Brits premier Boris Johnson ligt in eigen land flink onder vuur nadat hij zondagavond zijn topadviseur Dominic Cummings in bescherming heeft genomen. De afgelopen dagen is er steeds meer ophef ontstaan nu de topadviseur de Britse coronaregels tijdens de lockdown aan zijn laars zou hebben gelapt.
...

Brits premier Boris Johnson ligt in eigen land flink onder vuur nadat hij zondagavond zijn topadviseur Dominic Cummings in bescherming heeft genomen. De afgelopen dagen is er steeds meer ophef ontstaan nu de topadviseur de Britse coronaregels tijdens de lockdown aan zijn laars zou hebben gelapt. Wat is er precies gebeurd? Eind maart, op het moment dat hij en zijn vrouw symptomen vertoonden van covid-19, is Cummings naar zijn ouders gereden om er zijn kleuter af te zetten. De reden voor die 430 kilometer lange trip: door hun besmetting en een gebrek aan opvang vreesden de twee dat ze niet meer voor hun kind zouden kunnen zorgen. De uitstap komt Cummings op heel wat kritiek te staan. Op sociale media vragen Britten zich af waarom ze hun aan corona overleden ouders niet hebben kunnen groeten, terwijl Cummings wel naar zijn ouders kon. Anderen merken op dat zowel de epidemioloog Neil Ferguson en de adviseur van de Schotse regering Catherine Calderwood wel moesten opstappen nadat ook zij de regels hadden overtreden. Onder meer invloedrijk commentator Piers Morgan, die het doorgaans voor Johnson opneemt, riep de afgelopen dagen uitdrukkelijk om het vertrek van Cummings.Door de toenemende druk zag Johnson zich zondagavond tijdens een persconferentie verplicht om op de kwestie terug te komen. De Britse premier nam zijn adviseur in bescherming en zei dat Cummings 'zijn ouderlijk instinct heeft gevolgd' en 'verantwoordelijk, integer en wettelijk' gehandeld heeft. Waarom hij dat laatste vond, bleef echter onduidelijk. De vragen na de persconferentie brachten de Britse premier zichtbaar van de wijs: verder dan onsamenhangende en aarzelende antwoorden kwam Johnson niet. Het leverde in ieder geval opvallende taferelen op. In normale omstandigheden zijn het de adviseurs die alles in het werk stellen om een politicus uit de problemen te houden. Ditmaal zijn de rollen echter omgekeerd en werkt een politicus zichzelf samen met de ganse regering in de nesten om een adviseur te beschermen. Het een en ander heeft vermoedelijk te maken met de successen die Cummings in het verleden heeft geboekt. Zo was hij de bedenker van de succesvolle brexitcampagne - die weliswaar de Britse kieswet heeft gebroken - en heeft hij Boris Johnson naar het partijvoorzitter- en het premierschap begeleid. Terug naar de persconferentie: hoewel er naast de kwestie-Cummings een verdere versoepeling van de coronamaatregelen werd aangekondigd, barstte de kritiek op Johnsons beslissing na afloop helemaal los. 'Waarom moeten de Britten zich aan de regels houden en Cummings niet? Als ik premier was, dan had ik hem ontslagen', zei Labourvoorzitter en oppositieleider Keir Starmer. 'Hij moet vertekken en Johnson moet hem ontslaan', zei fractieleider van de Scottish National Party Ian Blackford aan de BBC. Ook binnen de Conservatieve Partij gaan er alsmaar meer stemmen op dat Johnson de situatie verkeerd inschat en Cummings meteen moet opstappen. Ook buiten de politiek is de toon erg streng. Op de officiële Twitteraccount van de Civil Service verscheen er zondagavond een intussen verwijderd bericht dat op enkele minuten tijd tienduizenden keren werd gedeeld: 'Arrogant en offensief. Kan je je voorstellen dat je met deze twee leugenaars moet samenwerken?', klonk het. Dat de regering wel een onderzoek naar de tweet laat uitvoeren, maar niet naar Cummings' bezoek aan zijn ouders, wordt hier en daar op hoongelach onthaald. Ook de kerk roert zich: de Britse bischoppen van de Church of England laten op sociale media hun ongenoegen blijken met het de situatie. Na de persconferentie, onderweg naar huis, werd Cummings uitgejouwd door een buurvrouw die zich afvroeg waarom ze haar zopas geopereerde vader niet mocht bezoeken. Die toon wordt ook in de media overgenomen. Het invloedrijke boulevardblad The Daily Mail, dat de Conservatieve Partij doorgaans steunt, vraagt zich maandag op zijn voorpagina af op welke planeet Johnson en Cummings leven. 'Een leugenaar en een lafaard', kopt The Daily Mirror naast een foto van de twee. En daar stopt het niet. Hier en daar duiken al nieuwe verhalen op dat Cummings de coronamaatregelen meer dan eens zou hebben geschonden door naar het kasteel van Durham te rijden. De hele saga lijkt dus niet meteen naar de achtergrond te zullen verdwijnen. Dat plaatst Johnson in een lastig parket: hoe langer het verhaal blijft etteren, hoe meer politiek kapitaal hij door de positie van Cummings dreigt kwijt te spelen. Enerzijds heeft hij een comfortabele meerderheid in het parlement, anderzijds neemt de kritiek op de algemene aanpak van de regering op de coronacrisis steeds meer toe. Uit een recente peiling van rondvraagbureau Opinium blijkt bijvoorbeeld dat het waarderingscijfer van Johnson lager ligt dan dat van Starmer. Het Verenigd Koninkrijk is een van de zwaarst getroffen landen ter wereld door het coronavirus. Het officiële aantal Britse sterfgevallen door coronabesmetting bedroeg zondagavond 36.793.