Welke invloed hebben de media op onze houding tegenover migranten en vluchtelingen? Dat is de belangrijkste onderzoeksvraag in het IM2MEDIATE-project, met medewerking van de universiteiten van Leuven, Louvain-la-Neuve, Brussel en het Zweedse Halmstad. De onderzoekers namen artikels uit de schrijvende pers over de vluchtelingencrisis onder de loep, en hielden een online-enquête bij 1500 Belgen tussen de 18 en de 65 jaar over hun nieuwsconsumptie, hun vertrouwen in de media, hun angst voor terrorisme en hun houding tegenover migranten.
...

Welke invloed hebben de media op onze houding tegenover migranten en vluchtelingen? Dat is de belangrijkste onderzoeksvraag in het IM2MEDIATE-project, met medewerking van de universiteiten van Leuven, Louvain-la-Neuve, Brussel en het Zweedse Halmstad. De onderzoekers namen artikels uit de schrijvende pers over de vluchtelingencrisis onder de loep, en hielden een online-enquête bij 1500 Belgen tussen de 18 en de 65 jaar over hun nieuwsconsumptie, hun vertrouwen in de media, hun angst voor terrorisme en hun houding tegenover migranten. Leen d'Haenens, projectleider van het Leuvense instituut voor Mediastudies, en haar team stelden vast dat Belgen die vooral naar de openbare omroep (VRT of RTBF) kijken positiever staan tegenover migranten. Dat werd gemeten door de respondenten stellingen voor te leggen zoals 'De problemen in ons land zijn groter geworden door de komst van vluchtelingen/migranten' en 'Vluchtelingen zijn slecht voor de Belgische economie'. Daarnaast kregen deelnemers de vraag hoe waarschijnlijk ze het vinden dat zij of hun geliefden het slachtoffer worden van een terroristische aanslag. De Belgen die aangaven vooral naar de publieke omroep te kijken, schatten die kans kleiner in. VRT- en RTBF-kijkers staan ook iets kritischer tegenover 'hun' zender dan die van de commerciële omroep, blijkt uit vragen als 'vergroten de media de negatieve kanten van het migratievraagstuk uit?' De klassieke media staan dan wel onder druk, de inhoud die ze brengen, doet er vandaag nog altijd toe, zegt D'Haenens. 'Onze meningen worden wel degelijk gevormd door wat we zien en horen op radio, op tv en in de krant. De keuze van de bronnen, meerstemmigheid en nauwkeurigheid zijn meer dan ooit van belang, want de klassieke media zijn de aangevers voor het debat dat op sociale media wordt gevoerd.' D'Haenens en haar team stelden opvallende verschillen vast tussen Vlaamse en Franstalige media en hun gebruikers. Franstalige media blijken positiever te berichten over vluchtelingen. Ze besteden meer aandacht aan positieve reacties vanuit de samenleving, en aan persoonlijke succesverhalen van vluchtelingen. Tegelijk vrezen Franstalige Belgen meer voor een terroristische aanslag, én hebben ze minder vertrouwen in de media dan Vlamingen (47,8 procent tegenover 63,7 procent). Dat toont volgens D'Haenens aan dat de mate waarin onze meningen en houdingen worden beïnvloed door de media, mee afhangt van het vertrouwen dat we in ze hebben. 'Dat ligt volgens ons onderzoek voor de Vlaamse media nog vrij hoog. Het is cruciaal dat de media in de volgende jaren het vertrouwen van hun publiek niet verder verliezen.'De volgende maanden willen D'Haenens en haar team zich toeleggen op het fenomeen van de 'filterbubbel'. 'We zien nu al verschillen van mening op tussen mensen die het nieuws volgen via kranten, radio en televisie en mediagebruikers die vooral online actief zijn. Die laatste zijn extremer in hun opinies.'