Het is het soort grootspraak dat de politiek een slechte naam geeft: 'Wie hulp nodig heeft, laten we nooit in de steek', zo staat het letterlijk in het Vlaamse regeerakkoord, onder het kopje 'Een warm en zorgzaam Vlaanderen'. Nooit? Echt waar? Het kost niet zo veel moeite om te zien dat onze welvaartsstaat langzaam maar zeker wordt afgebouwd. Dat is zeker het geval op federaal niveau. U kunt deze week in Knack lezen hoe armetierig de laagste pensioenen in ons land zijn. Maar ook in Vlaanderen wordt het kouder buiten. De besparingen van de regering-Jambon snijden in het vlees.
...

Het is het soort grootspraak dat de politiek een slechte naam geeft: 'Wie hulp nodig heeft, laten we nooit in de steek', zo staat het letterlijk in het Vlaamse regeerakkoord, onder het kopje 'Een warm en zorgzaam Vlaanderen'. Nooit? Echt waar? Het kost niet zo veel moeite om te zien dat onze welvaartsstaat langzaam maar zeker wordt afgebouwd. Dat is zeker het geval op federaal niveau. U kunt deze week in Knack lezen hoe armetierig de laagste pensioenen in ons land zijn. Maar ook in Vlaanderen wordt het kouder buiten. De besparingen van de regering-Jambon snijden in het vlees. Het gaat dan echt niet alleen om kunstenaars die hun projectsubsidie verliezen, wat misschien wel de grootste blikvanger was bij de start van de nieuwe ploeg. Die besparing was een domme beslissing van een bestuursploeg die haar begroting niet snel genoeg op orde kreeg. Maar het was, helaas, ook slechts een detail in een veel groter verhaal van een deelstaat die veel mensen aan hun lot overlaat, en dan vooral mensen die het vanwege ziekte, psychische storingen of handicaps sowieso al lastig hebben. Dat heet tegenwoordig 'vermaatschappelijking van de zorg', een draak van een begrip, recht uit het woordenboek bureaucratees geplukt, dat zoals wel vaker bij dat soort van taalgebruik een trieste realiteit moet helpen versluieren. In beleidsteksten van het Departement Welzijn vindt u al jarenlang overpeinzingen over 'het streven om de zorg zo veel mogelijk geïntegreerd in de samenleving te laten verlopen', naast slogans als de 'mobilisatie van het sociale kapitaal'. Het is een andere formulering voor: we hebben geen geld meer, vraag hulp aan uw familie en uw vrienden en zoek het verder zelf maar uit. Of neem 'desinstitutionalisering': een tongbreker die aanstuurt op minder overheid. Onder de aanval op de inefficiëntie van de overheid - kritiek die geregeld terecht is - gaat vaak een platte afbouw van solidariteit schuil. Na zo veel jaren van ellenlange wachtlijsten beginnen de effecten ervan pijnlijk duidelijk te worden. Het gaat dan over schrijnende verhalen van anonieme Vlamingen die in een van de rijkste landen ter wereld in de kou blijven staan. Op onze site kunt u een indringend stuk van Mattias Bouckaert lezen, de directeur van een kleinschalig therapeutisch centrum. 'Nog 425 keer slapen', schrijft hij, want het is vandaag gemiddeld 425 dagen wachten op een plek in de niet-rechtstreeks toegankelijke jeugdhulp. Bouckaert noemt het geval van Pieter, een jongen van negen die na een mislukte zelfmoordpoging van zijn moeder, en bij gebrek aan hulp van familie, om de twee weken van voorziening naar voorziening moet verhuizen. En hij heeft het over een veertienjarig meisje dat op het dak van de school kruipt om eraf te springen. Knack ging zelf op onderzoek en brengt deze week het verhaal van een twaalfjarig meisje dat stemmen in haar hoofd hoort. Op slechte momenten wenst ze haar moeder dood. Ze heeft haar al enkele keren proberen te wurgen. De moeder schakelde kinderpsychiater Peter Adriaenssens in, maar ook met zijn hulp vond ze geen opvang voor haar dochter: te complex. Pas in september 2021 komt er een plaats vrij. Of neem de mantelzorgers, een van de kroonstukken van de 'vermaatschappelijking van de zorg': de mensen, doorgaans familieleden, die de zware taak op zich nemen om te zorgen voor iemand die ziek of gehandicapt is. In dit nummer leest u het verhaal van twee mantelzorgers die voor hun dementerende moeders zorgden. Hun leven werd overhoopgehaald, relaties in het gezin kwamen onder druk te staan, het was zoeken naar geld. 'Wij hebben mama's huis verkocht om de zorg te bekostigen', zegt een van de mantelzorgers. 'Zelf heb ik een tijdlang een mantelzorgpremie gekregen: 30 euro per maand.' Die belachelijk lage premie, uitgekeerd door lokale besturen, is symptomatisch voor de toestand van de welzijnszorg in Vlaanderen: het water staat aan de lippen. Minister van Welzijn Wouter Beke (CD&V) heeft véél werk op de plank liggen. Helaas zijn de grote lijnen van de komende jaren al vastgelegd in het regeerakkoord, en dat voorspelt niet veel goeds voor de financiering. Wél werd opnieuw beloofd om de wachtlijsten weg te werken. Is er nog iemand die gelooft dat dat zal gebeuren?