Naar schatting 10 tot 15 procent van de koppels in ons land ervaart vruchtbaarheidsstoornissen. Van de koppels die wel zwanger raken, spontaan of met medische hulp, krijgt eveneens tot 15 procent te maken met een zwangerschapsverlies. De emoties die daarmee gepaard gaan, worden niet altijd even goed (h)erkend door vrienden, familie en collega's. Maar ook single mannen en vrouwen die vrezen dat ze misschien nooit hun langverwachte baby in de armen zullen kunnen sluiten, omdat ze de juiste partner (nog) niet zijn tegengekomen, hullen zich vaak in stilzwijgen.
...

Naar schatting 10 tot 15 procent van de koppels in ons land ervaart vruchtbaarheidsstoornissen. Van de koppels die wel zwanger raken, spontaan of met medische hulp, krijgt eveneens tot 15 procent te maken met een zwangerschapsverlies. De emoties die daarmee gepaard gaan, worden niet altijd even goed (h)erkend door vrienden, familie en collega's. Maar ook single mannen en vrouwen die vrezen dat ze misschien nooit hun langverwachte baby in de armen zullen kunnen sluiten, omdat ze de juiste partner (nog) niet zijn tegengekomen, hullen zich vaak in stilzwijgen. Het Kinderwens Expertisenetwerk, dat kinderwensouders begeleidt, lanceerde onlangs de term "Schaduwverdriet", samen met een nieuwe campagne waarin bekende Vlamingen getuigen over hun kinderwens, het moment dat die al dan niet in vervulling ging en de emoties die daarmee gepaard gaan. 'Dat rolmodellen willen getuigen over schaduwverdriet is belangrijk om het fenomeen te normaliseren en meer bespreekbaar te maken in onze maatschappij', zegt Shanti Van Genechten, die samen met hoogleraar Lode Godderis van het Centrum voor Omgeving en Gezondheid van de KU Leuven, al meer dan tien jaar lang de bezieler is van het Kinderwens Expertisenetwerk. 'Een onvervulde kinderwens is iets wat koppels niet makkelijk kunnen delen met hun omgeving, maar het is er wel. Ze voelen zich alleen met dit verdriet en het gevaar bestaat dat ze terechtkomen in een sociaal isolement wat kan leiden tot depressie.' Godderis raadt de omgeving onder meer aan om niet te vragen naar waarom kinderwensouders geen kinderen hebben, maar wel naar hoe ze zich daarbij voelen. Imaginair kind helpt bij verwerkingIn de nieuwe campagne getuigen bekende Vlamingen, zoals radiopresentatrices Anja Daems en Roos Van Acker, maar ook Leander Verdievel, de man achter de succesvolle tv-reeks 'Gevoel voor tumor'. 'Soms praten m'n vrouw en ik nog over hoe onze eigen kindjes er zouden uitzien', zegt Verdievel. 'De kindjes die we nooit zullen krijgen. We noemen hen onze onzichtbare kindjes. Maar lang duren die gesprekken niet, want er is altijd wel één van onze prachtige (adoptie)kindjes die meeluistert.''Heel wat vrouwen krijgen net zoals ik ooit te maken met een zwangerschapsverlies', getuigt ook Roos Van Acker. 'Het is niet zo makkelijk om daarmee om te gaan, zowel voor je partner als voor jezelf. Je zoekt ook vaak de oorzaak of de schuld bij jezelf. Als wij misschien wat opener zouden zijn door over onze ervaringen te praten, zou dat al een eerste stap kunnen zijn om dat verdriet een plaatsje te kunnen geven en elkaar te helpen ermee om te gaan.' Ook Van Acker geeft toe dat ze soms mijmert over haar baby. 'Het zou zo leuk zijn te weten hoe een kindje van ons eruit zou zien. Je blijft erover dromen.'Het gebeurt geregeld dat kinderwensouders fantaseren over hoe hun kindje eruit zou hebben gezien. 'Het is belangrijk om ook dit te normaliseren', zegt Van Genechten. 'Vaak hebben koppels de neiging om het imaginaire kind heel ver weg te duwen, maar soms lopen ze vast en willen ze het na een tijdje toch naar zich toe halen. We werken met creatieve en schrijftherapie rond dit imaginaire kind om zo met het rouwproces aan de slag te gaan. Je moet afscheid nemen van iets wat je nooit hebt gekend. Kinderwensouders leren uiteindelijk het verdriet op een andere manier vast te houden en kunnen het een plaats in hun leven geven.'Trein ontspoordHet Kinderwens ExpertiseNetwerk heeft ondertussen in heel Vlaanderen, maar ook in Wallonië en Nederland Kinderwenshuizen opgericht waar aandacht is voor psychosociale en emotionele zorg. 'Mensen voelen zich in onze Kinderwenshuizen of bij onze zorgverleners vaak heel erg thuis', zegt Godderis. 'In fertiliteitscentra en ziekenhuizen, waar de focus op het medische aspect ligt, vinden ze het soms moeilijk om emotionele problemen te bespreken. Wensouders willen hun verhaal ook graag kwijt, net weg van die technische omgeving waarin ze de fertiliteitsbehandeling ondergaan.''We empoweren mensen', besluit Van Genechten. 'We doen dat door hen tools en handvatten aan te leren. Hun trein is even ontspoord en wij zetten hen terug op de rails en duwen heel even. Daarna kunnen ze op eigen houtje weer verder.' Ook het zelfhulpboek Als je kinderwens onvervuld blijft moet daarbij helpen. Het boek toont hoe ouders die tevergeefs wachten op een kind, met vallen en opstaan die zware periode hebben beleefd en biedt concrete tips om met stress en verdriet om te gaan. 'Als je kinderwens onvervuld blijft' is uitgegeven bij Lannoo (ISBN 9789401461078, €19,99). www.kinderwens.org