Op 5 mei publiceert een Nederlandse vrouw een videoclip waarin jonge kinderen wissers voor PCR-testen in onhygiënische omstandigheden inpakken. Het filmpje wordt op 11 mei gedeeld in de Belgische Facebookgroep 'Wij eisen het ontslag van De Huidige Loser Liga'. De groep telt zo'n 8100 leden. De video wordt meer dan 312.900 bekeken en meer dan 9800 keer gedeeld.

Facebook
© Facebook

In de commentaren reageren Facebookgebruikers verbolgen op de kinderarbeid die te zien is in de video. Anderen suggereren dat de wissers ook in België worden gebruikt.

Facebook
© Facebook

Toont de video effectief kinderen die wissers inpakken? We gaan op zoek.

We maken miniatuurfoto's van de clip via InVid en voeren een omgekeerde zoekopdracht uit. Via Google Afbeeldingen vinden we de video terug op de alternatieve videowebsite BitChute. De clip werd gepost op 9 mei.

Bitchute
© Bitchute

We stoten ook op dezelfde clip op YouTube, die op 6 mei werd gepost door de Indiase nieuwswebsite Afternoon Voice. In de beschrijving van de clip lezen we dat het filmpje op 5 mei op sociale media begon te circuleren. Het filmpje zou opgenomen zijn in een sloppenwijk in de Indiase stad Ulhasnagar in de staat Maharashtra.

We googelen 'swab sticks ulhasnagar' bij het filmpje en komen terecht bij diverse artikels over de clip.

Google
© Google

In een artikel op de website van de Indiase krant The Indian Express, gepubliceerd op 6 mei, wordt geschreven dat sinds 'vorige week (de week van 26 april, nvdr.) families in de sloppenwijken van Ulhasnagar wissers aan het inpakken waren' in opdracht van de lokale leverancier Maneesh Keswani. Op het materiaal staat de bedrijfsnaam 'Bio Swab' vermeld. Volgens de Indiase autoriteiten is er echter geen bedrijf geregistreerd onder die naam.

Een tweede artikel van The Indian Express meldt dat Keswani op 7 mei is opgepakt. Hij had geen vergunning om wissers te produceren. Voor het inpakken 1000 pakketjes betaalde de man aan de families zo'n 20 roepie. Omgerekend is dat 23 eurocent. Een dag na de arrestatie van Keswani werden nog twee andere mannen aangehouden Zij werkten voor het bedrijf Biosense Technology. Ze gingen een samenwerking aan met Keswani voor het inpakken van wissers op een hygiënische en correcte manier, maar lieten na om dat te controleren. Ze worden vervolgd voor nalatigheid.

In de artikels vinden we geen informatie over de mogelijke export van de wissers naar het buitenland.

We voegen 'factcheck' toe aan onze zoekopdracht en vinden zo een factcheck van het persagentschap Reuters, die op 12 mei werd gepubliceerd. Reuters schrijft dat de wattenstaafjes die in het Verenigd Koninkrijk worden gebruikt, niet uit India komen. Geldt dat ook voor België?

We nemen contact op met het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten (FAGG) en vragen waar de wattenstaafjes voor de Belgische PCR-testen worden geproduceerd. Woordvoerster Ann Eeckhout antwoordt dat de fabrikant op de verpakking van de staafjes staat. De productielocatie daarentegen wordt niet altijd vermeld. Eeckhout: 'Op basis van het type product en door het feit dat de meeste legale fabrikanten uit China komen, kunnen we er wel van uitgaan dat de meeste neuswissers in China of andere Aziatische landen worden gefabriceerd.'

Eeckhout voegt toe dat de hoofdleverancier van wattenstaafjes in België het Italiaanse bedrijf Copan is. We vragen het bedrijf via mail waar hun wattenstaafjes worden geproduceerd. Voorlopig blijft onze mail onbeantwoord.

In de factcheck van Reuters en het artikel van The Indian Express wordt geschreven dat er in de clip tweekoppige wattenstaafjes worden ingepakt. In het Verenigd Koninkrijk worden dergelijke wissers niet gebruikt.

Welke wissers worden er in België gebruikt? In een document van Sciensano, gepubliceerd op 17 augustus 2020, wordt verduidelijkt welke wissers toegelaten zijn bij het afnemen van een PCR-test. Het gaat om de Copan UTM wisser en de Copan ESwab, beide geproduceerd door Copan. Geen van die wissers heeft een dubbele kop.

Sciensano
© Sciensano

Conclusie

Het clipje toont Indiase kinderen die tweekoppige wissers voor PCR-testen inpakken. Het filmpje werd opgenomen in een sloppenwijk in de Indiase stad Ulhasnagar en het inpakken verloopt erg onhygiënisch. De man verantwoordelijk voor de praktijken is opgepakt. We beoordelen die stelling dan ook als waar. In het filmpje is te zien hoe dubbele wattenstaafjes worden ingepakt. Die worden in België bij het afnemen van tests niet gebruikt.

Krasse uitspraak, straf cijfer of dito feit in de actualiteit gezien? Stuur uw vraag met exacte bronvermelding van het citaat naar factcheck@knack.be

Op 5 mei publiceert een Nederlandse vrouw een videoclip waarin jonge kinderen wissers voor PCR-testen in onhygiënische omstandigheden inpakken. Het filmpje wordt op 11 mei gedeeld in de Belgische Facebookgroep 'Wij eisen het ontslag van De Huidige Loser Liga'. De groep telt zo'n 8100 leden. De video wordt meer dan 312.900 bekeken en meer dan 9800 keer gedeeld.In de commentaren reageren Facebookgebruikers verbolgen op de kinderarbeid die te zien is in de video. Anderen suggereren dat de wissers ook in België worden gebruikt.Toont de video effectief kinderen die wissers inpakken? We gaan op zoek.We maken miniatuurfoto's van de clip via InVid en voeren een omgekeerde zoekopdracht uit. Via Google Afbeeldingen vinden we de video terug op de alternatieve videowebsite BitChute. De clip werd gepost op 9 mei.We stoten ook op dezelfde clip op YouTube, die op 6 mei werd gepost door de Indiase nieuwswebsite Afternoon Voice. In de beschrijving van de clip lezen we dat het filmpje op 5 mei op sociale media begon te circuleren. Het filmpje zou opgenomen zijn in een sloppenwijk in de Indiase stad Ulhasnagar in de staat Maharashtra. We googelen 'swab sticks ulhasnagar' bij het filmpje en komen terecht bij diverse artikels over de clip.In een artikel op de website van de Indiase krant The Indian Express, gepubliceerd op 6 mei, wordt geschreven dat sinds 'vorige week (de week van 26 april, nvdr.) families in de sloppenwijken van Ulhasnagar wissers aan het inpakken waren' in opdracht van de lokale leverancier Maneesh Keswani. Op het materiaal staat de bedrijfsnaam 'Bio Swab' vermeld. Volgens de Indiase autoriteiten is er echter geen bedrijf geregistreerd onder die naam.Een tweede artikel van The Indian Express meldt dat Keswani op 7 mei is opgepakt. Hij had geen vergunning om wissers te produceren. Voor het inpakken 1000 pakketjes betaalde de man aan de families zo'n 20 roepie. Omgerekend is dat 23 eurocent. Een dag na de arrestatie van Keswani werden nog twee andere mannen aangehouden Zij werkten voor het bedrijf Biosense Technology. Ze gingen een samenwerking aan met Keswani voor het inpakken van wissers op een hygiënische en correcte manier, maar lieten na om dat te controleren. Ze worden vervolgd voor nalatigheid.In de artikels vinden we geen informatie over de mogelijke export van de wissers naar het buitenland. We voegen 'factcheck' toe aan onze zoekopdracht en vinden zo een factcheck van het persagentschap Reuters, die op 12 mei werd gepubliceerd. Reuters schrijft dat de wattenstaafjes die in het Verenigd Koninkrijk worden gebruikt, niet uit India komen. Geldt dat ook voor België? We nemen contact op met het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten (FAGG) en vragen waar de wattenstaafjes voor de Belgische PCR-testen worden geproduceerd. Woordvoerster Ann Eeckhout antwoordt dat de fabrikant op de verpakking van de staafjes staat. De productielocatie daarentegen wordt niet altijd vermeld. Eeckhout: 'Op basis van het type product en door het feit dat de meeste legale fabrikanten uit China komen, kunnen we er wel van uitgaan dat de meeste neuswissers in China of andere Aziatische landen worden gefabriceerd.' Eeckhout voegt toe dat de hoofdleverancier van wattenstaafjes in België het Italiaanse bedrijf Copan is. We vragen het bedrijf via mail waar hun wattenstaafjes worden geproduceerd. Voorlopig blijft onze mail onbeantwoord.In de factcheck van Reuters en het artikel van The Indian Express wordt geschreven dat er in de clip tweekoppige wattenstaafjes worden ingepakt. In het Verenigd Koninkrijk worden dergelijke wissers niet gebruikt.Welke wissers worden er in België gebruikt? In een document van Sciensano, gepubliceerd op 17 augustus 2020, wordt verduidelijkt welke wissers toegelaten zijn bij het afnemen van een PCR-test. Het gaat om de Copan UTM wisser en de Copan ESwab, beide geproduceerd door Copan. Geen van die wissers heeft een dubbele kop.