De regering-De Wever heeft een akkoord bereikt over de begroting. De reacties daarop lopen volop binnen.
De federale regering heeft maandag, na een onderhandelingsronde van zowat 20 uur, een akkoord bereikt over een begrotingsinspanning van 9,2 miljard euro tegen 2029. Een van de maatregelen is om een ‘centenindex’ door te voeren in 2026 en 2028, waarbij alle lonen slechts geïndexeerd zullen worden tot 4.000 euro. De accijnzen op aardgas gaan omhoog, die op elektriciteit omlaag.
Premier Bart De Wever: ‘De staking? We hebben het er zelfs niet over gehad’
De drie dagen van vakbondsacties tegen het beleid van de federale regering hebben geen impact gehad op de voortgang van de begrotingsgesprekken, zegt premier Bart De Wever maandag. “De driedaagse staking? We hebben het er zelfs niet over gehad. Ik heb nooit druk van buitenaf gevoeld op de kern, nooit. Iedereen die denkt dat we een akkoord sluiten omdat er een manifestatie is, een staking, omdat er druk wordt uitgeoefend door de vakbonden of bedrijven, hebben het mis”, aldus De Wever.
Begin november vroeg De Wever “vijftig dagen” aan de koning, tot uiterlijk Kerstmis, om tot een akkoord over de meerjarenbegroting te komen. Als de regering er niet zou uitkomen, dan zou De Wever zijn ontslag aanbieden. Een maand eerder dan verwacht is de kern van de federale regering er dan toch in geslaagd om een akkoord te vinden.
“Zonder akkoord zou ik ontslag hebben genomen. Als we nu niet de moed hebben om moeilijke en impopulaire beslissingen te nemen, zal dat over drie jaar zeker ook niet lukken. Ik heb geen zin om hier vier jaar lang te blijven herhalen dat ik grote sociaal-economische hervormingen op lange termijn heb doorgevoerd, met tegelijkertijd een begrotingsbalans die een ramp is, de slechtste van Europa, en dat we niet in staat zijn om het land te besturen”, aldus De Wever.
“Het was niet evident voor mij om premier te worden. Mijn reden om hier te zijn: dat is niet de functie maar de wil om nuttig te zijn. Op het einde wil ik kunnen zeggen: ik heb de welvaart van de mensen en de verzorgingsstaat gered”, zegt de N-VA’er.
De onderhandelingen liepen onder meer vast op het idee van een algemene verhoging van de btw, die er uiteindelijk dus niet komt. Wel wordt de btw op bepaalde producten opgetrokken.
Vanuit verschillende hoeken klonk lange tijd kritiek op MR, dat het been stijf hield. Of het nieuwe voorstel dat dit weekend op tafel werd gelegd effectief de impasse heeft doorbroken? “Het is een evenwicht tussen besparingen, inkomsten, sociale correcties, alles hangt samen. Ofwel veranderen we alles, ofwel niets”, zegt de premier. “Het klopt dat ik ideologisch dicht bij de MR sta, ik begrijp wat ze zeggen, maar uiteindelijk moet er een compromis worden gesloten. Het is nooit eenvoudig om vijf partijen iets te laten aanvaarden, dat kost tijd.”
Bouchez: ‘Er is naar de MR geluisterd, zegt Bouchez’
“Er is naar de MR geluisterd.” Dat zegt MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez maandag op X nadat het kernkabinet een begrotingsakkoord heeft bereikt.
“Er komt geen verhoging van de btw-tarieven. De winkelkar blijft volledig beschermd. De loonindexering blijft sociaal gecorrigeerd behouden voor 100 procent van de werknemers, en de fiscale hervorming wordt vooruitgeschoven”, aldus Bouchez “Met meer koopkracht als resultaat.”
Hij voegt ook toe dat de regering zich ertoe verbindt om “100.000 mensen die momenteel ziek zijn, maar misbruik maken van het systeem of gedeeltelijke arbeidscapaciteit hebben, weer aan het werk te krijgen”.
Daarnaast zullen de energienorm en de daling van de elektriciteitsprijs “troeven zijn om de transitie te ondersteunen, zonder het kmo-plan voor meer concurrentievermogen te vergeten”.
“De MR is haar beloften nagekomen”, besluit Bouchez.
Rousseau: ‘In moeilijke tijden nemen we onze verantwoordelijkheid’
“In moeilijke tijden nemen we onze verantwoordelijkheid.” Dat zegt Vooruit-voorzitter Conner Rousseau op Instagram in een eerste reactie op het begrotingsakkoord.
De topministers hebben maandagochtend na 20 uur vergaderen een akkoord bereikt over de begroting. Dat akkoord wordt rond 7 uur nog toegelicht tijdens een persconferentie.
Vooruit-voorzitter Rousseau meldt alvast dat “Vooruit heel wat sociale dingen heeft kunnen redden”. “We hebben hard gestreden voor uw koopkracht en de zorg. Met resultaat”, schrijft hij. “Er zitten ook lastige zaken in, maar iedereen weet dat je geen begroting redt met enkel leuk nieuws.”
Mahdi: ‘Schuiven de schulden niet door naar de volgende generatie’
“We nemen onze verantwoordelijkheid en schuiven de schulden niet door naar een volgende generatie.” Dat schrijft voorzitter Sammy Mahdi maandagochtend nadat de federale regering een akkoord heeft bereikt over de begroting.
Volgens Mahdi waren de onderhandelingen van de afgelopen 20 uur “stevig”. Maar zijn partij is haar beloftes wel nagekomen.
Zo zullen dagen van ziekte meetellen voor de berekening voor de berekening van het pensioen, “zoals het hoort”. Dat was voor de CD&V “superbelangrijk”, aldus Mahdi. Daarnaast zal werken meer lonen. “We versnellen de verlaging van lasten op arbeid.”
Ook bevat het akkoord een eerlijke bijdrage van de sterkste schouders, “zonder te raken aan uw spaarcenten, uw pensioensparen of uw groepsverzekering”.
Er komt ook een investering van in totaal bijna 1 miljard in veiligheid, aldus Mahdi. En er wordt gewerkt aan een betere work-lifebalance. “De woorden uit het familiekrediet woredn eindelijk daden. Volgend jaar wordt een kaderwet gestemd”, schrijft hij.
De CD&V-voorzitter geeft nog toe dat er lastigere elementen in het akkoord zitten. “Een begroting fixen is nooit alleen maar plezant. Maar we nemen onze verantwoordelijkheid en schuiven de schulden niet door naar een volgende gerenatie. Zoals het hoort voor een christendemocraat”, besluit hij.
Open VLD: ‘Deze regering lost problemen op door belastingen te verhogen’
Open VLD verwelkomt het federaal begrotingsakkoord, maar hoopt tegelijkertijd dat “de hervormingen die onze economie zo hard nodig heeft nog tijdig ingaan”, klinkt het maandag in een persbericht. “Het is wel extra pijnlijk dat bijna de helft van de inspanning gebeurt door belastingverhogingen voor wie werkt, spaart en onderneemt, in plaats van te besparen op de overheid”, aldus voorzitter Frédéric De Gucht.
Open VLD zegt verschillende sociaal-economische ingrepen in het akkoord te steunen. “Denk aan de aanpak van langdurig zieken en de deblokkering van de hervormingen uit het zomerakkoord”, aldus fractieleider in de Kamer Alexia Bertrand. “Er werd veel aangekondigd: versoepeling van de nachtarbeid, flexi-jobs in alle sectoren, meer overuren… We zijn heel benieuwd hiernaar en wachten vol ongeduld op de concrete uitwerking ervan.”
Volgens de partij ligt het zwaartepunt van de inspanningen bij “verhoging van de belastingen in plaats van het besparen op de overheid”. “Op basis van de eerste informatie stellen we vast dat 49,7 procent – bijna de helft – van de inspanningen gebeurt via belastingverhogingen voor mensen die werken, sparen en ondernemen. Dat terwijl de enige echte belastingverlaging, een verlaging van de personenbelasting, uitgesteld wordt. Deze regering lost problemen op door belastingen te verhogingen: taks taks taks”, hekelt De Gucht.
Vlaams Belang: ‘ Aanval op modale Vlaming’
Oppositiepartij Vlaams Belang leest in het akkoord binnen de regering vooral een begroting die de modale Vlaming treft, maar ondertussen heilige huisjes overeind houdt. “Dit is geen orde op zaken stellen”, zegt voorzitter Tom Van Grieken. “Dit is blijven aanmodderen, maar dan met nieuwe belastingen die de Vlaming rechtstreeks raken.”
De uiterst rechtse partij maakt zich “grote zorgen” over de duurdere aardgas. “Zeventig procent van de Vlamingen verwarmt zijn woning met gas”, benadrukt Van Grieken. “De Vlaamse regering heeft de lasten op gas al verhoogd om warmtepompen kunstmatig aantrekkelijk te maken, en op Europees niveau komt met ETS2 nóg een zware taks bovenop. En nu komt er opnieuw een federale belastingverhoging bij.”
Kamerfractieleider Barbara Pas merkt op dat ondertussen een vereenvoudiging of verlaging van de energiefactuur nergens te bespeuren valt. Vooruit-voorzitter Conner Rousseau stelde maandag wel dat de lasten op elektriciteit omlaag zullen gaan.
Vlaams Belang wijst op de pakjestaks van 2 euro op bestellingen van buiten de Europese Unie, een maatregel die volgens haar vooral de modale consument treft. “Iedereen bestelt wel eens iets online”, zegt Van Grieken. “Deze pakjestaks is niets anders dan een platte belastingverhoging.”
De partij laakt voorts de indexsprong voor hogere lonen. “Dat is een verkapte aanval op de automatische loonindexering, een essentiële bescherming van onze koopkracht”, vervolgt Pas. “Voor duizenden Vlaamse werknemers betekent dit structureel verlies. Dit beleid straft wie werkt en vooruit wil.” Haar voorzitter hekelt dat intussen niets wordt gedaan met besparingen op de migratiefactuur, het politiek systeem en ontwikkelingshulp.
Begrotingsakkoord : VBO ziet opklaringen maar ook “zure maatregelen”
Dat de federale regering het eindelijk eens is over een meerjarenbegroting stemt het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO) tevreden. De grootste werkgeversorganisatie van het land uit in een eerste reactie wel “bedenkingen bij een aantal maatregelen die in een bijzonder fragiele economische context opnieuw bedrijven en sectoren viseren”.
“De budgettaire hemel klaart op, maar sommige maatregelen zijn zuur”, zegt topman Pieter Timmermans. “We zijn tevreden dat het zomerakkoord eindelijk uitgevoerd wordt. Dat is bijzonder belangrijk. Verder onderzoeken we eerstdaags de concrete impact van een aantal zure maatregelen.”
Daarbij wijst het VBO concreet op “de afremming van de steun aan onderzoek en ontwikkeling, ploegen- en nachtarbeid”, de verhoogde bankentanks en de extra bijdrage van de werkgevers voor de activering van langdurige zieken.
Voka hekelt “lastenverhogingen op ondernemingen”
De Vlaamse werkgeversorganisatie Voka is tevreden dat de federale regering eindelijk een begrotingsakkoord heeft bereikt, maar heeft wel kritiek op enkele maatregelen die ondernemingen viseren. “Pijnlijk”, zegt topman Frank Beckx. “Het is blijkbaar de prijs die betaald moest worden om de hervormingen uit het zomerakkoord verder uit te voeren en de begroting te saneren.”
Zo hekelt Voka dat de regering bespaart op het fiscale gunstregime voor onderzoek en ontwikkeling en voor nacht- en ploegenarbeid. “We betreuren dat de regering beslist om te besparen op de kortingen op de bedrijfsvoorheffing. Die correctie op de hoge loonkosten heeft ervoor gezorgd dat heel wat bedrijven konden groeien de afgelopen jaren, ook in moeilijke economische omstandigheden”, aldus Beckx.
Voka wijst daarnaast op de verhoging van de banken- en effectentaksen, de toename van de roerende voorheffing op winstuitkeringen uit kleine vennootschappen en het opkrikken van de taks op vliegtickets. Ook de btw-verhoging op bepaalde goederen dreigt bedrijven met extra kosten op te zadelen. “Ze kan als gevolg hebben dat de lonen sneller dan verwacht zullen worden geïndexeerd. Op die manier betalen de private bedrijven onrechtstreeks voor de nieuwe btw-tarieven”, luidt het.
Ook de plafonnering van de automatische indexering van de lonen in 2026 en 2028 onthaalt Voka niet met een groot applaus. Die geeft bedrijven “weliswaar wat zuurstof”, de werkgeversorganisatie ziet liever “een volwaardige indexsprong”.
Positief is het verhoogd budget voor de energienorm, een korting op de transmissienettarieven voor industriële grootverbruikers, die “dringend effectief moet worden uitgevoerd”. Dat “het groeiende probleem van de langdurig zieken eindelijk wordt aangepakt”, krijgt eveneens de goedkeuring van Voka.
ABVV: ‘Akkoord bevestigt dat vakbonden druk op regering hoog moeten houden’
“Het begrotingsakkoord legt de rekening bij wie werkt en ziek is, terwijl grote vermogens zich er opnieuw makkelijk van afmaken.” Zo evalueert de socialistische vakbond ABVV het akkoord van de federale regering over een begrotingsinspanning van 9,2 miljard euro tegen 2029. Terwijl er een driedagenstaking bezig is, is het voor de vakbond duidelijk “dat de druk op deze regering aangehouden moet worden.”
Het ABVV hekelt onder meer dat er voor het eerst aan het mechanisme van de automatische loonindexering geraakt wordt. Lonen zullen geïndexeerd worden tot een brutobedrag van 4.000 euro, het gedeelte daarboven wordt niet geïndexeerd. “Zo zet de regering de deur op een kier voor verdere afbouw”, denkt de socialistische vakbond.
Dat de accijnzen op aardgas stijgen, “zal net de huurders in slecht geïsoleerde woningen het hardst treffen”, klinkt het nog. Van de verdubbeling van de effectentaks voor wie meer dan 1 miljoen euro op zijn rekening heeft staan, verwacht het ABVV niet veel “zolang kapitaalinkomsten en fiscale achterpoortjes structureel worden ontzien”.
Voorts ziet de vakbond dat “langdurig zieken extra onder druk worden gezet om terug te keren naar een arbeidsmarkt die niet gezonder wordt gemaakt”. En overuren en nachtwerk worden gepromoot, zonder sociaal overleg en zonder rekening te houden met de gezondheidsrisico’s. “Werknemers gaan zich nog meer in bochten mogen wringen”, luidt het.
En wat de pensioenen betreft, verwacht het ABVV dat vooral mensen in de zwaarste beroepen en deeltijdse werknemers zwaar getroffen zullen worden door de “Jambon-malus” voor mensen die vroeger met pensioen gaan en niet aan bepaalde loopbaanvoorwaarden voldoen.
“De begrotingsboodschap van de regering-De Wever is hard: langer en zwaarder werken voor minder zekerheid over pensioen, gezondheid en koopkracht”, besluit het ABVV. “De mensen die dit land draaiende houden, hebben recht op respect, niet op een begroting die hen opnieuw de rekening presenteert.”
Bouwfederatie tevreden dat bouwen en renoveren niet duurder wordt
Bouwfederatie Embuild is tevreden dat het federale begrotingsakkoord de bestaande btw-tarieven voor nieuwbouw, renovatie, sloop en heropbouw en sociale woningbouw ongemoeid laat. Dat meldt ze in een persbericht.
In een eerste reactie op het federaal begrotingsakkoord reageert Embuild tevreden. “De federale regering heeft geluisterd naar onze argumenten om de btw op nieuwbouw, woningrenovatie, sloop en heropbouw en sociale woningbouw niet te verhogen”, zegt gedelegeerd bestuurder Niko Demeester. Een verhoging zou gezinnen rechtstreeks raken en een rem zetten op investeringen in nieuwbouw en renovatie. Dat zou volgens Embuild nefast zijn voor zowel de betaalbaarheid van wonen als voor de werkgelegenheid in de bouwsector.
De bouwfederatie wijst er ook op dat het behoud van het verlaagde btw-tarief eveneens belangrijk is om een wooncrisis af te wenden en de energie- en klimaatdoelstellingen van ons land te halen. “We moeten tussen nu en 2030 elk jaar 75.000 extra koop-, huur- en sociale woningen bouwen en ons renovatieritme moet verdrievoudigd worden. Een btw-verhoging zou dat proces ernstig afremmen”, klinkt het.
De aangekondigde daling van de loonkosten met 800 miljoen euro via de ‘centenindex’, waarbij lonen boven 4.000 euro niet geïndexeerd worden, krijgt ook de goedkeuring van de bouwfederatie.