Arsenicum is een metaal dat van nature in lage concentraties voorkomt in gesteente en grondwater. Gewassen die op arsenicumrijke bodem geteeld worden, nemen het op. Vooral rijstplanten zijn daar goed in, en in mindere mate graangewassen. Behalve een natuurlijk materiaal is arsenicum ook een bijproduct van vervuilende industrieën en ontstaat het bij het roken van tabak.

Arsenicum valt onder de contaminantenwetgeving. Dat betekent dat men maximumgehaltes toekent voor drinkwater en rijst. In hoge concentraties is arsenicum namelijk kankerverwekkend. Daarom waarschuwde de Hoge Gezondheidsraad onlangs voor te hoge consumptie van rijst en afgeleiden (waaronder rijstwafels, rijstpap...) voor baby's en peuters.

Baby's en peuters zijn extra gevoelig voor de nadelige effecten ervan. Europa legde al in 2016 het toegelaten maximumgehalte voor arsenicum in rijst vast. Volgens die Europese verordening mag rijst voor baby's en peuters maximaal 100 microgram arseen/kg bevatten, en 300 microgram/kg voor rijstwafels, rijstvellen, rijstcrackers en rijstkoeken. Ook drinkwater wordt op arsenicum gecontroleerd: water mag maximaal 10 µg arsenicum per liter bevatten.

Paniek is niet nodig. Af en toe rijst op het menu, zeker bruine rijst, is zonder meer gezond.

Spoelen en koken in veel water

Volgens berekeningen van de Hoge Gezondheidsraad kan overmatig rijst en rijstgerechten eten gezondheidsproblemen veroorzaken bij baby's en peuters van 3 maanden tot 3 jaar, door arsenicum. In de praktijk blijkt dat gelukkig nogal mee te vallen, maar toch werd een aantal adviezen geformuleerd. Baby's en peuters eten het best niet te veel rijst en afgeleide producten.

Rijst wordt het best eerst gewassen alvorens te koken, en dat koken doe je beter in een grote hoeveelheid water (6 keer de hoeveelheid rijst), waarbij het kookwater na het garen moet worden weggegooid.

Goed spoelen en koken in ruim water verwijdert samen ruim de helft van de hoeveelheid arsenicum in rijst.

Nuttig om weten: in bruine rijst zit meer arsenicum dan in witte. Biologisch geteelde rijst bevat eveneens arsenicum: de stof zit gewoon in het grondwater, of er nu pesticiden gebruikt worden of niet.

Je kunt arsenicum niet uit je lichaam halen door te detoxen. Detoxen haalt trouwens geen enkele stof uit je lichaam.

Paniek is niet nodig. Af en toe rijst op het menu, zeker bruine rijst, is zonder meer gezond. Arsenicum is vooral problematisch voor mensen die voor hun dagelijkse voeding aangewezen zijn op rijst, zoals in India en Bangladesh.

Reageren op dit artikel kan u door een e-mail te sturen naar lezersbrieven@knack.be. Uw reactie wordt dan mogelijk meegenomen in het volgende nummer.