Het is wellicht generatiegebonden - sommigen onder u voelen misschien hetzelfde bij De collega's - maar als het over welzijn op het werk gaat, denk ik spontaan aan de fratsen van Frankie Loosveld, Guido Pallemans en co., de sterren uit Het eiland. Neem nu de eerste werkdag van nieuwkomer Alain 'Protput' Vandam. Hij wordt meteen beladen met alle zonden van Israël, ondanks zijn goede bedoelingen. En het kost hem een half seizoen - in televisietermen - om min of meer tot de groep te behoren.
...

Het is wellicht generatiegebonden - sommigen onder u voelen misschien hetzelfde bij De collega's - maar als het over welzijn op het werk gaat, denk ik spontaan aan de fratsen van Frankie Loosveld, Guido Pallemans en co., de sterren uit Het eiland. Neem nu de eerste werkdag van nieuwkomer Alain 'Protput' Vandam. Hij wordt meteen beladen met alle zonden van Israël, ondanks zijn goede bedoelingen. En het kost hem een half seizoen - in televisietermen - om min of meer tot de groep te behoren.Volgens Bruce Daisley, topman bij Twitter en auteur van Plezier in je werk, hadden zijn collega's best een voorbeeld mogen nemen aan machinefabrikant John Deere. 'Een nieuw personeelslid van dit bedrijf ontvangt een dag voordat hij begint een welkomstmail waarin hij wordt gekoppeld aan iemand die al langer voor het bedrijf werkt. Die collega stelt zich vervolgens alvast voor, geeft wat tips over de geschiktste werkkleding en waar de auto kan worden geparkeerd, en belooft dat hij de nieuwkomer de volgende dag bij de receptie zal opwachten. De volgende dag wordt de nieuweling welkom geheten door zijn collega, die hem ook zijn bureau wijst, dat voor de gelegenheid is versierd.' Van zo'n ontvangst had Alain Vandam alleen maar durven dromen. Van een goede baas trouwens ook: eerst is er de labiele mevrouw Protut, later de sociopaat Bucky Laplasse. Maar ook in het echte bedrijfsleven zijn de goede bazen eerder zeldzaam. Daisley windt er in zijn boek geen doekjes om: Steve Jobs, de overleden Apple-topman, was 'een eikel'. Tijdens de ontwikkeling van de iPod kwam het technische team hem een prototype tonen, zo schrijft Daisley. Dunner dan dat konden ze het niet krijgen, aldus het team. Jobs stelde eerst wat vragen, liep dan naar het aquarium en liet het prototype - waarde: 3 miljoen dollar - er doodleuk in vallen. 'Kijk,' zei hij, 'er komen luchtbellen uit. Er is dus nog ruimte om hem kleiner te maken.' Goede bazen moeten volgens Daisley twee dingen doen: hun mensen aanmoedigen én weten waarover ze praten. Daarom vindt hij het fantastisch dat iederéén bij maaltijdbezorgdienst Deliveroo af en toe tijd moet vrijmaken voor bezorgingen. Alleen zo kennen managers de echte bekommernissen van hun medewerkers. Allemaal goed en wel, denkt u nu - maar of uw baas zich wel netjes gedraagt en hoe uw bedrijf omspringt met nieuwkomers, daar kunt ú toch niets aan doen? Toch wel, aldus Daisley. 'Werkgevers en werknemers zijn samen verantwoordelijk voor de sfeer.' Hij staaft zijn boek met talloze wetenschappelijke onderzoeken, waar volgens hem 'absoluut geen gebrek' aan is. Een van die inzichten is wat hij - met een term van Cal Newport - de 'monnik-modus-morgen' noemt. Het komt erop neer dat u zich de eerste uren van de dag afsluit van de buitenwereld, net als een monnik. Zo kunt u puur focussen op uw werk, zonder afleiding. Pas vanaf een uur of 11, 12, bekijkt u uw mails, beantwoordt u uw telefoons en plant u vergaderingen. Die laatste moeten volgens Daisley sowieso tot een minimum worden beperkt. Dat illustreert hij met de marshmallowuitdaging. Daarbij krijgen teams 18 minuten de tijd om een zo hoog mogelijke vrijstaande constructie te maken met 20 staafjes droge spaghetti, een meter plakband en een meter touw. Boven op het bouwsel moet één marshmallow komen. Opvallend: kleuters leveren gemiddeld de beste prestatie, studenten bedrijfskunde de slechtste. Kleuters vergaderen namelijk niet, maar beginnen meteen te experimenteren. Daisley geeft als advies om die marshmallowuitdaging ook eens op uw werk aan te gaan én uw baas 'vergadervrije dagen' voor te stellen. Wie echt het heft in eigen handen wil nemen, moet beginnen met het ontslag van zijn innerlijke fabrieksbaas. Dat is het stemmetje in ons hoofd dat, al dan niet hardop, 'Half dagje?' zegt tegen een collega die pas om 9.30 uur op kantoor verschijnt. Want ook al blijkt uit onderzoek dat lange dagen op kantoor zeker niet synoniem staan voor betere prestaties - de landen met de kortste werkweek hebben de hoogste productiviteit, zo stipt Daisley aan - toch zit er diep vanbinnen een fabrieksbaas die wil dat we minstens acht uur per dag geconcentreerd aan ons bureau zitten. Terwijl het ons werk ten goede komt als we dagelijks gaan lunchen, bij voorkeur mét collega's, als we tijd vrijmaken voor een rustige koffiepauze én geregeld lachen en ontspannen met ons team. Mocht u daarvoor geen inspiratie hebben: de dagelijkse trivial time uit Het eiland is een perfect begin.