalt. Gelet op de snelheid waarmee ze daar de blunders blijven opstapelen, kan dat niet al te lang meer duren. Rik Van Cauwelaert