Het Spaanse hooggerechtshof heeft negen van de twaalf Catalaanse separatisten die terechtstonden voor hun rol in het onafhankelijkheidsreferendum en de poging tot afscheiding van Catalonië in 2017, veroordeeld tot celstraffen van 9 tot 13 jaar. Ze zijn veroordeeld voor verduistering van overheidsgeld en opruiing.

Drie anderen zijn veroordeeld tot het betalen van een boete. Deze drie worden schuldig geacht aan ongehoorzaamheid. In de straten van Barcelona staat de politie paraat om op te treden tegen eventueel nieuw protest.

De celstraffen die de negen opgelegd kregen, liggen veel lager dan wat het parket geëist had. Dat wilde tot 25 jaar cel voor de voormalige vicepresident Oriol Junqueras. De rechters veroordeelden hem maandag tot dertien jaar cel, de zwaarste straf. De acht anderen zijn veroordeeld tot celstraffen van negen tot twaalf jaar.

Het openbaar ministerie had de separatisten ook aangeklaagd voor rebellie, waar celstraffen tot 25 jaar op staan, maar daar gingen de rechters niet op in. Sommigen van de maandag veroordeelde separatisten zitten al bijna twee jaar in voorarrest.

In het grote proces werden uiteindelijk bijna 600 getuigen aan het woord gelaten, onder wie ook de Spaanse oud-premier Mariano Rajoy.

Het vonnis heeft geleid tot aanzienlijke protesten in Catalonië. De veroordeelde separatisten zijn volgens hun aanhangers politiek gevangenen. De Catalaanse minister-president, Quim Torra, heeft al opgeroepen tot een 'massale mobilisering'. Bij de botsingen tussen de politie en separatistisch gezinde demonstranten op de luchthaven van Barcelona zijn meer dan dertig mensen gewond geraakt, zo heeft het persbureau Europa Press maandagavond gemeld.

De demonstranten hadden geprobeerd delen van de luchthaven lam te leggen en de toegangswegen te blokkeren. Dozijnen vluchten werden geschrapt, talrijke andere vertrokken met vertraging, zo bleek op de website van vlieghaven El Prat.

'Reageren, zoals nooit tevoren'

Carles Puigdemont, de naar België gevluchte kopman van de separatisten, liet via Twitter al weten dat dit vonnis 'een aberratie' is. Hij vindt het 'tijd om te reageren, zoals nooit tevoren'.

Het Spaanse Hooggerechtshof heeft ook een nieuw internationaal aanhoudingsbevel tegen de vroegere minister-president uitgevaardigd. Na het referendum en de mislukte poging om de onafhankelijkheid van Catalonië uit te roepen, in 2017, werd Puigdemont al gezocht door de Spaanse autoriteiten. Hij ging daarop in ballingschap naar België. Eerder dit jaar werd het Spaanse arrestatiebevel ingetrokken, waardoor hij zich vrij buiten Spanje kan verplaatsen. Nu is er dus een nieuw internationaal aanhoudingsbevel.

Carles Puigdemont © AFP

Spaanse premier Sanchez pleit voor dialoog

'Nu de straffen uitgesproken zijn, kan een nieuwe etappe beginnen', zegt de Spaanse socialistische premier Pedro Sanchez. 'Het enige doel daarvan moet zijn het samenleven in Catalonië te herstellen.'

De regeringsleider had ook een boodschap voor de regionale onafhankelijkheidsgezinde regering van Catalonië: die moet volgens hem meewerken aan de dialoog, 'in het kader van de grondwettelijkheid'.

De leiders van de Catalaanse separatisten hebben hun aanhangers intussen opgeroepen om massaal op straat te komen. Volgens Spaanse media werd er onder meer opgeroepen tot een blokkade van de luchthaven van Barcelona. Er zijn ook wegen afgezet. Op verschillende plaatsen, zoals aan de luchthaven en de stations, is de politie opvallend aanwezig.

In Gerona, Lleida, Tarragona en Manresa beantwoorden mensen de oproep van de Comités van de verdediging van de republiek (Comités de Defensa de la República) en de groep Tsunami Democratic. In Gerona is het spoorverkeer geblokkeerd, aldus de Spaasne spoorwegmaatschappij Renfe. Ook nabij de internationale luchthaven van Barcelona, El Prat, zijn massaal betogers aanwezig om de luchthaven te 'verlammen'. Tsunami Democratic verspreidde via de berichtenapp Telegram ook valse boarding passes, wat leidde tot chaos bij de controles.