De Kroonraad van Knack bestaat uit Mark Eyskens, Paul Muys, Jacques Rogge en Etienne Vermeersch. Hij wordt geraadpleegd over uitzonderlijke omstandigheden.
...

De Kroonraad van Knack bestaat uit Mark Eyskens, Paul Muys, Jacques Rogge en Etienne Vermeersch. Hij wordt geraadpleegd over uitzonderlijke omstandigheden. Mijnheer Muys, het was een woelige week in de nationale politiek. Met een eerste mei, die voor de Franstalige socialisten steeds meer een risicodag begint te worden. PAUL MUYS : We hebben goed kunnen zien in wat voor een moeilijk parket de PS zit, zij is de achilleshiel van Dehaene II. De situatie in het Franstalig onderwijs is uitzichtloos, al kan de tijd in het voordeel van de regering spelen want het schooljaar is bijna afgelopen. Tot scha en schande van veel leerlingen. Laatstejaars, bijvoorbeeld, die stages missen en volgend jaar met een manke voorbereiding naar een job zullen moeten solliciteren, of met een achterstand naar de universiteit trekken. Franstalige collega's vertellen dat sommige kinderen sinds nieuwjaar nauwelijks op school zijn geweest. Dat is uit pedagogisch standpunt onverantwoord. De leerkrachten hanteren het stakingswapen te lichtvaardig. Dat ze eens uitleggen welk alternatief er is. Er werden in Wallonië te veel scholen gebouwd en het onderwijs is er veel te duur. Er moet gesaneerd worden, zoals in de industrie. De socialisten kunnen alleen proberen te vermijden dat er naakte ontslagen vallen. Ondertussen heeft de PS in twee dagen tijd twee klappen gekregen van de eigen achterban, die eerst het Toekomstcontract afwijst en daarna de 1-meivieringen verstoort. MUYS : Ja, maar het gaat om de vakbondsachterban. Uit de partij zelf heb ik weinig dissidente stemmen gehoord. Wat niet wegneemt dat de top van de PS bijzonder zenuwachtig is. Het hele land heeft de eerloze aftocht van de partijcoryfeeën op televisie gezien, dat is een zware opdoffer voor het moreel. De grote vraag is wie ervan zal profiteren. De oude Nothomb met zijn te dynamiseren partij ? De tamelijk gezichtsloze PRL ? Of extreem-rechts ? Ik heb het beeld voor ogen van de tribune die het Vlaams Blok in Aalst had opgesteld. Daar stonden arbeiders van Boel en van de koolmijnen. De roepers en tomatengooiers van vorige woensdag moeten zich maar eens afvragen of ze in Wallonië dezelfde kant uit willen. Ondertussen is het dringen om op 1 mei het scherm te halen. Het Vlaams Blok heeft er alles aan gedaan, en de CVP kwam met een gezinsdag, waarop de CVP-bonzen uitpakten met een zangnummertje. MUYS : Wie nog illusies had over de CVP, zal ze nu wel verloren hebben, hoop ik. Zielig, belachelijk, ik weet niet welk woord eerst gezegd. En die partij levert de minister van Cultuur ! Mijn verontwaardiging was groot, al heb ik wel smakelijk gelachen om het komisch effect. Als je zag hoe Herman Van Rompuy zich op de tweede rij poogde te verstoppen maar uiteindelijk uit volle, zij het broze, borst dat onnozele lied moest staan meezingen... We hebben de politici die we verdienen. Zij zijn een spiegel van het Vlaamse land en ik heb geen hoge pet op van de intellectuele en culturele belangstelling van de doorsnee Vlaming. Dat optreden in Brugge was waarschijnlijk precies wat de CVP-kiezer wil : een flauwe tekst op een liedje van een mediocre zanger. Geef mij dan maar de stijl van onze collega uit de Kroonraad. Het Toekomstcontract is door de sociale partners niet ondertekend. Maar de meerderheid in het parlement heeft het plan wèl goedgekeurd. MUYS : Het aangekondigde doel was zo hoog gegrepen en de inhoud van het contract zelf was zo vaag, dat je alleen sceptisch kan zijn. Ik vrees dat het federaal parlement een lege dop heeft goedgekeurd. Alles moet nog gebeuren. Er is maanden aan een stuk vergaderd, op het einde moest er ook nog eens één van de legendarische marathonvergaderingen aan te pas komen, en ten gronde is men het over niets eens geraakt. Een vrijblijvende intentieverklaring, meer niet. Van de halvering van het aantal werklozen was na twee weken al geen sprake meer. En over hoe het verder moet, bestaat volgens mij niet eens een spoor van eensgezindheid. Het loonpeil en de loonkosten afstemmen op de ons omringende landen : is dat zo een revolutionaire nieuwigheid ? Ik vind dat Toekomstcontract buitengewoon pover. Ik las deze week een interview met Michel Rocard. Hij pleit voor een verkorting van de werkweek tot vier dagen in heel Europa. Zonder loonverlies. Het geld dat nu aan werkloosheidsuitkeringen wordt uitgegeven, moet gebruikt worden om de extra kosten van de bedrijven te subsidiëren. Maar is zo een omschakeling mogelijk in de praktijk ? Voor zover mij bekend, is er nergens in Europa ook maar een aanzet toe. En dan toont in Trends een man van het VEV met cijfers aan dat een verkorting van de arbeidsduur absoluut niet tot meer arbeidsplaatsen leidt. De werkgelegenheidsgraad blijkt hoger in landen waar langer gewerkt wordt. Dat zijn twee totaal tegengestelde meningen. Ik weet niet wie gelijk heeft, maar wel dat een land dat in de slechte papieren van België zit, zich geen arbeidsduurverkorting zonder inlevering kan veroorloven. De socialisten hebben al toegegeven dat er offers zullen moeten gebracht worden. Vraag is op welke reacties die offers onthaald zullen worden. Johan Leman, directeur van het Centrum voor Racismebestrijding, heeft het Antwerpse stadsbestuur zwaar op de korrel genomen voor het falend migrantenbeleid. MUYS : Als ik in mijn vaderstad rondloop, merk ik dat de houding die Leman stadsbestuur en politiediensten verwijt, de houding van de bevolking in haar geheel is. Tot spijt van wie het benijdt. Er heerst in Antwerpen een totale ergernis over de snelle verloedering van de stad. De schuld wordt aan de vreemdelingen gegeven, wat eenzijdig en overtrokken is. Er is een enorme vlucht uit de stad bezig, waarover ook Mieke Vogels zich onlangs zeer ongerust toonde. Vijftigduizend inwoners minder sinds het begin van de fusie, dat is meer dan tien procent. En het zijn niet de armsten die vluchten, maar degenen die genoeg geld hebben om in de rand een fermette op één van die lelijke Vlaamse kavels te zetten. De stad blijft verlaten achter en werkt wegens haar goed uitgebouwde sociale diensten als een magneet op mensen die het niet gemakkelijk hebben in het leven. Eenoudergezinnen, alleenstaanden, langdurig werklozen, bejaarden, migranten, enzovoort. Brussel kent hetzelfde probleem. Dat hebben we de voorbije week gezien met die Joegoslaaf die werd doodgeschoten in omstandigheden die nog moeten opgehelderd worden. Er is niet veel nodig om straatherrie te krijgen, ook in Antwerpen niet. Ik denk dus dat de diagnose van Leman niet zo slecht was. Ik ben alleen geschrokken van de felheid van zijn uitval. Ik neem aan dat hij zich gefrustreerd voelt omdat de goodwill die er nog gedeeltelijk was ten tijde van zijn voorgangster Paula D'Hondt, nu verdwenen is. Dat hij ook op het Vlaams Blok zou stemmen, is een ongelukkige uitspraak die hem lang zal achtervolgen en waarvan hij ongetwijfeld spijt heeft. Is die stadsvlucht wel tegen te houden ? Antwerpen steekt al zo diep in de schulden. MUYS : Ik denk dat de politieke wil ontbreekt om er iets aan te doen. Er is dringend een nationale aanpak nodig. Maar door het cumulatieverbod voor burgemeesters van grotere gemeenten, zijn die niet langer vertegenwoordigd in het nationaal parlement. Er is het gemeentefonds en het sociaal fonds, maar dat alles is veel te weinig en komt veel te laat. Je merkt dagelijks hoe Antwerpen zienderogen achteruit boert. Er is geen enkel elan. Geen nieuwbouw van enige allure. Een beetje sociale woningbouw, ja, maar dat zijn druppels op een hete plaat. Het is niet door tegels te leggen in een achterbuurtstraat dat het buurtprobleem is opgelost. Je moet de stad grondig en planmatig aanpakken zodat de mensen weer zin hebben om er te gaan wonen. En niet zo snel mogelijk wegvluchten omdat ze de vreselijke parkeerproblemen beu zijn, het in gebreke blijvende openbaar vervoer beu zijn, de taxaties beu zijn en de vervuiling beu zijn. In Engeland hebben de lokale verkiezingen de positie van John Major voor zover mogelijk nog verder uitgehold. Maar wellicht zal hij ook dit wel overleven. MUYS : Major is in elk geval erg vasthoudend en boet niet echt aan kordaatheid in. Ik heb de indruk dat de verschuiving naar links niet zoveel verschil zal uitmaken. Veel standpunten van Labour en de Conservatieven lijken op elkaar. Tot ongenoegen van Arthur Scargill die een dissidente en totaal kansloze socialistische partij heeft opgericht. Net als Sir James Goldsmith met zijn Referendum-partij. MUYS : Die is gevaarlijker voor de Conservatieven, dan Scargill voor Labour. Als Goldsmith met een partij opkomt, kan hij van de anti-Europese gevoelens gebruik maken om heel wat stemmen van de Conservatieven af te snoepen. In het Britse kiesstelsel kan dat het verlies van de zetel betekenen. Ik vind het positief dat Labour het anti-Europese gedachtengoed definitief lijkt te hebben afgewezen. Al moet ik toegeven dat ik zelf iets minder Europeeër ben geworden na het bekijken van de Panorama-uitzending over de Europese landbouwsubsidies. De Europese landbouwpolitiek is ronduit waanzinnig. Er wordt steun verleend aan anti-rokencampagnes, maar er worden ook honderden miljoenen subsidie uitgetrokken voor de Griekse tabaksteelt. Die tabak is zo slecht dat je hem aan de straatstenen niet kwijt kan. Hij wordt dan maar aan Rusland verkocht voor een derde van de uitgekeerde subsidie. Dat is de totale gekte. Ik heb hier al gepleit voor het afschaffen van alle landbouwsubsidies. Zoals in Nieuw-Zeeland, waar de landbouw desondanks nog altijd floreert. Alleen de ambtenaren klagen. Het ministerie van Landbouw had er vroeger vijftienduizend, nu nog vierhonderd. In India zijn er tot het einde van de maand verkiezingen. De Congrespartij lijkt het moeilijk te krijgen. MUYS : De rol van de familie Gandhi is totaal uitgespeeld. Er is geen boegbeeld meer dat de partij samenhoudt. Maar afgaande op de eerste resultaten blijft ze nog altijd incontournable. India wordt geschokt door het ene corruptieschandaal na het andere, maar er is geen alternatief. De versnippering is te groot. Tegen beter weten in moet men dus voortdoen met de Congrespartij, waarmee het wel steeds slechter gaat. Als de peilingen bevestigd worden, zal er een coalitie moeten gesloten worden met één of meer gematigd linkse partijen. Dat zal de politiek nog wat onduidelijker maken. De Bharatiya Janata Partij van de hindoes lijkt de winnaar van de verkiezingen te worden, wat niet betekent dat ze ook in de regering komt. Is er een parallel met het moslimfundamentalisme ? MUYS : Er zijn gelijkaardige elementen. Er zijn hindoes genoeg die wensen dat alle moslims het land verlaten. Dat gaat terug naar 1947, en de verdeling van het land tussen India en Pakistan. Bij de massale volksverhuizing van toen stonden hindoes en moslims met getrokken messen tegenover elkaar. Daarbij zijn minstens een half miljoen doden gevallen. De moslimminderheid die is achtergebleven in de noordelijke provincies, blijft voor de hindoes de vijand. Maar desondanks denk ik dat slechts enkele heethoofden daar garen van willen spinnen. De leider van de BJP heeft al openlijk afstand genomen van fanatieke en gewelddadige acties, zoals eind '92 tegen de moskee in Ayodhya. Het etnisch-religieuze aspect wordt in deze periode overschaduwd door de vaststelling van de lagere klassen, dat de schuchtere hervormingspogingen van de Congrespartij ondermijnd worden door een onwillige op sovjetleest geschoeide bureaucratie die alles lam legt en tegenhoudt. De arme Indiër ziet een veralgemeende corruptie. Hij ziet hoe van bovenuit een vrije markt is opgelegd zonder sociale correctie. Problemen van deze aard houden de bevolking veel meer bezig. India heet de grootste democratie ter wereld te zijn, omdat er bijna zeshonderd miljoen mensen gaan stemmen. MUYS : Een democratie veronderstelt nog andere basisrechten dan alleen het stemrecht. Ja, er is de vrije stembusgang. Hoewel die over zes weken gespreid is en de uitslag dus al bekend kan zijn vooraleer de laatste provincies gaan stemmen. Tegen dan kan de nieuwe premier al vermoord zijn, zoals we de vorige keer hebben gezien. Er is persvrijheid, maar in een land waar zoveel mensen analfabeet zijn, stelt dat niet zo veel voor. De habeas corpus geldt, je zal niet van je bed gelicht worden omdat de politie of een of andere politicus dat wil. Maar ook dat zijn dingen waaraan de doorsnee boer, die tot zijn knieën in de modder van zijn rijstveld staat, geen boodschap heeft. Veel mensen werken nog in een halve slavernij, er is het probleem van de kinderarbeid, en van de demografische ontwikkeling. Want de Indiase bevolking zal bij de huidige evolutie binnen twintig jaar de Chinese overtreffen. Radjiv Gandhi was met een drastisch sterilisatieprogramma begonnen. Wie zich onvruchtbaar liet maken, kreeg in ruil een transistorradio. Dat was nogal brutaal, maar ik heb geen betere oplossing. Koen Meulenaere