Zowel internationale politici als journalisten hadden in 2015 de grootste moeite om de achternaam van Hongarijes nieuwe premier te leren uitspreken: Gyurcsany. Vandaag hebben ze soortgelijke problemen met kandidaat-premier, Peter Marki-Zay, burgemeester van Hodmezovasarhely.

Weinigen hadden verwacht dat Peter Marki-Zay, een vloeiend Engels sprekende marketingdeskundige en zakenman, veel meer bekende politici zou verslaan tijdens de gezamenlijke voorverkiezingen van de oppositie in oktober.

MZP, zoals hij in de volksmond wordt genoemd, had vóór de eerste ronde slechte peilingen en het leek hoogst onwaarschijnlijk dat hij zou doorstoten tot de tweede en laatste ronde. Maar hij haalde het toch, met slechts 21 procent van de stemmen. Met de hulp van een hoge opkomst en de tactische terugtrekking van de oppositieburgemeester van Boedapest, Gergely Karacsony, haalde hij bijna 57 procent van de stemmen in de laatste ronde.

Meer dan 850.000 stembiljetten werden uitgebracht tijdens de voorverkiezingen van de oppositie - wat betekent dat bijna 11 procent van de kiezers van het land heeft deelgenomen. Dat lijkt weinig, maar is eerder hoog in vergelijking met landen waar traditioneel voorverkiezingen worden gehouden, zoals de VS en Frankrijk. Met in totaal meer dan 370.000 uitgebrachte stemmen voor Marki-Zay geniet hij een sterke legitimiteit bij de oppositie.

Maandenlang heeft de regerende Hongaarse Fidesz-partij Marki-Zay afgeschreven en zich in plaats voorbereid op Karacsony of Klara Dobrev als de uitdager van Viktor Orbán in 2022. De verrassende overwinning van de burgemeester van Hodmezovasarhely heeft Orbán en zijn team dan ook verrast.

Wie is Peter Marki-Zay, de uitdager van Viktor Orbán?

Péter Kréko, politoloog en internationaal commentator over Europese politiek.

Aangezien de Hongaarse oppositie zich achter één kandidaat verenigt om Orbán volgend jaar te verslaan, is Marki-Zay nu de feitelijke leider van een gezamenlijk ticket van zes partijen, hoewel hij bij geen van de zes is aangesloten. Deze paradox onthult een van zijn belangrijkste sterktes: hij was in staat om kiezers die kritisch zijn voor het establishment te overtuigen om deel te nemen aan de tweede ronde van de voorverkiezingen - kritisch voor het establishment niet alleen omdat ze boos zijn over het regime van Orbán, maar ook uit onvrede over de oppositie.

Volgens de opiniepeilingen en stempatronen is de kandidatuur van Marki-Zay goed geland bij de jongere generaties en de stedelijke intelligentsia van het land, en past ze ook in de internationale populistische tijdgeest. Anti-establishmentsentimenten en nieuwe politieke partijen en bewegingen zijn de afgelopen jaren in verschillende landen doorslaggevend gebleken voor de opkomst van Emmanuel Macron in Frankrijk, Volodymyr Zelensky in Oekraïne en Igor Matovic in Slowakije.

Maar deze vergelijkingen moeten in het geval van Marki-Zay niet worden overdreven. Hoewel hij geneigd is bombastische uitspraken te doen, is Marki-Zay helemaal niet vaag over zijn ideologisch standpunt en omschrijft hij zichzelf als een echte christen-conservatief en pro-Europees en transatlanticus. Uit de resultaten blijkt dat ideologische verschillen er tijdens de voorverkiezingen nauwelijks toe deden: zelfs sommige van de meest liberale kiezers brachten in de tweede ronde hun stem uit op de meer conservatieve kandidaat.

Een van de redenen daarvoor is dat zij op zoek waren naar de krachtigste uitdager van Orbán en veronderstelden dat een conservatieve politicus meer kans zou maken om de huidige premier te verslaan dan een liberale. Marki-Zay is ook nogal niet-populistisch als het gaat om overheidsuitgaven. Tijdens de voorverkiezingen waren we getuige van een stortvloed van beloften van de verschillende kandidaten over loonsverhogingen voor leraren, verpleegsters, dokters en anderen, terwijl hij als enige opriep tot voorzichtigheid en soevereiniteit.

De succesvolle organisatie en het beheer van de voorverkiezingen, de hoge opkomst en de overtuigende resultaten zijn redenen voor de oppositiepartijen om feest te vieren. Maar er moet nog veel meer worden gedaan, willen zij voldoende stemmen halen om een meerderheid van de zetels in het parlement te veroveren - vooral in de kleine steden en nederzettingen waar de oppositie minder aanhang heeft.

De dynamiek van het zespartijenapparaat van de oppositie brengt ook risico's en de mogelijkheid van onderlinge strijd met zich mee. Er zijn al tekenen van een strijd om de dominantie tussen de Democratische Coalitie van Gyurcsany/Dobrev (mogelijk in overleg met Jobbik) en Marki-Zay. Het is onwaarschijnlijk dat de oppositie wordt opgeblazen, maar het zou de efficiëntie van hun activiteiten wel eens kunnen verminderen.

Uit een recente opiniepeiling blijkt dat de oppositie momentum heeft: een meerderheid van 47 procent van de ondervraagden verklaarde dat zij Orbán volgend jaar verslagen willen zien worden. Maar om de verstoringen van het kiesstelsel, zoals de kiesdistricten, te overwinnen, moet de oppositie ten minste 4-5 procentpunten winnen om zeker te zijn van een nederlaag tegen Fidesz.

De alliantie van de oppositie moet ook de enorme uitgavenoverschrijdingen vóór de verkiezingen door Fidesz overwinnen, die een 13e maandelijks pensioen voor ouderen, belastingvrijstellingen voor jongeren en belastingteruggave voor gezinnen heeft toegezegd.

Marki-Zay zelf zal ook het hoofd moeten bieden aan gemene karaktermoord van wat de meest gecentraliseerde en bekwame desinformatiemachine van Europa is geworden, die met onbeperkte middelen opereert. Pro-regeringspropaganda zal Marki-Zay afschilderen als een linkse carrièreman.

Zowel internationale politici als journalisten hadden in 2015 de grootste moeite om de achternaam van Hongarijes nieuwe premier te leren uitspreken: Gyurcsany. Vandaag hebben ze soortgelijke problemen met kandidaat-premier, Peter Marki-Zay, burgemeester van Hodmezovasarhely.Weinigen hadden verwacht dat Peter Marki-Zay, een vloeiend Engels sprekende marketingdeskundige en zakenman, veel meer bekende politici zou verslaan tijdens de gezamenlijke voorverkiezingen van de oppositie in oktober. MZP, zoals hij in de volksmond wordt genoemd, had vóór de eerste ronde slechte peilingen en het leek hoogst onwaarschijnlijk dat hij zou doorstoten tot de tweede en laatste ronde. Maar hij haalde het toch, met slechts 21 procent van de stemmen. Met de hulp van een hoge opkomst en de tactische terugtrekking van de oppositieburgemeester van Boedapest, Gergely Karacsony, haalde hij bijna 57 procent van de stemmen in de laatste ronde.Meer dan 850.000 stembiljetten werden uitgebracht tijdens de voorverkiezingen van de oppositie - wat betekent dat bijna 11 procent van de kiezers van het land heeft deelgenomen. Dat lijkt weinig, maar is eerder hoog in vergelijking met landen waar traditioneel voorverkiezingen worden gehouden, zoals de VS en Frankrijk. Met in totaal meer dan 370.000 uitgebrachte stemmen voor Marki-Zay geniet hij een sterke legitimiteit bij de oppositie.Maandenlang heeft de regerende Hongaarse Fidesz-partij Marki-Zay afgeschreven en zich in plaats voorbereid op Karacsony of Klara Dobrev als de uitdager van Viktor Orbán in 2022. De verrassende overwinning van de burgemeester van Hodmezovasarhely heeft Orbán en zijn team dan ook verrast.Aangezien de Hongaarse oppositie zich achter één kandidaat verenigt om Orbán volgend jaar te verslaan, is Marki-Zay nu de feitelijke leider van een gezamenlijk ticket van zes partijen, hoewel hij bij geen van de zes is aangesloten. Deze paradox onthult een van zijn belangrijkste sterktes: hij was in staat om kiezers die kritisch zijn voor het establishment te overtuigen om deel te nemen aan de tweede ronde van de voorverkiezingen - kritisch voor het establishment niet alleen omdat ze boos zijn over het regime van Orbán, maar ook uit onvrede over de oppositie.Volgens de opiniepeilingen en stempatronen is de kandidatuur van Marki-Zay goed geland bij de jongere generaties en de stedelijke intelligentsia van het land, en past ze ook in de internationale populistische tijdgeest. Anti-establishmentsentimenten en nieuwe politieke partijen en bewegingen zijn de afgelopen jaren in verschillende landen doorslaggevend gebleken voor de opkomst van Emmanuel Macron in Frankrijk, Volodymyr Zelensky in Oekraïne en Igor Matovic in Slowakije.Maar deze vergelijkingen moeten in het geval van Marki-Zay niet worden overdreven. Hoewel hij geneigd is bombastische uitspraken te doen, is Marki-Zay helemaal niet vaag over zijn ideologisch standpunt en omschrijft hij zichzelf als een echte christen-conservatief en pro-Europees en transatlanticus. Uit de resultaten blijkt dat ideologische verschillen er tijdens de voorverkiezingen nauwelijks toe deden: zelfs sommige van de meest liberale kiezers brachten in de tweede ronde hun stem uit op de meer conservatieve kandidaat. Een van de redenen daarvoor is dat zij op zoek waren naar de krachtigste uitdager van Orbán en veronderstelden dat een conservatieve politicus meer kans zou maken om de huidige premier te verslaan dan een liberale. Marki-Zay is ook nogal niet-populistisch als het gaat om overheidsuitgaven. Tijdens de voorverkiezingen waren we getuige van een stortvloed van beloften van de verschillende kandidaten over loonsverhogingen voor leraren, verpleegsters, dokters en anderen, terwijl hij als enige opriep tot voorzichtigheid en soevereiniteit.De succesvolle organisatie en het beheer van de voorverkiezingen, de hoge opkomst en de overtuigende resultaten zijn redenen voor de oppositiepartijen om feest te vieren. Maar er moet nog veel meer worden gedaan, willen zij voldoende stemmen halen om een meerderheid van de zetels in het parlement te veroveren - vooral in de kleine steden en nederzettingen waar de oppositie minder aanhang heeft.De dynamiek van het zespartijenapparaat van de oppositie brengt ook risico's en de mogelijkheid van onderlinge strijd met zich mee. Er zijn al tekenen van een strijd om de dominantie tussen de Democratische Coalitie van Gyurcsany/Dobrev (mogelijk in overleg met Jobbik) en Marki-Zay. Het is onwaarschijnlijk dat de oppositie wordt opgeblazen, maar het zou de efficiëntie van hun activiteiten wel eens kunnen verminderen.Uit een recente opiniepeiling blijkt dat de oppositie momentum heeft: een meerderheid van 47 procent van de ondervraagden verklaarde dat zij Orbán volgend jaar verslagen willen zien worden. Maar om de verstoringen van het kiesstelsel, zoals de kiesdistricten, te overwinnen, moet de oppositie ten minste 4-5 procentpunten winnen om zeker te zijn van een nederlaag tegen Fidesz.De alliantie van de oppositie moet ook de enorme uitgavenoverschrijdingen vóór de verkiezingen door Fidesz overwinnen, die een 13e maandelijks pensioen voor ouderen, belastingvrijstellingen voor jongeren en belastingteruggave voor gezinnen heeft toegezegd.Marki-Zay zelf zal ook het hoofd moeten bieden aan gemene karaktermoord van wat de meest gecentraliseerde en bekwame desinformatiemachine van Europa is geworden, die met onbeperkte middelen opereert. Pro-regeringspropaganda zal Marki-Zay afschilderen als een linkse carrièreman.