Vlaams minister van Mobiliteit Ben Weyts (N-VA) heeft zich jarenlang uitgesproken als een voorstander van een slimme kilometerheffing voor personenwagens. Maar de voorbije dagen en weken groeide er kritiek op de plannen. Vlaams Belang startte een protestcampagne met bumperstickers en ook PVDA lanceerde een petitie tegen de kilometertaks.

Volgens Weyts is het debat vergiftigd, is er geen draagvlak meer en is de bevolking bang gemaakt. 'We gaan dit niet door de strot van de Vlaming rammen', zei hij dinsdag bij VTM.

Volgens Lode Ceyssens (CD&V) had men niet mogen praten over een heffing op het volledige grondgebied. 'Je kan mensen niet zomaar gaan belasten als ze op de auto aangewezen zijn', zei hij woensdagochtend. 'Eerst en vooral moet er een volwaardig alternatief zijn. Daarna kan je gaan nadenken of het eerlijker is mensen te belasten voor het gebruik in plaats van het bezit van een auto.'

De CD&V'er wil het niet hebben over een bocht van zijn partij. 'Lees de stemtest, waar we heel duidelijk deze voorwaarde geformuleerd hebben', zei hij.

'Hypocrisie voorbij'

Ook SP.A mengt zich in de discussie. 'Wat ik de afgelopen twee dagen gehoord heb, is de hypocrisie voorbij', reageert fractieleider Joris Vandenbroucke. 'Weyts heeft jarenlang gezegd dat de kilometerheffing de files zou oplossen. Intussen heeft hij bespaard op de werkingsmiddelen en het aanbod van De Lijn en heeft hij spitsstroken aangelegd die meer files aantrekken. Zijn recordbudgetten hebben enkel geleid tot recordfiles. En nu maakt hij uit plat opportunisme een bocht van 180 graden? En CD&V zit al jaren mee in beide regeringen die bespaard hebben op het openbaar vervoer. Zij komen nu pleiten voor meer investeringen in de alternatieven voor de wagen. Waarom hebben ze dat de voorbije jaren niet gedaan?', aldus Vandenbroucke.

Dat Weyts pleit voor 5 miljard euro extra investeringen in verkeersinfrastructuur, kan Vandenbroucke niet overtuigen. 'Er moet inderdaad meer geïnvesteerd worden, maar dan vooral in alternatieven voor de wagen zoals het openbaar vervoer en fietssnelwegen. Wat we niet nodig hebben, zijn investeringen in bijkomende wegcapaciteit', zegt hij.

Zelf is SP.A geen tegenstander' van een kilometerheffing, maar de partij koppelt er wel duidelijke voorwaarden aan. Zo mag het niet gaan om een gebiedsdekkende heffing, maar moet de heffing beperkt blijven tot filegevoelige plaatse in de Vlaamse Ruit. Tegelijk moet er fors geïnvesteerd worden in de alternatieven voor de wagen en de woon-werktrajecten die onder de heffing zouden vallen, zouden voor rekening moeten zijn van de werkgever.

'Geschrokken'

'Ik moet zeggen dat ik behoorlijk geschrokken ben door de uitspraken van de minister. Door de kilometerheffing af te voeren en te pleiten voor 5 miljard euro extra beton geeft hij toe dat zijn beleid gefaald heeft', zegt Groen-fractieleider Björn Rzoska op zijn beurt.

'De minister wilde meer mensen verleiden het openbaar vervoer te gebruiken, maar men is daar niet in geslaagd. Integendeel, er is bespaard op de werking van De Lijn en de tevredenheid is gedaald. En nu begraaft hij de kilometerheffing onder een betonfactuur van 5 miljard euro', aldus Rzoska.

De invoering van een slimme kilometerheffing volgens het principe van 'de gebruiker betaalt' staat nochtans in het klimaatbeleidsplan dat de Vlaamse regering heeft goedgekeurd. Het was een onderdeel van het - dixit Vlaams minister-president Geert Bourgeois - 'historische' zomerakkoord.

Dat de kilometerheffing nu al wordt afgevoerd, is volgens Rzoska dan ook 'bijzonder zuur'. Groen hoopt dat de slimme kilometerheffing alsnog op de onderhandelingstafel van de volgende regering zal komen. 'Het palmares van de regering-Bourgeois wordt op die manier wel bijzonder mager. De beloofde betonstop is er niet, de boskaart voor de bescherming van kwetsbare bossen is er niet en nu wordt ook de kilometerheffing afgevoerd', aldus Rzoska.