In Plus Magazine lazen we dat wie opgroeit in een landelijke omgeving beter kan navigeren dan stedelingen. 'Dat kwam aan het licht bij een onderzoek in ruim 40 landen waar tienduizenden mensen navigatieopdrachten moesten uitvoeren.' Enig zoekwerk leidt naar een online publicatie van onderzoekers uit Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Zwitserland. Zij onderzochten data van 442.195 mensen uit 38 verschillende landen die het videospel Sea Hero Quest speelden. Daarin moet je met een boot navigeren. Uit eerder onderzoek blijkt dat dit een goede voorspeller is van navigatievermogens in het echte leven. En nu is dus een verschil opgemerkt tussen mensen die opgroeiden op het platteland en stedelingen.

De onderzoekers hebben met een gigantische dataset gewerkt, dus we mogen ervan uitgaan dat dit gedegen onderzoek is.

'Navigatie is een heel complex fenomeen', zergt neuropsychologe Ineke van der Ham (Universiteit Leiden). 'De onderzoekers keken enkel naar de vaardigheid om in een videogame je weg te vinden naar verschillende punten. Dat is nog iets anders dan je weg vinden in een vreemde buurt. Aan onze universiteit hebben we drie jaar geleden data van bijna 12.000 Nederlanders en Vlamingen onderzocht, maar toen konden we niet zo'n uitgesproken verschil aantonen tussen stedelingen en plattelandsbewoners. Al speelde natuurlijk mee dat onze steden veel complexer zijn dan pakweg de Amerikaanse. Maar in ander onderzoek konden we wél aantonen dat kinderen die zelf naar school fietsen of wandelen beter zijn in navigatie dan kinderen die door hun ouders worden gebracht. Dat zou je kunnen doortrekken naar het verschil tussen stad en platteland: stedelingen nemen vaker de metro, tram of bus, waardoor het minder noodzakelijk is om een mentale plattegrond van hun omgeving te bouwen. In een dorp gaat dat sowieso vlotter, omdat je meer duidelijke kenmerken aan de horizon hebt: een kerk ten noorden van je huis, bijvoorbeeld.'

Ook professor neuropsychologie Hans Op de Beeck is voorzichtig enthousiast. 'Dit is geen experimenteel onderzoek waarbij personen op toevallige wijze aan de condities toegewezen werden. Daardoor kunnen andere factoren een rol spelen. Ik zou dit dus nog geen definitief bewijs durven te noemen. Maar het is zeker een mooie aanzet, dat past bij eerder onderzoek. Zo is ook bewezen dat taxichauffeurs een beter navigatievermogen hebben. Maar we mogen ook niet veralgemenen. Uit deze studie blijkt dat het verschil tussen stedelingen en plattelandsbewoners in sommige landen veel groter is dan in andere. In de VS is dat het meest uitgesproken, onder meer omdat steden er een schaakbordpatroon hebben: daar vind je heel makkelijk je weg, waardoor je dat navigatievermogen minder traint. In België en Nederland was er trouwens geen significant effect.'

'De onderzoekers hebben met een gigantische dataset gewerkt, dus we mogen ervan uitgaan dat dit gedegen onderzoek is', besluit professor neurofysiologie Wim Vanduffel (KU Leuven). 'Soortgelijke resultaten zijn al aangetoond bij muizen. Als zij in een uitdagende omgeving wonen, ontwikkelen ze betere ruimtelijke vaardigheden. Ook bij mensen zou dat een rol spelen. Op het platteland is het vaak een grotere uitdaging om je weg te vinden. En hoe meer je getraind wordt, hoe beter je iets kunt.'

Conclusie

Er is nog verder onderzoek nodig, maar uit een grootschalige studie blijkt dat wie opgroeide in de stad gemiddeld slechtere navigatievermogens heeft dan wie opgroeide op het platteland. Al is het verschil groter in landen waar steden een schaakbordpatroon hebben. Knack beoordeelt de stelling daarom als eerder waar.

BRONNEN

  • Plus Magazine, 19 maart 2020
  • BioRxiv, 24 januari 2020
  • Science (2013)
  • Hippocampus (2006)
  • Scientific Reports (2020)
  • Spatial Cognition (2016)
  • E-mailverkeer met Ineke van der Ham (Universiteit Leiden), 2-3 april 2020
  • E-mailverkeer met Wim Vanduffel (KU Leuven), 2-3 april 2020
  • E-mailverkeer met Hans Op de Beeck (KU Leuven ), 2-3 april 2020
  • Interview met Hans Op de Beeck (KU Leuven ), 3 april 2020
  • Interview met Wim Vanduffel (KU Leuven ), 3 april 2020

Alle bronnen werden laatst geraadpleegd op 3 april 2020 tenzij anders vermeld.

* Bijgewerkt op 15/04/2020 om 15:23, om bronvermeldingen en hyperlinks toe te voegen aan het artikel.

Krasse uitspraak, straf cijfer of dito feit in de actualiteit gezien? Stuur uw vraag met exacte bronvermelding van het citaat naar factchecker@knack.be

RMG
© RMG

Reageren op dit artikel kan u door een e-mail te sturen naar lezersbrieven@knack.be. Uw reactie wordt dan mogelijk meegenomen in het volgende nummer.

In Plus Magazine lazen we dat wie opgroeit in een landelijke omgeving beter kan navigeren dan stedelingen. 'Dat kwam aan het licht bij een onderzoek in ruim 40 landen waar tienduizenden mensen navigatieopdrachten moesten uitvoeren.' Enig zoekwerk leidt naar een online publicatie van onderzoekers uit Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Zwitserland. Zij onderzochten data van 442.195 mensen uit 38 verschillende landen die het videospel Sea Hero Quest speelden. Daarin moet je met een boot navigeren. Uit eerder onderzoek blijkt dat dit een goede voorspeller is van navigatievermogens in het echte leven. En nu is dus een verschil opgemerkt tussen mensen die opgroeiden op het platteland en stedelingen. 'Navigatie is een heel complex fenomeen', zergt neuropsychologe Ineke van der Ham (Universiteit Leiden). 'De onderzoekers keken enkel naar de vaardigheid om in een videogame je weg te vinden naar verschillende punten. Dat is nog iets anders dan je weg vinden in een vreemde buurt. Aan onze universiteit hebben we drie jaar geleden data van bijna 12.000 Nederlanders en Vlamingen onderzocht, maar toen konden we niet zo'n uitgesproken verschil aantonen tussen stedelingen en plattelandsbewoners. Al speelde natuurlijk mee dat onze steden veel complexer zijn dan pakweg de Amerikaanse. Maar in ander onderzoek konden we wél aantonen dat kinderen die zelf naar school fietsen of wandelen beter zijn in navigatie dan kinderen die door hun ouders worden gebracht. Dat zou je kunnen doortrekken naar het verschil tussen stad en platteland: stedelingen nemen vaker de metro, tram of bus, waardoor het minder noodzakelijk is om een mentale plattegrond van hun omgeving te bouwen. In een dorp gaat dat sowieso vlotter, omdat je meer duidelijke kenmerken aan de horizon hebt: een kerk ten noorden van je huis, bijvoorbeeld.' Ook professor neuropsychologie Hans Op de Beeck is voorzichtig enthousiast. 'Dit is geen experimenteel onderzoek waarbij personen op toevallige wijze aan de condities toegewezen werden. Daardoor kunnen andere factoren een rol spelen. Ik zou dit dus nog geen definitief bewijs durven te noemen. Maar het is zeker een mooie aanzet, dat past bij eerder onderzoek. Zo is ook bewezen dat taxichauffeurs een beter navigatievermogen hebben. Maar we mogen ook niet veralgemenen. Uit deze studie blijkt dat het verschil tussen stedelingen en plattelandsbewoners in sommige landen veel groter is dan in andere. In de VS is dat het meest uitgesproken, onder meer omdat steden er een schaakbordpatroon hebben: daar vind je heel makkelijk je weg, waardoor je dat navigatievermogen minder traint. In België en Nederland was er trouwens geen significant effect.' 'De onderzoekers hebben met een gigantische dataset gewerkt, dus we mogen ervan uitgaan dat dit gedegen onderzoek is', besluit professor neurofysiologie Wim Vanduffel (KU Leuven). 'Soortgelijke resultaten zijn al aangetoond bij muizen. Als zij in een uitdagende omgeving wonen, ontwikkelen ze betere ruimtelijke vaardigheden. Ook bij mensen zou dat een rol spelen. Op het platteland is het vaak een grotere uitdaging om je weg te vinden. En hoe meer je getraind wordt, hoe beter je iets kunt.'