Zijn er redenen om ons zorgen te maken over mazelen? Dat zal wel. In de eerste plaats al omdat mazelen nog altijd in onze regio rondwaart en zéér besmettelijk is. Wie niet beschermd is en in contact komt met het virus, loopt gegarandeerd 90% risico op besmetting.

Je wil dus als niet-gevaccineerde persoon niet in de buurt komen van wie besmet is, maar dat is niet zo eenvoudig. Mazelen is immers een zeldzame ziekte geworden en wordt vaak niet tijdig herkend. Het risico op verdere verspreiding naar niet beschermde mensen neemt daardoor toe.

Mazelen is een zeldzame ziekte geworden en wordt daardoor vaak niet tijdig herkend. Het risico op verdere verspreiding naar niet beschermde mensen neemt zo toe.

Bovendien zijn geïnfecteerde mensen al besmettelijk vanaf 4 dagen vóór de typische huiduitslag optreedt, dus op een moment waarop de omgeving misschien nog niet doorheeft dat er van mazelen sprake is.

De zieken zijn het meest besmettelijk gedurende de dagen waarop ze erg verkouden zijn en vaak hoesten, de ideale weg voor het virus om zich te verspreiden.

Kortom, je hebt het zitten voor je het weet.

Importziekte

Dat je in ons land goed beschermd lijkt te zijn tegen mazelen, daar reken je beter niet op. Veel gevallen van mazelen in Europa zijn immers het gevolg van import uit andere Europese landen. Bijvoorbeeld uit vakantielanden in onze onmiddellijke buurt. En de aantallen zijn niet geruststellend.

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie werden er in de eerste 6 maanden van 2018 in Europa een goede 41.000 gevallen van mazelen genoteerd. De organisatie bekijkt Europa daarbij wel breed en rekent er bijvoorbeeld ook Rusland, Oekraïne en Georgië bij. Maar ze luidt wel de alarmklok van gedurende de laatste 10 jaar werden er in deze periode nog nooit zoveel gevallen genoteerd al nu.

Veel gevallen van mazelen in Europa zijn het gevolg van import uit andere Europese landen, bijvoorbeeld uit vakantielanden.

Voor de landen van de Europese Unie liggen de cijfers iets lager, logisch ook, maar ze blijven evengoed verontrustend omdat de stijging met de voorgaande jaren en het risico op export naar andere landen toch dramatisch hoog is.

Tussen juni 2017 en juni 2018 noteerde men in de Europese Gemeenschap 13.234 gevallen. 70% daarvan deed zich voor in drie belangrijke vakantielanden: Italië (25%), Griekenland (24%) en Frankrijk (20%). Verschillende Europese landen riepen hun bewoners zelfs op om voor hun vertrek op vakantie eerst de vaccinatiestatus van zichzelf en hun kinderen te controleren en zich bij twijfel liefst opnieuw te laten inenten.

Samen met Roemenië, goed voor 10% van de vermelde gevallen, zijn de drie vernoemde landen niet toevallig ook diegene in Europa waar het minst tegen mazelen ingeënt wordt. De vaccinatiegraad haalt er geen 85% waardoor het virus ruim de kans krijgt om zich te verspreiden.

De vaccinatiegraad in de landen van Europa. Een vaccinatiegraad van minstens 95% is nodig voor groepsimmuniteit en het uitroeien van het mazelenvirus. © Bron: Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding

Slechts 7 Europese landen halen de vaccinatiegraad van minstens 95% die nodig is voor groepsimmuniteit, een verschijnsel waarbij ook niet-gevaccineerde inwoners beschermd worden omdat de infectie zich nauwelijks nog kan verspreiden. Die landen zijn Hongarije, IJsland, Kroatië, Portugal, Slovakije, Spanje en Zweden.

België zit in de groep van landen waar de vaccinatiegraad schommelt tussen 85 en 95%.

De hoge vaccinatiegraad van 95% is eveneens nodig om de ziekte te kunnen uitroeien, zodat we ook finaal een eind kunnen maken met de vaccinaties ertegen. Even terzijde, de Amerikaanse continenten werden al in september 2016 mazelenvrij verklaard door de Wereldgezondheidsorganisatie. Die continenten presteren trouwens veel beter dan Europa op dit gebied van vaccinatie. Het is hun namelijk ook al gelukt om polio en rubella uit te roeien.

Maken we de vaccinatie verplicht?

In verschillende landen van Europa staan nogal wat mensen vrij kritisch tegenover vaccinaties en dat om verschillende redenen, zij het religieus of uit achterdocht tegen misbruik door wat ze de medisch-farmaceutisch-industriële lobby noemen, of welke redenen dan ook.

Die achterdocht is bijvoorbeeld vrij groot in Frankrijk met 17% van haar inwoners die zich er vrij kritisch over uitlaten of er zelfs vierkant tegen zijn, volgens het Franse onderzoekscentrum Ipsos. Volgens de Franstalige krant L'Echo zouden ons land, Italië, Duitsland en Polen de Fransen daarin bijna op de voet volgen. De vraag is echter maar hoe betrouwbaar al die gegevens zijn, onder andere omdat verschillende bronnen verschillende cijfers opleveren, maar ook omdat niet altijd duidelijk is wat ze betekenen.

Volgens de resultaten uit onze enquête staan ook in ons land heel wat burgers kritisch tegenover vaccinatie, maar dat neemt niet weg dat 90% van de ouders er wel op toeziet dat hun kinderen al hun vaccinaties krijgen.

Feit blijft wel dat de vaccinatiegraad in veel Europese landen te laag blijft om de uitroeiing van mazelen in Europa mogelijk te maken, een doel dat de regio tegen 2020 hoopt te bereiken, maar dat gezien het verzet tegen vaccinatie in veel landen moeilijk haalbaar lijkt. Vandaar de overweging in om de vaccinatie verplicht te maken.

Eens een ziekte uitgeroeid is, moet je er nooit meer tegen vaccineren en hoeft niemand zich nog zorgen te maken over mogelijke ongewenste effecten.

Frankrijk ging op 1 januari van dit jaar al over tot de verplichting van vaccinatie van kinderen tegen 11 infectieziekten waaronder naast mazelen ook kinkhoest, bof, rubella, hepatitis B, meningitis, pneumokokken, difterie, tetanus en polio.

Het verzet tegen vaccinatie berust vooral op foute opvattingen en leidt de aandacht af van de voordelen die het ons opgeleverd heeft, namelijk de massale daling van kindersterfte, levenslange problemen en massa's leed. Dank zij de vaccinatieprogramma's zijn deze ziektes in onze landen zo zeldzaam geworden dat we zo goed als geen besef meer hebben van de risico's die ze meebrengen. Misschien is een verplichting daarom nog niet zo'n slecht idee om er, hopelijk, op korte komaf mee te maken.

Een goede 70 jaar geleden veroordeelde polio duizenden kinderen tot de ijzeren long omdat ze niet langer zelfstandig konden ademen. Polio werd niet zonder reden kinderverlamming genoemd. Dat polio momenteel wereldwijd zo goed als uitgeroeid is, danken we aan de doorgedreven vaccinatiecampagnes ertegen.

Bij elke infectieziekte die we zo kunnen overwinnen, zijn we er definitief van verlost en hoeft niemand zich nog zorgen te maken over mogelijke ongewenste effecten.

Iedereen tevreden toch? Of is dat ook weer niet goed.