Ampe mailt ons de bron van de '92 procent' waarover ze tweette. Het gaat om een rapport van Sciensano van juni 2020.

'Die studie beschrijft het profiel van Belgen die in het ziekenhuis werden opgenomen met covid-19 tot 14 juni', zegt dokter Koen Blot van Sciensano. 'Van 70% van hen hebben we gegevens verzameld door middel van vragenlijsten aan het ziekenhuispersoneel.' Daaruit blijkt dat '8% van de overleden patiënten geen bestaande gezondheidsproblemen meldt'.

Wil dat zeggen dat de overige 92% van de coronadoden een chronische ziekte had? In een tabel wordt de comorbiditeit - het tegelijk voorkomen van twee of meer aandoeningen bij één persoon - meer in detail bekeken. Zo had 22% van de coronadoden onderliggend een chronische nierziekte, 19% een chronische longziekte en 4% een chronische leverziekte.

In de lijst met twaalf aandoeningen staan ook hart- en vaatziekte (52%), hoge bloeddruk (50%) en obesitas (6%). U merkt dat we boven de 100% uitkomen, want een overleden persoon kon ook meerdere problemen hebben. 'Beschouw je een hoge bloeddruk en obesitas als chronische ziekte?' vraagt Blot zich af. 'Voor mij zijn dat eerder risicofactoren: comorbiditeit behelst meer dan chronische ziekten.'

Hoge bloeddruk en obesitas zijn bijkomende aandoeningen, maar zou ik geen ziekten noemen.

Intensivist Philippe Jorens (UZ Antwerpen) werkt op de covid-afdeling en is het eens met die analyse: 'Hoge bloeddruk en obesitas zijn bijkomende aandoeningen, maar zou ik geen ziekten noemen. Het zijn welvaartsfenomenen die vaak voorkomen bij 65-plussers, de belangrijkste risicogroep voor covid-19.'

We leggen de lijst voor aan hoogleraar endocrinologie Chantal Mathieu (KU Leuven). Zij is stellig: 'Alle aandoeningen op die lijst zijn wel degelijk chronische ziekten. Het zijn ziekten waar je niet ván zult sterven, maar waar je méé zult sterven. Of iets als chronische ziekte wordt bestempeld, hangt af van wetenschappelijke consensus', zegt Mathieu. De WHO beschouwt hoge bloeddruk en obesitas niet als chronische ziekten op zichzelf, maar als metabolische risicofactoren die de kans erop verhogen.

Mathieu: 'Er is een heel spectrum van chronische ziekten die in onze samenleving voorkomen. De kans dat een zeventiger géén chronische ziekte heeft, is zeer klein. We zitten in een syndemie, dat is het samenvallen van de besmettelijke ziekte covid-19 met de reeds jarenlang groeiende epidemie aan chronische ziekten. Die twee epidemieën versterken elkaar in een slechte afloop.'

Volgens een recent reviewartikel dragen comorbiditeit en leeftijd bij aan de ontregeling van het immuunsysteem en vergroot zo de impact van covid-19. Blot: 'Bij oudere mensen zien we sowieso dat de kracht en efficiëntie van het immuunsysteem afneemt.'

De experts benadrukken dat deze studies niet aantonen dat covid-19 schadeloos is voor mensen die voordien kerngezond zijn. Mathieu: 'Op dit ogenblik liggen er ook dertigers aan een beademingstoestel.' Jorens: 'Ook voor mensen zonder chronische ziekten kan corona fataal zijn, dat heb ik helaas al verschillende keren gezien.'

Conclusie

Over twee problemen in de lijst van Sciensano, obesitas en hoge bloeddruk, bestaat discussie of het gaat om chronische ziekten. Het klopt in elk geval dat 92% van de coronadoden een of meer bijkomende aandoeningen had. Knack beoordeelt de stelling dus als eerder waar.

Bronnen

Alle bronnen werden laatst geraadpleegd op 3 november 2020.

* Bijgewerkt op 10/11/2020 om 18:06, om bronvermeldingen en hyperlinks toe te voegen aan het artikel.

Krasse uitspraak, straf cijfer of dito feit in de actualiteit gezien? Stuur uw vraag met exacte bronvermelding van het citaat naar factcheck@knack.be

RMG
© RMG

Knack maakt onderdeel uit van Roularta Media Group.

Ampe mailt ons de bron van de '92 procent' waarover ze tweette. Het gaat om een rapport van Sciensano van juni 2020.'Die studie beschrijft het profiel van Belgen die in het ziekenhuis werden opgenomen met covid-19 tot 14 juni', zegt dokter Koen Blot van Sciensano. 'Van 70% van hen hebben we gegevens verzameld door middel van vragenlijsten aan het ziekenhuispersoneel.' Daaruit blijkt dat '8% van de overleden patiënten geen bestaande gezondheidsproblemen meldt'.Wil dat zeggen dat de overige 92% van de coronadoden een chronische ziekte had? In een tabel wordt de comorbiditeit - het tegelijk voorkomen van twee of meer aandoeningen bij één persoon - meer in detail bekeken. Zo had 22% van de coronadoden onderliggend een chronische nierziekte, 19% een chronische longziekte en 4% een chronische leverziekte.In de lijst met twaalf aandoeningen staan ook hart- en vaatziekte (52%), hoge bloeddruk (50%) en obesitas (6%). U merkt dat we boven de 100% uitkomen, want een overleden persoon kon ook meerdere problemen hebben. 'Beschouw je een hoge bloeddruk en obesitas als chronische ziekte?' vraagt Blot zich af. 'Voor mij zijn dat eerder risicofactoren: comorbiditeit behelst meer dan chronische ziekten.'Intensivist Philippe Jorens (UZ Antwerpen) werkt op de covid-afdeling en is het eens met die analyse: 'Hoge bloeddruk en obesitas zijn bijkomende aandoeningen, maar zou ik geen ziekten noemen. Het zijn welvaartsfenomenen die vaak voorkomen bij 65-plussers, de belangrijkste risicogroep voor covid-19.'We leggen de lijst voor aan hoogleraar endocrinologie Chantal Mathieu (KU Leuven). Zij is stellig: 'Alle aandoeningen op die lijst zijn wel degelijk chronische ziekten. Het zijn ziekten waar je niet ván zult sterven, maar waar je méé zult sterven. Of iets als chronische ziekte wordt bestempeld, hangt af van wetenschappelijke consensus', zegt Mathieu. De WHO beschouwt hoge bloeddruk en obesitas niet als chronische ziekten op zichzelf, maar als metabolische risicofactoren die de kans erop verhogen.Mathieu: 'Er is een heel spectrum van chronische ziekten die in onze samenleving voorkomen. De kans dat een zeventiger géén chronische ziekte heeft, is zeer klein. We zitten in een syndemie, dat is het samenvallen van de besmettelijke ziekte covid-19 met de reeds jarenlang groeiende epidemie aan chronische ziekten. Die twee epidemieën versterken elkaar in een slechte afloop.' Volgens een recent reviewartikel dragen comorbiditeit en leeftijd bij aan de ontregeling van het immuunsysteem en vergroot zo de impact van covid-19. Blot: 'Bij oudere mensen zien we sowieso dat de kracht en efficiëntie van het immuunsysteem afneemt.'De experts benadrukken dat deze studies niet aantonen dat covid-19 schadeloos is voor mensen die voordien kerngezond zijn. Mathieu: 'Op dit ogenblik liggen er ook dertigers aan een beademingstoestel.' Jorens: 'Ook voor mensen zonder chronische ziekten kan corona fataal zijn, dat heb ik helaas al verschillende keren gezien.' Knack maakt onderdeel uit van Roularta Media Group.