'Met een hart vol droefheid hebben we besloten te scheiden.' Precies vijf jaar geleden stuurde actrice Gwyneth Paltrow die boodschap de wereld in. Maar de fans hoefden zich geen zorgen te maken: zij en Chris Martin, zanger van Coldplay, waren niet van plan om er een vechtscheiding van te maken. Ze kozen voor 'conscious uncoupling', bewust ontkoppelen.
...

'Met een hart vol droefheid hebben we besloten te scheiden.' Precies vijf jaar geleden stuurde actrice Gwyneth Paltrow die boodschap de wereld in. Maar de fans hoefden zich geen zorgen te maken: zij en Chris Martin, zanger van Coldplay, waren niet van plan om er een vechtscheiding van te maken. Ze kozen voor 'conscious uncoupling', bewust ontkoppelen. Op sociale media kreeg Gwyneth het hard te verduren, maar ze zette door. In interviews vertelde ze dat haar relatie met Martin nu zelfs veel beter is dan vroeger: ze zijn vrienden, co-ouders en familie. En ze zou natuurlijk geen ster zijn, mocht dat niet bewezen worden op Instagram: daar postte ze enige tijd geleden een foto van haar ex en haar nieuwe man, broederlijk naast elkaar met een pot choco. Met als commentaar: 'Sunday brunch #modernfamily'. Op datzelfde Instagram doet ook de hashtag #divorceparty het trouwens goed. Vooral in de Verenigde Staten kiezen steeds meer mensen - vooral vrouwen - ervoor om hun scheiding officieel te vieren met vrienden en familie. Vaak hoort daar zelfs een scheidingstaart bij, met slogans als 'free at last'. In Japan is het dan weer een trend om na de scheiding je trouwring kapot te slaan met een zware hamer, met of zonder ex erbij. 'Zo'n scheidingsfeest blijft in Vlaanderen toch zeer uitzonderlijk', zegt psychologe Anne De Keyser. Zij richtte destijds mee De Scheidingsschool op, die intussen niet meer bestaat, maar begeleidt nog steeds veel ex-partners na hun breuk. 'Persoonlijk vind ik een scheidingsritueel waardevoller. Het kan heel mooi en krachtig zijn om "officieel" afscheid te nemen van de relatie, elkaar te bedanken voor wat je samen hebt gehad en te tonen dat jullie elk je verantwoordelijkheid opnemen. Zeker als er kinderen zijn kan zoiets helend werken' De Nederlandse Barbara Hamer organiseert zulke rituelen: wie bij haar aanklopt, kan in z'n eentje, samen met z'n ex en/of de kinderen en zelfs met de hele familie afscheid nemen van een huwelijk. Met speeches, muziek en getuigen. Wie het graag symbolisch heeft, kan de hele ceremonie laten plaatsvinden op het strand en daarna samen in zee duiken. 'Ook in ons land vinden scheidingsrituelen plaats, maar meestal zijn die wel een stuk intiemer', aldus De Keyser. 'Al zullen ze nooit de standaard worden. Je hoeft je heus niet schuldig te voelen als je nooit meer met je ex op één strand wilt staan.' Tot spijt van Gwyneth Paltrow en andere lifestylegoeroes: echt gezellig zal een scheiding nooit worden. 'Maar het kan wél respectvol verlopen', zegt De Keyser. Alles begint bij de melding: het moment waarop je uitspreekt dat je er een punt achter wilt zetten. 'Ik zie vaak cliënten die zonder enige uitleg zijn verlaten. Hun ex heeft een briefje op tafel gelegd met de woorden "ik ben weg" en daarmee moeten ze het dan doen. Terwijl het toch maar normaal is dat je iemand recht in de ogen kijkt en zegt dat je uit elkaar wilt gaan. Dat getuigt tenminste van respect.' Nadat die eerste stap is genomen, is het volgens De Keyser altijd een goed idee om een bemiddelaar onder de arm te nemen. 'Die kan de angel uit de communicatie halen, zorgen dat de ex-partners naar elkaar luisteren en helpen om de zaken op lange termijn te bekijken.' Net na een scheiding zitten veel mensen met woede en zinnen ze zelfs op wraak, maar volgens De Keyser is het toch beter om te focussen op zichzelf. 'Probeer te leren uit de relatie: waarom koos je voor die partner, wat neem je mee uit de relatie en hoe kun je het in de toekomst anders aanpakken? Dat is de enige manier om jezelf een toekomst te geven, en je begint er het best zo snel mogelijk mee.' Ook je netwerk kan daarin een rol spelen. 'Na een scheiding zeggen veel vrienden en familieleden goedbedoeld dingen als "ik heb altijd al geweten dat het een rotzak was". Ze denken dat ze iemand daarmee troosten, maar helpen de betrokkenen er echt niet mee vooruit. Het wakkert alleen angstgevoelens aan: alsof er bij zo'n scheiding één slachtoffer zou zijn dat moet vluchten voor (of vechten tegen) een monster. Bied gewoon troost en praktische hulp, zonder de ex zwart te maken.' En wie weet zitten jullie over enkele maanden weer gezellig te brunchen, net als Gwyneth en Chris.